Thực hành biến kiến thức thành phản xạ
Thực hành chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là quá trình giúp người dân và lực lượng tại chỗ rèn kỹ năng xử lý tình huống bằng phương tiện thực tế, để có thể phản ứng bình tĩnh hơn khi sự cố xảy ra. Tại Cần Giuộc, hơn 200 người gồm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, dân phòng, lực lượng PCCC cơ sở, chủ hộ và hộ kinh doanh, công nhân, giáo viên, học sinh đã tham gia chương trình trải nghiệm do Công an xã phối hợp với lực lượng chuyên môn tổ chức. Điểm đáng giá không nằm ở số người có mặt, mà ở việc họ được trực tiếp thao tác thay vì chỉ nghe phổ biến. Người tham gia dùng bình chữa cháy xử lý đám cháy giả định, đeo mặt nạ, tập thoát nạn trong khói và thiếu sáng, sơ cứu, di chuyển người bị nạn và triển khai vòi phun lấy nước từ xe chữa cháy. Những kỹ năng này có thể quyết định cách ứng xử trong những phút đầu, trước khi lực lượng chuyên trách đến.
Trải nghiệm rộng, huấn luyện đi sâu
Hoạt động ở Cần Giuộc mở rộng tới nhiều nhóm trong cộng đồng; chương trình tại xã Tây Sơn tập trung bồi dưỡng những người có nhiệm vụ giữ vai trò nòng cốt tại địa bàn. Hội nghị huấn luyện PCCC và cứu nạn cứu hộ dành cho thành viên 10 đội dân phòng và 10 tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở thuộc 10 thôn. Học viên được học về nguy cơ, nguyên nhân cháy nổ, biện pháp an toàn trong sinh hoạt, cách xử lý khi xảy ra sự cố và nội dung nghiệp vụ cứu nạn, cứu hộ. Phần thực hành hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy xách tay và xử lý tình huống giả định. Hai hình thức này không thay thế nhau: trải nghiệm giúp nhiều người nhận biết phương tiện và kỹ năng căn bản, còn huấn luyện tạo nền tảng nghiệp vụ và khả năng phối hợp cho lực lượng thường trực tại cộng đồng.
Chuẩn bị từ nhà ở đến lực lượng tại chỗ
Ứng phó tốt bắt đầu trước khi có chuông báo động: mỗi hộ cần nhận diện nguy cơ, giữ lối thoát nạn thông thoáng, trang bị bình chữa cháy và biết cách gọi hỗ trợ. Tại Cần Giuộc, người dân được hướng dẫn về trách nhiệm bảo đảm an toàn, các nguy cơ ở nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà trọ, chợ và cơ sở sản xuất; chương trình cũng giới thiệu ứng dụng Báo cháy 114 cùng các mô hình tổ liên gia an toàn PCCC, điểm chữa cháy công cộng. Phần tuyên truyền đề cập Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 và Nghị định số 69/2026/NĐ-CP ngày 06/3/2026. Đây là lời nhắc rằng kỹ năng cá nhân cần đi cùng việc chấp hành quy định và chuẩn bị phương tiện, lối thoát hiểm phù hợp.
Tại Tây Sơn, bồi dưỡng nghiệp vụ giúp dân phòng và lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự củng cố kiến thức, rèn kỹ năng và nâng khả năng phát hiện, xử lý cháy nổ ngay từ khi mới phát sinh. Đó là mắt xích quan trọng của phương châm “bốn tại chỗ”: người dân chủ động phòng ngừa, lực lượng cơ sở sẵn sàng hỗ trợ, phương tiện tại chỗ được sử dụng đúng cách. Khi cộng đồng cùng được hướng dẫn và người có nhiệm vụ được huấn luyện bài bản, việc ứng phó không còn phụ thuộc hoàn toàn vào phản ứng sau khi lực lượng chuyên trách tới nơi.
Năng lực cộng đồng phải được duy trì
Hai hoạt động cho thấy chuẩn bị ứng phó không thể dừng ở một buổi tuyên truyền hay hội nghị. Người dân cần thường xuyên kiểm tra thiết bị điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, giữ lối thoát hiểm và nhớ cách dùng phương tiện chữa cháy; lực lượng tại cơ sở cần được bồi dưỡng để phối hợp và xử lý tình huống đúng nghiệp vụ. Trải nghiệm tại Cần Giuộc mở cánh cửa cho nhiều nhóm tiếp cận kỹ năng, còn chương trình ở Tây Sơn tập trung củng cố khả năng của những lực lượng gần dân nhất. Giá trị chung của cả hai là biến nhận thức thành hành động có thể thực hiện khi có cháy, tai nạn hoặc sự cố. Muốn giảm thiệt hại về người và tài sản, cộng đồng cần xem thực hành và huấn luyện là công việc duy trì thường xuyên, không phải hoạt động chỉ làm một lần.
