74,6% là bước tiến, chưa phải đích đến
Khám sức khỏe toàn dân là chương trình đưa người dân vào khám định kỳ, sàng lọc nguy cơ và cập nhật thông tin sức khỏe để việc chăm sóc không chỉ bắt đầu khi bệnh đã xuất hiện. Đến ngày 9-11, TP.HCM ghi nhận 9.530.366 người được khám, sàng lọc hoặc cập nhật dữ liệu, tương đương 74,6% dân số. Kết quả này đáng kể, nhưng tỷ lệ chung dễ che khuất những khoảng trống lớn giữa địa bàn và nhóm dân cư. Tại cuộc giao ban sáng 10-11 với 168 xã, phường, đặc khu, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường yêu cầu rà soát tiến độ và tháo gỡ vướng mắc. Thống kê cho thấy chỉ 11 địa phương vượt 90%, trong khi 54 địa phương còn dưới 60%. Vì vậy, thành phố không thể chỉ dựa vào con số tổng; phần việc còn lại cần được xác định đến từng nhóm người chưa được tiếp cận.
Lao động và sinh viên là những khoảng trống rõ nhất
Người lao động chính thức mới đạt tỷ lệ khám 53,2%: hơn 2,39 triệu người trong tổng số khoảng 4,5 triệu. Đáng chú ý, 920.478 người đã khám nhưng chưa có hồ sơ sức khỏe điện tử, nghĩa là kết quả khám chưa đồng nghĩa dữ liệu đã được nối vào hệ thống quản lý. Ở nhóm học sinh, sinh viên, tiểu học đạt 93,9%, THCS đạt 100%, nhưng THPT mới đạt 62,6%; sinh viên chỉ đạt 44,8%, tương ứng 201.423 trên khoảng 450.000 người. Tình trạng này cho thấy cần ưu tiên nơi tổ chức khám chưa tới hoặc dữ liệu chưa hoàn chỉnh, thay vì chỉ tiếp tục vận động đại trà. Khu Công nghệ cao cũng là điểm nghẽn đáng lưu ý: tỷ lệ khám mới đạt 22,31%, thấp xa mức 86,2% tại các khu chế xuất và khu công nghiệp. Đây là những nhóm có nguy cơ bị bỏ qua nếu lịch khám không phù hợp giờ học, ca làm hoặc địa điểm sinh hoạt.
Giao rõ trách nhiệm, tổ chức khám sát thực tế
Chuyển từ vận động chung sang giao việc cụ thể là hướng đi đúng: UBND phường, xã, đặc khu phải đối chiếu dữ liệu dân cư với Nền tảng Quản lý sức khỏe cộng đồng, lập danh sách người chưa khám và tránh bỏ sót hoặc ghi trùng. Với lao động, Liên đoàn Lao động TP.HCM phối hợp người sử dụng lao động đôn đốc khám cho toàn bộ người thuộc phạm vi quản lý trước ngày 30-11-2026. Ban quản lý các khu chế xuất, khu công nghiệp và Khu Công nghệ cao có trách nhiệm yêu cầu doanh nghiệp lập kế hoạch, bố trí kinh phí và tổ chức khám tại cơ sở đủ điều kiện. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì rà soát học sinh, sinh viên; các trường đại học, cao đẳng phối hợp địa phương và cơ sở y tế để hoàn thành trước cùng thời hạn. Ngành y tế sẽ điều phối nhân lực, mở rộng thời gian và địa điểm khám, hỗ trợ nơi có tỷ lệ thấp; số người dân còn lại tiếp tục được khám trong năm 2026.
Không để người khó tiếp cận đứng ngoài chương trình
Ưu tiên nhóm dễ bị bỏ sót không chỉ giúp tăng tỷ lệ bao phủ; đó là điều kiện để chương trình phản ánh đúng sức khỏe của toàn thành phố. Lao động theo ca, sinh viên ở các cơ sở đào tạo và cư dân chưa có dữ liệu đầy đủ có thể bị bỏ qua nếu việc rà soát chỉ dựa trên đăng ký tự nguyện. Khi đã khám, kết quả cần được cập nhật thành hồ sơ sức khỏe điện tử để người dân theo dõi tình trạng của mình, còn trạm y tế có căn cứ tư vấn và quản lý lâu dài. Thành phố đặt mục tiêu phân tích kết quả, chuyển thông tin cho trạm y tế và đội chăm sóc sức khỏe tại địa bàn để theo dõi người nguy cơ cao hoặc người đã phát hiện bệnh. Do đó, thành công của khám sức khỏe TP.HCM không nên được đo bằng số lượt khám đơn thuần. Thước đo thuyết phục hơn là người chưa được tiếp cận có được tìm thấy, khám đúng lúc và tiếp tục được chăm sóc sau sàng lọc hay không.
