AI nên bắt đầu từ việc hành chính hằng ngày
AI trong công vụ là việc sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ cán bộ tra cứu, tổng hợp thông tin, soạn dự thảo, phân tích dữ liệu và theo dõi nhiệm vụ, trong khi quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người. Đây không nên là cuộc chạy đua đưa công nghệ vào mọi khâu; giá trị thực nằm ở việc giảm thao tác lặp lại mà không làm suy yếu trách nhiệm công vụ. Tại xã Hạ Bằng, buổi tập huấn về chuyển đổi số và AI giới thiệu ChatGPT, Gemini, NotebookLM, cách viết câu lệnh và ứng dụng vào xử lý hành chính, quản lý, truyền thông, tổ chức hội họp, cũng như xây dựng trợ lý AI cá nhân. Bối cảnh là khối lượng việc ở cơ sở tăng khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong khi yêu cầu xử lý nhanh, chính xác và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng cao. Chuyển đổi số hành chính vì thế cần bắt đầu từ văn bản, hồ sơ, số liệu và thủ tục cụ thể, thay vì dừng ở khẩu hiệu.
Trợ lý ảo công vụ: hỗ trợ tra cứu, không thay quyền quyết định
Sở Khoa học và Công nghệ hướng dẫn triển khai mô hình Trợ lý ảo phục vụ công vụ, sử dụng tiện ích LuatIQ tích hợp trong hệ thống quản lý văn bản và điều hành của tỉnh. Phó Giám đốc Sở Phạm Quang Cường nhấn mạnh AI là giải pháp thực tiễn để nâng hiệu quả công việc trong bối cảnh thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách hành chính. Công cụ hỗ trợ tìm kiếm, phân tích, tóm tắt văn bản, tra cứu pháp luật, soạn thảo và theo dõi tiến độ. Điểm đáng chú ý là phần tra cứu pháp lý dẫn kèm văn bản gốc để cán bộ đối chiếu; chức năng phân tích còn giúp kiểm tra căn cứ được viện dẫn và phát hiện nội dung mâu thuẫn. Việc giao và bám sát nhiệm vụ theo nguyên tắc “sáu rõ” cũng có thể làm tiến độ minh bạch hơn. Tuy nhiên, trợ lý ảo công vụ là công cụ hỗ trợ, không thay thẩm quyền của cơ quan, người có thẩm quyền hay quy trình xử lý hiện hành.
MISA OneAI gom nhiều công cụ vào một nền tảng
Chiều 12/11, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Công ty Cổ phần MISA tập huấn ứng dụng AI trong quản lý, điều hành và xử lý công việc cho cán bộ, công chức, viên chức cùng người lao động của cơ quan. MISA OneAI được giới thiệu như một trợ lý số tối ưu cho tiếng Việt và nghiệp vụ khu vực công, nhằm giảm thao tác thủ công; chuyên gia hướng dẫn trực tiếp các tính năng theo tình huống công việc thực tế. Nền tảng tích hợp ChatGPT (GPT-4.1), Gemini (Gemini 2.5 Pro), DeepSeek, Grok 3, Whisper và DALL-E; đơn vị tổ chức cho biết mức đầu tư bằng 20% so với mua riêng từng tài khoản, tương đương tiết kiệm 80% chi phí. MISA OneAI được giới thiệu hỗ trợ quản lý, lập báo cáo, tài chính, nhân sự, nghiên cứu chính sách và soạn thảo văn bản. Văn phòng UBND tỉnh đề nghị cán bộ dùng AI để phân tích dữ liệu, tổng hợp tiến độ và theo dõi nhiệm vụ, nhưng hiệu quả sẽ phải được chứng minh trong công việc, không chỉ qua danh sách tính năng.
An toàn dữ liệu và triển khai có chọn lọc là điều kiện tiên quyết
Các mô hình trên gợi ra một nguyên tắc đáng giữ: không có trợ lý nào đáng tin nếu người dùng đưa dữ liệu nhạy cảm vào sai nơi hoặc chấp nhận câu trả lời mà không kiểm tra. Xã Hạ Bằng yêu cầu không tải tài liệu mật, hồ sơ cán bộ, thông tin cá nhân của công dân hay tài liệu nội bộ chưa được phép chia sẻ lên các công cụ AI công cộng; cán bộ phải kiểm chứng kết quả và xác định rõ phạm vi sử dụng. Sau tập huấn, mỗi cơ quan, đơn vị được yêu cầu chọn ít nhất một nhiệm vụ hoặc quy trình cụ thể để triển khai, đồng thời duy trì đầu mối hướng dẫn và tháo gỡ vướng mắc. MISA cam kết hỗ trợ kỹ thuật, cập nhật tính năng và tổ chức tập huấn bổ sung cho Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk. Song song với việc nâng kỹ năng số cho cán bộ, xã Hạ Bằng cũng đặt mục tiêu giúp người dân, nhất là người cao tuổi và người hạn chế kỹ năng công nghệ, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Kết luận: AI có thể giúp cơ quan công quyền xử lý hồ sơ nhanh hơn và tham mưu tốt hơn, nhưng không tự bảo đảm chất lượng phục vụ. Thước đo đúng là một quy trình bớt thao tác trùng lặp, dữ liệu được bảo vệ, kết quả được kiểm chứng và người dân nhận dịch vụ thuận tiện hơn.
