Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID: từ ứng dụng tiện ích thành nền tảng y tế cộng đồng
Sổ sức khỏe điện tử là hồ sơ sức khỏe cá nhân được số hóa, lưu trữ tập trung và liên thông trên nền tảng VNeID, cho phép người dân và cơ sở y tế truy cập, cập nhật và theo dõi quá trình khám chữa bệnh, các chỉ số nguy cơ cũng như hoạt động phòng bệnh một cách liên tục, thống nhất và an toàn. Khi sổ sức khỏe điện tử gắn với VNeID ứng dụng y tế, nó không chỉ là một tiện ích công nghệ mà trở thành “xương sống” dữ liệu cho mô hình chăm sóc sức khỏe dự phòng. Quan điểm “lấy người dân, người bệnh làm trung tâm; dữ liệu làm nền tảng; công nghệ làm công cụ” được lãnh đạo ngành y tế xác định là định hướng xuyên suốt trong triển khai bệnh án điện tử và sổ sức khỏe điện tử. Đây là bước chuyển từ y tế chữa bệnh sang quản lý sức khỏe chủ động, trong đó khám sàng lọc bệnh mãn tính được xem là khâu then chốt.
Chiến dịch Lệ Ninh: cách làm mới cho khám sàng lọc bệnh mãn tính tại cơ sở
Ngày 20/8/2026, Trạm Y tế xã Lệ Ninh phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và Bệnh viện Mắt Bắc Quảng Trị tổ chức chiến dịch khám sàng lọc bệnh lý, truyền thông sức khỏe và hướng dẫn công nghệ số cho người dân trên địa bàn. Mô hình này cho thấy khám sàng lọc bệnh mãn tính chỉ hiệu quả khi đi cùng quản lý dữ liệu. Người dân được đo chiều cao, cân nặng, chỉ số BMI, vòng bụng, khai thác kỹ tiền sử và yếu tố nguy cơ tim mạch; bác sĩ đo huyết áp, nhịp tim để phát hiện sớm tăng huyết áp và làm test đường máu mao mạch cho nhóm nguy cơ đái tháo đường. Song song với đó, họ được đo thị lực, đo nhãn áp khi cần và khám chuyên khoa mắt để phát hiện đục thủy tinh thể, glôcôm, bệnh võng mạc, tật khúc xạ cùng các bệnh mắt thường gặp.
Điểm đáng chú ý không chỉ là gói dịch vụ khám sàng lọc tương đối toàn diện, mà là cách chiến dịch gắn y tế dự phòng với chuyển đổi số. Ngay tại trạm y tế, người dân được hướng dẫn cài đặt và tích hợp sổ sức khỏe điện tử vào VNeID, qua đó có thể theo dõi thông tin sức khỏe cá nhân mọi lúc mọi nơi. Song hành với khám thực thể, buổi nói chuyện chuyên đề về bệnh không lây nhiễm và sốt xuất huyết Dengue đi sâu phân tích yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ăn nhiều muối, ít rau, thiếu vận động dẫn đến thừa cân, béo phì. Kết quả là người dân không chỉ phát hiện sớm bất thường mà còn được “cài” thói quen quản lý sức khỏe bằng dữ liệu; chiến dịch giúp họ tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại cơ sở, giải đáp thắc mắc bệnh lý và thay đổi lối sống theo hướng lành mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Khi 34 triệu sổ sức khỏe điện tử gặp 1.263 bệnh viện: sức mạnh của dữ liệu liên thông
Nếu Lệ Ninh cho thấy “phiên bản thu nhỏ” ở tuyến xã, thì bức tranh toàn quốc đã bắt đầu có quy mô đủ lớn để tạo bước ngoặt. Đến nay, đã có trên 34 triệu sổ sức khỏe điện tử được kết nối, liên thông dữ liệu và tích hợp trên ứng dụng VNeID; đồng thời 1.263 bệnh viện đã triển khai bệnh án điện tử. Đây không phải là những con số mang tính phong trào: chúng là nền tảng để mỗi lần khám sàng lọc bệnh mãn tính ở cộng đồng không bị “đứt gãy” khi người bệnh lên tuyến huyện, tỉnh hoặc trung ương. Khi bệnh án điện tử được triển khai ở hơn một nghìn bệnh viện và 15/34 tỉnh, thành phố đã xây dựng kế hoạch cập nhật, bổ sung và triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, việc đồng bộ dữ liệu từ chiến dịch sàng lọc tới các tuyến điều trị trở nên khả thi.
Một chiến dịch khám tại xã như Lệ Ninh chỉ thực sự có ý nghĩa lâu dài nếu các đo đạc như huyết áp, BMI, đường máu, chẩn đoán nghi ngờ tăng huyết áp hay đái tháo đường được lưu lại có cấu trúc, gắn chính xác với danh tính số trên VNeID. Ngành y tế đang rà soát 52 cơ sở dữ liệu có tần suất cao, số lượng hồ sơ lớn để tái cấu trúc, đồng thời tỷ lệ cập nhật trường thông tin đúng, đủ, sạch tăng theo thời gian thực ở nhóm cơ sở dữ liệu chuyên ngành năm 2025 và 2026. Điều này cho thấy trọng tâm hiện nay không phải “thu thập càng nhiều càng tốt”, mà là làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu để sổ sức khỏe điện tử và bệnh án điện tử thực sự dùng được trong thực hành lâm sàng lẫn dự phòng. "Đến nay, đã có trên 34 triệu Sổ sức khỏe điện tử, bảo đảm kết nối, liên thông dữ liệu và tích hợp trên ứng dụng VNeID".
Mô hình phối hợp tuyến và chiến dịch dữ liệu 100 ngày: vì sao năm 2026 là năm tăng tốc
Điểm mạnh của các chiến dịch như ở Lệ Ninh là mô hình phối hợp nhiều tầng: trạm y tế xã cùng Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và Bệnh viện Mắt Bắc Quảng Trị tổ chức khám sàng lọc, truyền thông sức khỏe và hướng dẫn công nghệ số cho người dân. Ở đây, trạm y tế là điểm chạm đầu tiên, CDC tỉnh đóng vai trò giám sát dịch tễ và chuyên môn bệnh không lây, bệnh viện chuyên khoa mắt đảm trách khám chuyên sâu và chỉ định điều trị khi cần. Khi mô hình phối hợp này gắn thêm sổ sức khỏe điện tử và bệnh án điện tử, một tuyến chăm sóc liên tục từ cộng đồng đến bệnh viện được hình thành thay vì chuỗi hoạt động rời rạc. Theo một cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức chủ trì, việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được rà soát, đánh giá và đôn đốc tiến độ, trong đó bệnh án điện tử và sổ sức khỏe điện tử là trọng tâm năm 2026.
Để tránh tình trạng “làm chiến dịch xong là xong”, ngành y tế đã khởi động chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa dữ liệu cho 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế cùng Kế hoạch 1261/KH-BYT triển khai Chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật sổ sức khỏe điện tử trên VNeID từ 8/7/2026 đến 15/10/2026. Đồng thời, Bộ Y tế sẽ xây dựng kế hoạch kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn bệnh viện và sở y tế địa phương cập nhật thông tin sổ sức khỏe điện tử cho người dân trong quá trình kiểm tra sức khỏe, khám định kỳ, khám sàng lọc và thực hiện bệnh án điện tử. Nói cách khác, khám sàng lọc bệnh mãn tính, bệnh về mắt hay các bệnh không lây nhiễm khác sẽ dần được “mặc định” gắn với thao tác cập nhật dữ liệu số, thay vì làm riêng lẻ.
Kết luận: muốn phát hiện sớm bệnh mãn tính, phải bắt đầu từ dữ liệu của từng người dân
Sổ sức khỏe điện tử và bệnh án điện tử chỉ có ý nghĩa khi trở thành một phần của đời sống khám chữa bệnh hàng ngày, chứ không dừng lại ở khẩu hiệu chuyển đổi số. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức khẳng định, y tế là lĩnh vực trực tiếp liên quan đến sức khỏe, tính mạng người dân, có phạm vi dữ liệu lớn, tần suất sử dụng dịch vụ cao và đòi hỏi chia sẻ dữ liệu giữa người dân, cơ sở khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế, y tế dự phòng và cơ quan quản lý nhà nước. Việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW vì vậy không chỉ là đổi cách quản lý, mà là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả chuyển đổi số với đời sống người dân.
Chiến dịch Lệ Ninh cho thấy một hướng đi đúng: khám sàng lọc bệnh mãn tính, khám mắt, truyền thông sức khỏe kết hợp hướng dẫn cài đặt sổ sức khỏe điện tử VNeID giúp người dân tiếp cận kỹ thuật cao ngay tại cơ sở, giải đáp thắc mắc bệnh lý và thay đổi lối sống lành mạnh. Ở tầm quốc gia, hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử trên VNeID cùng 1.263 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử đang tạo nền hạ tầng để mô hình đó được nhân rộng. Con đường phía trước còn nhiều việc phải làm: làm sạch dữ liệu, bảo đảm bảo mật, tập huấn nhân lực tuyến cơ sở. Nhưng nếu tiếp tục kiên trì gắn mọi hoạt động khám, kiểm tra, sàng lọc với cập nhật sổ sức khỏe điện tử, Việt Nam có cơ hội chuyển trục sang một hệ thống y tế dự phòng, nơi bệnh mãn tính được phát hiện sớm ngay từ thôn, xóm – trước khi trở thành gánh nặng trên giường bệnh.
