EES là gì và vì sao mùa hè này ở sân bay châu Âu sẽ khác
Sân bay châu Âu mùa hè đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi hệ thống nhập cảnh – xuất cảnh EES mới của Liên minh châu Âu thay thế kiểm tra hộ chiếu thủ công bằng quy trình sinh trắc học chi tiết, khiến mỗi hành khách phải trải qua nhiều bước ghi nhận dữ liệu hơn tại các cửa kiểm soát biên giới EU. Hệ thống EES áp dụng tại khu vực Schengen đối với công dân ngoài Liên minh châu Âu, yêu cầu hành khách đăng ký tại ki-ốt tự phục vụ, quét hộ chiếu, chụp ảnh khuôn mặt và cung cấp dấu vân tay trước khi được nhân viên biên giới xác minh. Điều này nghe có vẻ hiện đại và an toàn hơn, nhưng trong bối cảnh nhu cầu du lịch châu Âu tăng mạnh, nó đang đe dọa biến các điểm kiểm soát thành nút thắt cổ chai kéo dài hàng giờ. Nếu bạn coi mùa hè là thời điểm “vàng” để bay tới châu Âu, thì đây là lúc phải nhìn lại cách mình lên kế hoạch bay.
Tại sao hệ thống hiện đại lại gây ùn tắc sân bay
Vấn đề không nằm ở ý tưởng EES, mà ở cách triển khai trong thực tế. Theo các chuyên gia, một lần kiểm tra hộ chiếu truyền thống mất khoảng 60 giây, trong khi quy trình sinh trắc học mới có thể kéo dài khoảng 90 giây. Khi lượng hành khách mỗi ngày lên tới hàng chục nghìn người, thêm 30 giây cho mỗi người nhanh chóng trở thành thời gian chờ lên tới vài giờ tại cổng biên phòng. Tình trạng xếp hàng dài đã được ghi nhận ở Rome, Lisbon, Brussels và Frankfurt, với một số hành khách bị lỡ chuyến bay vì không thể “chạy kịp” hàng chờ. Thêm vào đó, các quốc gia châu Âu đang dùng hệ thống phần cứng và phần mềm khác nhau, khiến việc xử lý lỗi đồng bộ trở nên khó khăn. Khi chưa cho phép hành khách làm trước một phần thủ tục sinh trắc học từ xa, toàn bộ gánh nặng dồn vào khu vực kiểm soát tại sân bay – và đây là công thức hoàn hảo để tạo ra ùn tắc sân bay vào giờ cao điểm.
Mùa cao điểm du lịch châu Âu: khi công nghệ đụng phải thực tế
Các nhà chức trách và nhà khai thác sân bay đều hiểu rằng mùa hè là bài kiểm tra khắc nghiệt nhất cho bất kỳ thay đổi nào trong kiểm soát biên giới EU. Dù chưa có con số chính thức, xu hướng chung là lượng khách quốc tế đổ vào châu Âu trong tháng 7 và 8 luôn vượt xa các tháng trước đó – và năm nay, áp lực này chồng thêm thời gian xử lý EES. Hệ quả đã thấy rõ: hàng chờ kéo dài vài giờ, hành khách kiệt sức, một số bị lỡ chuyến bay ngay trong kỳ nghỉ mơ ước. Hy Lạp hiện được miễn áp dụng hệ thống mới trong một số trường hợp, và các nhà khai thác sân bay đang kêu gọi mở rộng miễn trừ trong giai đoạn cao điểm mùa hè để giảm áp lực. Đây là lời thừa nhận rằng việc áp dụng đồng loạt một quy trình phức tạp ngay giữa mùa cao điểm là quyết định thiếu thực tế – an ninh không nên đánh đổi bằng sự hỗn loạn có thể dự đoán trước.
Bạn nên chuẩn bị gì nếu bay đến châu Âu trong mùa hè
Điều đáng lo không phải là công nghệ EES, mà là cảm giác mất kiểm soát nếu bạn bước vào sân bay mà không lường trước sự chậm trễ. Trong bối cảnh kiểm soát biên giới EU chuyển sang dựa trên sinh trắc học, hành khách nên xem lại cách họ thiết kế lịch trình thay vì hy vọng mọi thứ “sẽ ổn”. Các sân bay và cơ quan chức năng dự kiến bổ sung thêm quầy tự phục vụ, máy quét dấu vân tay và nhận diện khuôn mặt để giảm áp lực tại biên giới. Tuy nhiên, việc thêm thiết bị không thể lập tức bù đắp cho việc thiếu kinh nghiệm vận hành và lượng khách tăng mạnh. Đây là lúc hành khách cần giữ lịch trình linh hoạt, chấp nhận rủi ro trễ chuyến nối, và ưu tiên các khoảng thời gian ít cao điểm khi đặt vé. Dù không thể hoàn toàn tránh được ùn tắc sân bay, bạn có thể giảm rủi ro từ mức “thảm họa” xuống mức “phiền toái có thể quản được”.
Tương lai của EES và lời kết cho mùa hè này
Điểm tích cực là không ai muốn để tình trạng hỗn loạn kéo dài. Các nhà chức trách kỳ vọng việc bổ sung thêm thiết bị và ki-ốt tự phục vụ sẽ giúp giảm ùn tắc trong thời gian tới, trong khi kế hoạch tăng số quầy tự phục vụ, máy quét dấu vân tay và nhận diện khuôn mặt cũng đang được xúc tiến. Về lâu dài, EES có thể giúp quy trình ra vào khu vực Schengen minh bạch hơn, quản lý dữ liệu tốt hơn và tăng an ninh biên giới. Nhưng ở hiện tại, chúng ta đang ở giai đoạn “đau mọc răng” của một hệ thống mới. Nếu có một kết luận rõ ràng cho mùa hè này, thì đó là: đừng coi sân bay châu Âu mùa hè như những năm trước. Công nghệ không phải chiếc đũa thần; khi chưa hoàn thiện, nó có thể phá vỡ lịch trình của bạn nhanh hơn bất kỳ cơn bão nào. Chuẩn bị tâm thế linh hoạt, chủ động và kiên nhẫn là cách thực tế nhất để bảo vệ kỳ nghỉ của chính mình.
