Từ phim ca nhạc trên mạng đến một nhánh điều tra hình sự
“Huy Bến xe” là phim ca nhạc hành động đăng trên YouTube, có sự tham gia của Hiệp “Đen” và nhiều người khác, nay trở thành trọng tâm của một nhánh điều tra về hoạt động trên không gian mạng. Ngày 13/11, Công an TP.HCM khởi tố, bắt tạm giam Tấn Bo, Hoàng Mèo cùng những người liên quan đến việc sản xuất, diễn xuất và phổ biến bộ phim. Điểm đáng chú ý không phải chỉ là danh tiếng của các diễn viên, mà là vai trò bộ phim được cho là đã đảm nhiệm trong việc quảng bá hình ảnh Hiệp “Đen”. Nhà chức trách đang mở rộng vụ án Hiệp Đen, điều tra các hành vi vi phạm trên mạng và những tội phạm liên quan; việc xử lý những người tham gia phim là kết quả của quá trình điều tra này, không phải một vụ việc tách rời.
Tấn Bo bị khởi tố cùng Hoàng Mèo và những người khác về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”, theo thông tin của cơ quan điều tra. Việc khởi tố không đồng nghĩa với kết luận có tội: trách nhiệm cụ thể của từng người vẫn phải được xác định theo quy định pháp luật.
Bộ phim được tổ chức ra sao, và Hiệp “Đen” có vai trò gì?
Theo kết quả điều tra được công bố, Trịnh Minh Tâm, nghệ danh Dương Chấn Huy, tổ chức và đầu tư sản xuất “Huy Bến xe” để quảng bá hình ảnh cá nhân cùng hai ca khúc do mình sáng tác. Tâm thuê Nguyễn Thanh Liêm làm đạo diễn; hai người cùng xây dựng ý tưởng, kịch bản, chọn bối cảnh, trang phục, thiết bị và tổ chức quay dựng. Cơ quan điều tra xác định Tâm giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, còn Liêm đạo diễn, biên tập phim thành sản phẩm hoàn chỉnh.
Tâm mời Nguyễn Tuấn Hiệp, tức Hiệp “Đen”, đóng vai ông trùm và mượn nhà cùng khách sạn Hồng Hạnh của Hiệp làm bối cảnh. Theo thông tin điều tra, Hiệp tham gia nhằm quảng bá hình ảnh, khuếch trương thanh thế trên mạng xã hội, đồng thời rủ thêm đàn em xuất hiện. Bộ phim quy tụ khoảng 40–50 người, có các cảnh dùng gậy, dao, súng để giải quyết mâu thuẫn, tranh giành địa bàn bến xe và thu tiền bảo kê. Phim được đăng trên YouTube, thu hút hơn 42.000 lượt xem.
Vai trò của diễn viên và những người làm phim
Tấn Bo và Hoàng Mèo nằm trong nhóm diễn viên bị khởi tố, bắt tạm giam liên quan đến quá trình sản xuất, phát hành phim. Các thông tin được công bố nêu họ là người tham gia diễn xuất, nhưng không mô tả chi tiết vai diễn hay công việc hậu trường cụ thể của từng người. Vì vậy, không nên đánh đồng việc có mặt trong phim với vai trò tổ chức hoặc chỉ đạo sản xuất: cơ quan điều tra phân định trách nhiệm dựa trên tài liệu, chứng cứ và vai trò của từng cá nhân.
Ngoài Tấn Bo và Hoàng Mèo, danh sách người bị khởi tố còn có Trịnh Minh Tâm, Nguyễn Thanh Liêm, Lê Thanh Ngọc (Kim Ny Ngọc), Nguyễn Thanh Nhã, Lê Hoàng Quốc Vinh, Huỳnh Văn Dạn, Phan Hữu Liêm và Nguyễn Thanh Vũ. Nguyễn Ngọc Mãi, biệt danh Mai Tiger, được nêu là vừa diễn vai bạn gái Huy vừa làm giám đốc sản xuất; Huỳnh Văn Dạn viết kịch bản ban đầu và làm phó đạo diễn. Nguồn tin cho biết 10 người bị bắt tạm giam, còn Mãi bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú vì đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
Điều tra vẫn tiếp tục, trách nhiệm chưa khép lại
Việc vụ án mở rộng sang một sản phẩm giải trí trực tuyến cho thấy nhà chức trách đang xem xét không chỉ nội dung được phát tán, mà cả chuỗi tổ chức sản xuất, quay phim, diễn xuất, biên tập và đăng tải. Tuy nhiên, những thông tin hiện có chưa cho phép kết luận rằng mọi người tham gia phim đều có cùng mức độ trách nhiệm. Đây là ranh giới cần giữ rõ: cơ quan điều tra đã khởi tố các bị can về tội danh được nêu, còn việc xác định trách nhiệm hình sự cuối cùng thuộc quá trình tố tụng.
Công an TP.HCM cho biết đang tiếp tục điều tra, mở rộng và làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan. Cơ quan này cũng kêu gọi những người có hành vi vi phạm liên quan đến việc tổ chức sản xuất, quay phim, diễn xuất, biên tập, đăng tải hoặc phát tán “Huy Bến xe” cùng các đoạn phim liên quan đến Hiệp “Đen” ra đầu thú, khai báo và giao nộp tài liệu, chứng cứ để được xem xét chính sách khoan hồng. Vì thế, diễn biến tiếp theo không chỉ phụ thuộc vào những người đã bị khởi tố, mà còn vào kết quả xác minh các khâu còn lại trong quá trình làm và phát tán phim.
