Tết Trung thu ý nghĩa là gì trong bối cảnh trẻ em khó khăn?
Tết Trung thu ý nghĩa là khi mọi trẻ em, kể cả trẻ em khó khăn, đều được tham gia đêm hội trăng rằm với niềm vui trọn vẹn, có quà, có bạn, có người lớn quan tâm, đồng thời được nâng đỡ về tinh thần, cảm xúc và cảm giác thuộc về cộng đồng xung quanh mình.
Điều đáng mừng là mùa Trung thu năm nay, hầu hết các tỉnh, thành phố đã chuẩn bị kế hoạch sớm để tổ chức hoạt động cho thiếu nhi, chú trọng hơn đến trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc, miền núi và hải đảo. Đây không phải là những hoạt động từ thiện mang tính phong trào, mà là cách cộng đồng chăm sóc trẻ em bằng hành động cụ thể, để không em nào đứng ngoài niềm vui chung. Quan điểm cần khẳng định rõ: nếu một khu phố đèn lồng sáng rực nhưng vẫn có em nhỏ lặng lẽ nhìn từ xa, thì Trung thu ở đó chưa thể gọi là trọn vẹn.
Làng trẻ em SOS và các tỉnh, thành: Hạt nhân của tinh thần cộng đồng chăm sóc
Từ Làng trẻ em SOS đến những mái ấm, trung tâm bảo trợ, Tết Trung thu đã trở thành dịp soi rõ mức độ chúng ta quan tâm đến trẻ em yếu thế. Ngày 24/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm đến thăm, động viên và trao quà cho thiếu nhi tại Làng trẻ em SOS và học sinh có hoàn cảnh khó khăn ở xã Nam Cường, phường Trần Lãm. Cùng ngày, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cũng đến thăm, tặng quà và chung vui với thiếu nhi tại Làng trẻ em SOS Hà Nội.
Ở Hưng Yên, 40 suất quà trị giá 2 triệu đồng/suất được trao cho các em nỗ lực vượt khó học tập, trong khi xã Nam Cường tặng 180 suất quà và 12 xe đạp, phường Trần Lãm trao 60 suất quà cho trẻ thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Câu nói có thể trích dẫn: “Với phương châm tất cả thiếu nhi đều được vui Tết Trung thu, các đơn vị, địa phương tại Hưng Yên đang triển khai nhiều hoạt động vui chơi, chăm lo, hỗ trợ thiếu niên, nhi đồng, nhất là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn”. Đây là minh chứng rõ ràng cho một Tết Trung thu ý nghĩa gắn với trách nhiệm nhà nước và cộng đồng.
Khi gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng vào cuộc
Một Trung thu đủ đầy cho trẻ không thể phụ thuộc vào một lực lượng đơn lẻ. Gia đình, nhà trường và cộng đồng phải cùng bước vào “mặt trận yêu thương” này. Như đã được ghi nhận, một mùa Trung thu chỉ thật sự trọn vẹn khi phía sau mỗi đứa trẻ là sự đồng hành của gia đình, nhà trường và cộng đồng. Ở sân trường, nhà trường tạo không gian cho trẻ vui chơi, Công đoàn kết nối nguồn lực, chính quyền phối hợp tổ chức, còn cha mẹ đồng hành tinh thần với con.
Những con số ở Hà Nội không chỉ là thống kê mà là thông điệp: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thành phố hỗ trợ 1.000 suất quà, mỗi suất 1 triệu đồng; Liên đoàn Lao động thành phố trao thêm 650 suất tiền mặt và 1.650 suất quà hiện vật cho con công nhân có hoàn cảnh khó khăn. Đây là hoạt động từ thiện nhưng cũng là chính sách chăm sóc người lao động, để họ yên tâm hơn khi con mình được cộng đồng chăm sóc. Từ góc độ giáo dục, chính sự phối hợp này mới tạo được môi trường toàn diện cho sự phát triển cảm xúc, tinh thần và kỹ năng sống của trẻ.
Từ thành phố đến bản làng: Hoạt động từ thiện mở rộng vòng tay cộng đồng
Không thể nói đến Tết Trung thu ý nghĩa nếu chỉ nhìn ở đô thị. Những chương trình len lỏi đến vùng cao, vùng biên mới cho thấy giá trị thật sự của cộng đồng chăm sóc trẻ em. Chương trình “Trung thu trên bản nhỏ” tại xã Mường Mô, tỉnh Lai Châu là một ví dụ tiêu biểu: Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ cùng các mạnh thường quân mang 500 đèn lồng, bánh Trung thu, sữa, bánh kẹo và nhiều nhu yếu phẩm đến gần 600 học sinh; các em còn được tham gia hoạt động vui Trung thu. Đây là hoạt động từ thiện có tổ chức, đi kèm tương tác, trò chơi, chứ không chỉ phát quà rồi rời đi.
Ở tầm quốc gia, chương trình “Trung thu cho em” do Trung ương Đoàn, Hội đồng Đội Trung ương triển khai, tập trung chăm lo thiếu nhi tại 248 xã biên giới, trẻ em dân tộc thiểu số, con thanh niên công nhân, trẻ ở mái ấm, trung tâm bảo trợ, trẻ khuyết tật, mắc bệnh hiểm nghèo. Cùng với đó, mỗi tổ chức, khu dân cư, doanh nghiệp, người dân góp một phần trách nhiệm, tạo thành vòng tay cộng đồng rộng lớn. Trung thu vì thế không chỉ có ánh sáng đèn ông sao, mà còn có ánh sáng của tình người, đoàn kết và sẻ chia.
Gia đình và cộng đồng cần làm gì để Trung thu không bỏ quên em nhỏ nào?
Từ những kinh nghiệm trên, có thể thấy Tết Trung thu ý nghĩa không nằm ở sân khấu lớn hay mâm cỗ nhiều bánh, mà ở cách chúng ta bảo đảm không trẻ em khó khăn nào bị bỏ lại phía sau. Với gia đình, điều quan trọng là chủ động kết nối: rủ con tham gia các hoạt động ở khu dân cư, trường học; dạy con chia sẻ đồ chơi, đèn lồng, bánh kẹo với bạn kém may mắn. Những việc nhỏ này nuôi dưỡng lòng trắc ẩn ngay từ trong nhà.
Với nhà trường và cộng đồng, thay vì tổ chức Trung thu cho “một nhóm học sinh tiêu biểu”, cần thiết kế chương trình để mọi em đều có phần, lồng ghép dạy kỹ năng tự bảo vệ, phòng chống bạo lực, xâm hại, tai nạn, kỹ năng sử dụng Internet an toàn. Các tổ chức, doanh nghiệp có thể chọn một mái ấm, một bản làng, một khu trọ công nhân để gắn bó hằng năm, thay vì làm sự kiện rời rạc. Khi hành động được duy trì liên tục, Tết Trung thu sẽ trở thành ký ức đẹp và là điểm tựa tinh thần dài lâu cho trẻ.
