Tết Trung thu an toàn: Không chỉ là vui mà là trách nhiệm
Tết Trung thu an toàn là cách tổ chức lễ hội trăng rằm bảo đảm trẻ em được vui chơi, học hỏi và nhận quan tâm trong môi trường không có nguy cơ bạo lực, tai nạn, ngộ độc thực phẩm hay đồ chơi độc hại, đồng thời tôn trọng bản sắc văn hóa dân tộc, phù hợp sức khỏe và tâm lý của từng lứa tuổi, đặc biệt chú trọng trẻ em yếu thế. UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch tổ chức Tết Trung thu năm 2026 với mục tiêu để mọi trẻ em, nhất là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn, trẻ em vùng dân tộc thiểu số, miền núi và trẻ em đang điều trị tại các cơ sở y tế, đều được vui đón Trung thu trong không khí an toàn, lành mạnh, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Điều này gửi một thông điệp rõ ràng: an toàn sức khỏe trẻ phải đứng trước mọi màn múa lân, rước đèn và mâm cỗ. Các hoạt động được tổ chức tập trung cao điểm từ ngày 20 đến 25/9/2026, nhưng yêu cầu không ảnh hưởng đến việc học tập của trẻ, cho thấy tư duy đặt lợi ích dài hạn của trẻ lên hàng đầu. Nếu cha mẹ chỉ chạy theo lễ hội rộn ràng mà bỏ quên tiêu chí an toàn và lành mạnh, Tết Trung thu dễ trở thành gánh nặng rủi ro hơn là ký ức đẹp.
Ưu tiên trẻ em yếu thế và cách cha mẹ biến thông điệp thành hành động
Một điểm tiến bộ trong hướng dẫn tổ chức Trung thu là sự nhấn mạnh vào nhóm trẻ dễ bị tổn thương. Tỉnh Ninh Bình đặt trọng tâm vào thăm hỏi, động viên và tặng quà cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, trẻ mồ côi, khuyết tật, thuộc hộ nghèo, cận nghèo, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, trẻ đang được chăm sóc tại cơ sở trợ giúp xã hội hoặc điều trị tại cơ sở y tế, cũng như trẻ chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh và các sự cố bất thường. Phường Nam Định cũng nêu rõ mục tiêu "đặc biệt quan tâm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật, mồ côi và các trường hợp cần được hỗ trợ". Đây không chỉ là việc của chính quyền. Với cha mẹ, người thân, thông điệp này phải biến thành hành động cụ thể: rủ con tham gia tặng quà cho bạn có hoàn cảnh khó khăn, khuyến khích trẻ chia sẻ đồ chơi, dành vị trí ưu tiên ở các hoạt động cho trẻ khuyết tật. Tết Trung thu an toàn không thể tách rời tinh thần công bằng và nhân ái; để bảo vệ trẻ em lễ hội đúng nghĩa, chúng ta phải bảo vệ cả những em ít tiếng nói nhất.
Thiết kế hoạt động lễ hội: vui tươi nhưng không được lơ là an toàn
Nhiều gia đình có xu hướng chạy theo chương trình hoành tráng: đêm hội, sân khấu, rước đèn thật dài… nhưng kế hoạch của địa phương đã nói thẳng: Tết Trung thu phải "thiết thực, tiết kiệm, vui tươi và an toàn". Tỉnh yêu cầu hạn chế những hoạt động mang tính hình thức, tốn kém hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn; phường Nam Định cũng định hướng giảm các hoạt động hình thức và tập trung tạo sân chơi để trẻ giao lưu, phát huy năng khiếu. Đó là lời nhắc cho cha mẹ: thay vì ép con tham gia quá nhiều chương trình rước đèn đông người, hãy chọn một vài hoạt động thực sự phù hợp với tuổi và sức khỏe. Những hình thức như "Đêm hội Trăng rằm", văn nghệ, trò chơi dân gian, đọc sách, trải nghiệm văn hóa, thể thao đều được khuyến khích nếu đi kèm kiểm soát an ninh, phòng cháy, chữa cháy, an toàn điện, công trình và giao thông, nhất là khi rước đèn buổi tối. Một Trung thu lành mạnh không cần phô trương, chỉ cần trẻ cười mà không phải đối mặt với hiểm nguy.
An toàn sức khỏe trẻ: từ mâm cỗ, đồ chơi đến môi trường mạng
Nếu có một tiêu chí cha mẹ thường xem nhẹ trong lễ hội, đó chính là an toàn sức khỏe trẻ. Trong khi Trung thu là thời điểm bánh, kẹo, nước giải khát, đồ chơi được tiêu thụ nhiều, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, hậu kiểm an toàn thực phẩm với cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu, bánh kẹo, nước giải khát, dịch vụ ăn uống. Phường Nam Định cũng nhấn mạnh kiểm tra thực phẩm, hàng hóa, đồ chơi không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng; đặc biệt chú ý đồ chơi có tính chất bạo lực, phản giáo dục, độc hại hoặc nguy hiểm đối với trẻ em. Người dân được khuyến cáo lựa chọn thực phẩm, bánh kẹo và đồ chơi có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng, an toàn cho trẻ. Trạm Y tế phường chủ động các phương án chăm sóc sức khỏe, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và sơ cấp cứu; tỉnh cũng yêu cầu chuẩn bị phương án y tế, sơ cấp cứu và xử lý tình huống phát sinh. Nhưng sức khỏe không chỉ là cơ thể. Các chương trình tuyên truyền tập trung vào kỹ năng phòng, chống bạo lực, xâm hại, tai nạn, thương tích, đuối nước và bảo vệ trẻ trên môi trường mạng. Nếu cha mẹ để trẻ tự do dùng điện thoại quay trực tiếp lễ hội, chia sẻ vị trí mà không hướng dẫn kỹ năng an toàn mạng, mọi nỗ lực bảo vệ trong đời thực có thể bị xóa sạch chỉ bằng vài cú chạm.
Phối hợp cộng đồng: khi nhà trường và chính quyền trở thành "đồng đội" của cha mẹ
Một Tết Trung thu an toàn không thể chỉ dựa vào từng gia đình riêng lẻ. Kế hoạch của tỉnh Ninh Bình giao cho ngành Giáo dục tổ chức hoạt động Trung thu gắn với trải nghiệm, giáo dục truyền thống, kỹ năng sống và quyền trẻ em, đồng thời quan tâm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. UBND các xã, phường được yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp thực tế, phối hợp huy động nguồn lực chăm lo trẻ em. Ở cấp phường, cơ quan văn hóa – xã hội làm thường trực, trạm y tế chuẩn bị phương án y tế, công an phường bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy, điều tiết giao thông. Phường Nam Định nhấn mạnh sự phối hợp của chính quyền, nhà trường, gia đình, đoàn thể và cộng đồng để hướng tới một mùa Trung thu "không chỉ vui tươi, giàu bản sắc mà còn an toàn, tiết kiệm và nhân văn". Đây là cơ hội để cha mẹ nhìn nhận lại vai trò của mình: không đứng ngoài kế hoạch của địa phương, mà chủ động tham gia, góp ý, hỗ trợ kiểm tra an toàn, hướng dẫn con sử dụng Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 khi cần. Khi gia đình coi nhà trường và chính quyền là đồng đội, bảo vệ trẻ em lễ hội sẽ trở thành thói quen chung chứ không phải phong trào nhất thời.
