An toàn bắt đầu trước khi nhận việc
An toàn ngành điện là hệ thống kiến thức, quy trình và kỹ năng giúp người lao động nhận diện, phòng ngừa và ứng phó với nguy cơ trong công việc, đồng thời bảo vệ thiết bị và duy trì cấp điện ổn định. Vì thế, đào tạo người mới và diễn tập cho lực lượng vận hành không phải hai việc tách rời: một hoạt động ngăn rủi ro từ đầu, hoạt động kia kiểm tra khả năng xử lý khi sự cố đã xảy ra. Mới đây, Công ty Cổ phần Điện lực Khánh Hòa tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho công nhân mới được tiếp nhận, trước khi họ được bố trí công việc. Đây là bước cần thiết, bởi sự thiếu kinh nghiệm trong môi trường điện có thể biến một thao tác sai thành nguy cơ nghiêm trọng. Huấn luyện an toàn lao động vì vậy cần tạo thói quen tuân thủ, chứ không chỉ hoàn tất một thủ tục nhập việc.
Từ quy trình đến kỹ năng thực hành
Khóa huấn luyện tại Khánh Hòa bao gồm kiến thức an toàn cơ bản, quy trình an toàn điện, an toàn thủy, cơ, nhiệt, hóa và quy định quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong Tổng công ty Điện lực miền Trung. Người mới còn được hướng dẫn phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và thực hành sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu. Phạm vi này phản ánh đúng tính chất công việc: rủi ro không chỉ đến từ điện mà còn có thể phát sinh từ thiết bị, vật liệu và điều kiện lao động. Bài kiểm tra cuối khóa giúp đánh giá mức độ tiếp thu; kết quả là căn cứ để công ty tiếp tục đào tạo, hướng dẫn và bố trí công việc phù hợp theo quy định. Cách làm này đáng chú ý vì đặt năng lực thực tế bên cạnh yêu cầu tuyển dụng. Người lao động cần chứng minh đã hiểu quy trình trước khi đảm nhận nhiệm vụ, còn doanh nghiệp phải tiếp tục hỗ trợ nếu vẫn còn khoảng trống kiến thức.
Diễn tập kiểm tra khả năng phối hợp khi sự cố xảy ra
Ở Thanh Hóa, Xí nghiệp Lưới điện cao thế tổ chức diễn tập xử lý sự cố kết hợp phòng cháy, chữa cháy tại Trạm biến áp 110 kV Núi Một (E9.1). Nếu huấn luyện công nhân mới tập trung vào phòng ngừa cá nhân, cuộc diễn tập này thử thách cả chuỗi vận hành: nhận diện, phân tích tình huống, xác định điểm sự cố, trao đổi với Điều độ B9 và lập phiếu thao tác đúng quy trình. Các lực lượng thực hành cô lập điểm sự cố, kiểm tra thiết bị và đánh giá điều kiện khôi phục cấp điện. Song song, họ chữa cháy theo tình huống giả định bằng phương tiện tại chỗ. Đây là phần không thể thay bằng việc đọc quy trình: khi thông tin phải truyền nhanh giữa các lực lượng, phối hợp chính xác quyết định liệu việc xử lý có an toàn và có hạn chế được phạm vi mất điện hay không. Diễn tập cũng giúp phát hiện thiếu sót trước khi một tình huống thật buộc nhân viên phải ứng phó.
Hai lớp chuẩn bị, một mục tiêu: giảm rủi ro
Hai hoạt động cho thấy ngành điện cần chuẩn bị nhân lực theo cả chiều phòng ngừa lẫn ứng phó. Khóa học ở Khánh Hòa xây nền tảng cho người mới: nhận diện nguy cơ, hiểu quy trình và hình thành kỷ luật an toàn từ khi bắt đầu làm việc. Cuộc diễn tập ở Thanh Hóa kiểm tra khả năng chuyển những quy định ấy thành hành động phối hợp khi thiết bị gặp sự cố hoặc có cháy. Sau diễn tập, các nội dung cần rút kinh nghiệm được nhận diện để khắc phục, củng cố việc chấp hành quy trình vận hành, an toàn điện và phòng cháy chữa cháy. Tại Khánh Hòa, kết quả kiểm tra cũng là cơ sở cho đào tạo và bố trí công việc tiếp theo. Với người sử dụng điện, ý nghĩa không chỉ nằm ở việc bảo vệ nhân viên: xử lý sự cố chính xác góp phần giữ lưới điện 110 kV vận hành ổn định và nâng độ tin cậy cung cấp điện tại địa phương. Đào tạo định kỳ và diễn tập sát thực tế nên được xem là phần cốt lõi của an toàn, không phải hoạt động phụ trợ.
