Vì sao cần để ý formaldehyde trong nhà
Formaldehyde trong nhà là khí không màu có thể được giải phóng từ một số vật liệu xây dựng, đồ nội thất và sản phẩm hoàn thiện, nhất là thời gian đầu sau sản xuất hoặc thi công. Một căn nhà mới sửa trông sạch sẽ, thơm mùi đồ mới chưa chắc đã có không khí trong nhà tốt. Formaldehyde hiện diện ở mức thấp trong môi trường trong nhà lẫn ngoài trời; có sản phẩm thuộc nhóm có khả năng phát thải không đồng nghĩa nồng độ trong nhà đã ở mức gây hại.
Dù vậy, việc hít phải thường xuyên đáng được quan tâm, nhất là sau khi sửa nhà hoặc đưa nhiều nội thất mới vào cùng một không gian. Ở mức tiếp xúc cao, formaldehyde có thể gây cay mắt, kích ứng mũi họng, ho, khò khè và khó thở. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp chất này vào nhóm gây ung thư ở người. Đây là lý do nên kiểm soát nguồn phát thải, thay vì trông chờ mùi đồ mới biến mất rồi mặc định căn phòng đã an toàn.
Năm nguồn phát thải quen thuộc cần kiểm tra
Đồ nội thất phát thải không chỉ là những món nhìn thấy rõ. Tủ, giường, bàn ghế làm từ MDF, ván dăm hoặc gỗ ép có thể chứa chất kết dính; một số loại nhựa và keo dùng để liên kết sợi hay mảnh gỗ có khả năng giải phóng formaldehyde. Sàn gỗ công nghiệp cũng đáng lưu ý vì phần lõi composite có thể chứa chất kết dính, còn diện tích sàn thường phủ gần hết căn phòng. Điều đó không có nghĩa mọi sản phẩm MDF hay sàn gỗ công nghiệp đều nguy hiểm: vật liệu, công thức và mức phát thải khác nhau.
- Tủ, giường, bàn ghế làm từ MDF, ván dăm và gỗ ép.
- Sàn gỗ công nghiệp có lõi từ vật liệu gỗ composite.
- Keo dán và chất kết dính dùng khi thi công, lắp đặt hoặc sửa nhà.
- Một số loại sơn và lớp phủ hoàn thiện; công thức cũng có thể phát thải các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi khác.
- Rèm cửa và một số loại vải chống nhăn.
Mức phát thải ở rèm và vải chống nhăn khác nhau, nên không thể kết luận mọi sản phẩm thuộc nhóm này đều nguy hiểm. Tương tự, mùi hăng không đủ để xác định formaldehyde: mùi trong nhà mới có thể đến từ hỗn hợp nhiều hợp chất bay hơi. Đừng dùng khứu giác thay cho thông tin sản phẩm hoặc đánh giá chất lượng không khí.
Chọn vật liệu có thông tin phát thải rõ ràng
Khi mua nội thất, chọn vật liệu an toàn nên bắt đầu bằng việc hỏi về nguồn gốc và tiêu chuẩn phát thải, thay vì chỉ dựa vào tên gọi, vẻ ngoài hay cảm giác chắc chắn. Với đồ gỗ composite, đừng dừng ở câu hỏi sản phẩm làm từ MDF loại nào; hãy yêu cầu thông tin về mức phát thải formaldehyde và tiêu chuẩn mà vật liệu đáp ứng. Cách này hữu ích hơn việc mặc định gỗ công nghiệp nào cũng độc hoặc tin rằng đồ mới, thơm là không có vấn đề.
Khi chọn sàn, cần xem nhà sản xuất, cấu tạo phần lõi và tiêu chuẩn phát thải, thay vì chọn chỉ theo màu sắc, độ bóng hay giá. Trong khâu sửa chữa, hãy hỏi cả về keo và chất kết dính được dùng; ưu tiên sản phẩm có nhãn, nguồn gốc, thành phần và hướng dẫn sử dụng rõ ràng. Với sơn và lớp phủ, chọn nhà sản xuất minh bạch, đọc thông tin phát thải và thành phần. Mùi sơn giảm không chứng minh mọi chất ô nhiễm trong phòng đã biến mất.
Thông gió, theo dõi dấu hiệu và xử lý đúng cách
Sau khi lắp nhiều đồ mới hoặc hoàn tất thi công, hãy tăng thông gió và tránh đóng kín phòng trong thời gian dài. Duy trì nhiệt độ, độ ẩm trong nhà ở mức hợp lý; nhiệt độ và độ ẩm cao có thể làm tăng phát thải từ một số vật liệu. Với rèm và đồ vải mới, đọc hướng dẫn của nhà sản xuất và giặt trước khi sử dụng nếu sản phẩm cho phép. Những bước này không thay thế việc lựa chọn sản phẩm có thông tin đáng tin cậy, nhưng giúp hạn chế tích tụ chất ô nhiễm.
Nếu trong nhà có mùi hăng bất thường kéo dài, hoặc các thành viên thường xuyên cay mắt, kích ứng mũi họng, khó chịu khi ở trong phòng nhưng đỡ hơn khi ra ngoài, hãy tìm nguồn ô nhiễm và cân nhắc đánh giá chất lượng không khí. Đừng cố át mùi bằng nước hoa hay sáp thơm. Kết luận thực tế là không cần loại bỏ mọi đồ gỗ công nghiệp, rèm hay sơn; cần chọn sản phẩm có thông tin phát thải rõ, giảm nguồn không cần thiết và giữ không khí trong nhà được lưu thông.
