Sáng tạo giúp thông điệp đi xa hơn
Truyền thông sáng tạo về phòng, chống tác hại thuốc lá là cách chuyển kiến thức y tế và quy định pháp luật thành hình ảnh, tình huống hoặc câu chuyện gần gũi để cộng đồng dễ hiểu và chủ động thay đổi hành vi. Hai hoạt động trao giải ngày 27.10 cho thấy hướng tiếp cận ấy đang được triển khai qua cả video tại nơi làm việc lẫn tiểu phẩm gắn với gia đình. Đây là lựa chọn đáng làm rộng hơn: lời cảnh báo có thể bị bỏ qua, nhưng một tình huống quen thuộc trên màn hình hay sân khấu dễ khơi gợi đối thoại giữa đồng nghiệp, người thân và hàng xóm. Giá trị của các cuộc thi vì thế không chỉ nằm ở số tác phẩm được trao giải; điều quan trọng hơn là thông điệp được kể theo cách người xem nhận ra mình trong đó, từ nguy cơ hút thuốc thụ động đến trách nhiệm xây dựng môi trường không khói thuốc.
Video gắn phòng chống thuốc lá với nơi làm việc
Ngày 27.10, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh tổng kết và trao giải cuộc thi sáng tạo video, clip tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2026. Cuộc thi mang chủ đề “Công đoàn cơ sở, đoàn viên, người lao động chung tay xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc”, thu hút 33 tác phẩm. Nhiều video dùng tiểu phẩm, hoạt cảnh và tình huống thực tế tại nơi làm việc để truyền tải thông điệp về môi trường lao động an toàn, văn minh, không khói thuốc. Ban tổ chức trao 12 giải, tổng trị giá 25 triệu đồng: một giải Nhất, hai giải Nhì, ba giải Ba và sáu giải Khuyến khích. Giải Nhất thuộc về Công đoàn Công ty TNHH Sản xuất Biel Crystal Việt Nam; hai giải Nhì thuộc về Công đoàn Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh số 1 và Công đoàn Công ty TNHH Lingyi Việt Nam. Năm tác phẩm xuất sắc được chọn dự thi cấp Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Video tuyên truyền phát huy sức mạnh khi biến nguyên tắc thành tình huống cụ thể mà người lao động có thể nhận biết và trao đổi.
Hai mươi tác phẩm kể chuyện từ gia đình, cộng đồng
Cũng trong ngày 27.10 tại Hà Nội, cuộc thi tiểu phẩm truyền thông “Phụ nữ với phòng, chống tác hại của thuốc lá” vinh danh 20 tác phẩm. Cuộc thi do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam chỉ đạo, Báo Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế tổ chức, nhằm phát huy vai trò của hội viên, phụ nữ và các đơn vị trong tuyên truyền tại gia đình, cộng đồng. Hơn 150 tác phẩm được gửi về; 30 tác phẩm vào chung khảo trước khi ban tổ chức trao 20 giải thưởng cho các tập thể, cá nhân có tác phẩm nổi bật về nội dung, thông điệp và nghệ thuật dàn dựng. Các tiểu phẩm đề cập tác hại của thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và hút thuốc thụ động. Điểm thuyết phục của sân khấu hóa là đưa kiến thức y học, quy định pháp luật vào những chuyện đời thường, qua đó khuyến khích phụ nữ vận động người thân bỏ thuốc và xây dựng mái ấm không khói thuốc.
Từ tác phẩm dự thi đến thay đổi hành vi
Hai cuộc thi cho thấy truyền thông cộng đồng hiệu quả không chỉ cần thông tin đúng mà còn cần hình thức khiến người nghe muốn tiếp nhận. Video có thể mô phỏng cảnh báo ngay tại nơi làm việc; tiểu phẩm có thể đặt câu chuyện vào bữa cơm gia đình hay quan hệ giữa người thân. Khi khán giả nhận ra tình huống quen thuộc, thông điệp về tác hại thuốc lá bớt xa cách và dễ trở thành lời nhắc để hành động. Vì vậy, việc các cấp công đoàn tiếp tục tuyên truyền và phối hợp với người sử dụng lao động thực hiện quy định phòng, chống tác hại của thuốc lá cần đi cùng những cách kể linh hoạt. Tương tự, các tổ chức phụ nữ và cơ quan liên quan có thể duy trì hoạt động sáng tạo để mở rộng đối thoại về thuốc lá truyền thống lẫn sản phẩm mới. Giải thưởng là điểm kết của cuộc thi, nhưng kết quả đáng mong đợi là nơi làm việc, gia đình và cộng đồng cùng hình thành thói quen bảo vệ nhau khỏi khói thuốc.
