Du lịch cộng đồng Gia Lai: chính sách chi tiền mạnh để mở cửa cho du khách ngân sách thấp
Du lịch cộng đồng Gia Lai là mô hình phát triển dựa trên tài nguyên bản địa, nơi người dân trực tiếp cung cấp dịch vụ lưu trú, ẩm thực, trải nghiệm văn hóa và thiên nhiên, được Nhà nước hỗ trợ hạ tầng, tín dụng và quảng bá số nhằm tạo sinh kế, bảo tồn bản sắc, đồng thời mở ra cơ hội khám phá du lịch Gia Lai giá rẻ cho du khách ngân sách hạn chế. Điều đáng chú ý là tỉnh không chọn cách phát triển qua vài khu nghỉ dưỡng cao cấp, mà mạnh tay rót nguồn lực cho cộng đồng, tạo sân chơi mới cho những ai thích điểm đến Gia Lai mới, homestay mộc mạc và trải nghiệm gắn với đời sống người bản địa, thay vì tour trọn gói đắt đỏ. Đây là lựa chọn mang tính tuyên bố: Gia Lai muốn mình là điểm đến của số đông, không chỉ của khách chi tiêu cao.
Chi 63 tỷ đồng và 2,5 tỷ mỗi điểm: cộng đồng được tiếp sức, du khách được hưởng lợi
Tại Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh Gia Lai đã ban hành chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2026–2030 với tổng kinh phí hơn 63 tỷ đồng. Cốt lõi của chính sách là rót tiền vào hạ tầng: mỗi điểm du lịch cộng đồng có thể được hỗ trợ đầu tư đường giao thông, cổng chào, tiểu cảnh, điểm check-in với mức tối đa 2,5 tỷ đồng/điểm du lịch. Quan điểm ở đây rất rõ: đường vào làng phải tốt, cảnh quan phải đủ "đẹp" thì du lịch cộng đồng Gia Lai mới chuyển từ tự phát sang bài bản. Với ngân sách như vậy, các bản làng vốn chưa có điều kiện đầu tư sẽ có mặt bằng sạch, lối đi thuận tiện, không gian chụp ảnh hấp dẫn hơn. Du khách du lịch Gia Lai giá rẻ hưởng lợi trực tiếp: không còn cảnh đường lầy lội, thiếu bãi đỗ, thiếu khu vệ sinh, giảm hẳn chi phí và thời gian di chuyển cho mỗi chuyến đi.
Ngoài tuyến đường và cảnh quan, chính sách còn đi vào những chi tiết tưởng nhỏ nhưng lại quyết định trải nghiệm: mỗi điểm có thể được hỗ trợ xây mới nhà đón tiếp và trưng bày tối đa 400 triệu đồng, bãi đỗ xe tối đa 250 triệu đồng, cùng hai nhà vệ sinh công cộng được hỗ trợ tối đa 40 triệu đồng/nhà. Đây là những hạng mục mà nếu cộng đồng tự bỏ vốn sẽ là gánh nặng, nhưng với ngân sách công, chúng trở thành tiêu chuẩn cơ bản. Nghị quyết cũng quy định kinh phí đầu tư hạ tầng được bố trí từ vốn đầu tư công, giải ngân sau khi công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng. Tư duy "lấy hạ tầng làm nền" giúp bảo đảm rằng du khách ngân sách thấp vẫn có thể tiếp cận các điểm đến Gia Lai mới với điều kiện an toàn, sạch sẽ, không bị phân biệt bởi khả năng chi trả.
Quảng bá số, tín dụng ưu đãi: làm du lịch bản địa không còn là cuộc chơi của người có vốn lớn
Điểm khác biệt trong chính sách du lịch cộng đồng Gia Lai là tỉnh không chỉ lo đường xá, mà còn đi thẳng vào bài toán năng lực số và vốn cho người dân. Các đối tượng thụ hưởng được hỗ trợ vay vốn kinh doanh du lịch cộng đồng; đầu tư hệ thống thu gom, xử lý rác thải; tuyên truyền, quảng bá; học tập, trao đổi kinh nghiệm; xây dựng, liên kết sản phẩm và đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật tại các điểm du lịch cộng đồng. Đối với hộ gia đình, cá nhân, chính sách hỗ trợ vay vốn cho việc xây mới, cải tạo hoặc mở rộng nhà ở kinh doanh homestay, mua sắm chăn ga gối nệm, thiết bị vệ sinh, nhà bếp và vật dụng phục vụ kinh doanh.
Quan trọng hơn, tỉnh hỗ trợ kinh phí quảng bá thông qua video clip, trang thông tin điện tử, fanpage, mã QR, bản đồ số và cơ sở dữ liệu số hóa điểm du lịch với mức tối đa 50 triệu đồng/điểm. "Mỗi điểm du lịch cộng đồng được hỗ trợ xây dựng một gói quảng bá số lên tới 50 triệu đồng" là một con số cho thấy Gia Lai hiểu rằng không có hiện diện trực tuyến, du lịch giá rẻ khó tiếp cận khách trẻ. Việc hỗ trợ các tổ chức, cá nhân và ban quản lý điểm du lịch cộng đồng đi học tập, trao đổi kinh nghiệm với kinh phí tối đa 100 triệu đồng/điểm là bước đi thiết thực: người dân được nhìn thấy mô hình thành công, học cách làm dịch vụ, chào bán tour, kết nối doanh nghiệp lữ hành thay vì tự mày mò. Khi cộng đồng có vốn và kỹ năng, du lịch bản địa không còn đóng khung trong những hộ khá giả, mà mở ra cho nhiều gia đình đồng bào dân tộc thiểu số.
Chuyến bay charter, liên kết sản phẩm: Gia Lai nhắm đến khách quốc tế nhưng không bỏ quên người đi du lịch giá rẻ
Nếu chỉ nhìn vào du lịch cộng đồng, dễ nghĩ Gia Lai chỉ nhắm khách nội địa. Nhưng tỉnh đã đi nước cờ khác: ban hành chính sách hỗ trợ các chuyến bay quốc tế không thường lệ (charter) đến Cảng hàng không Phù Cát giai đoạn 2026–2027 với tổng kinh phí hơn 94 tỷ đồng. Theo đó, mỗi chuyến bay charter được hỗ trợ 200 triệu đồng khi đến Cảng hàng không Phù Cát. Các đơn vị lữ hành quốc tế đưa khách đến Gia Lai bằng chuyến bay charter còn được hỗ trợ 50% mức thu phí, giá vé tham quan tại một số điểm như Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, tháp Đôi và tháp Bánh Ít.
Song song, tỉnh hỗ trợ xây dựng và liên kết sản phẩm du lịch cộng đồng: khảo sát, xây dựng phương án liên kết, thiết kế chương trình tham quan, trải nghiệm, tuyến du lịch kết nối các điểm; tổ chức hoạt động kết nối doanh nghiệp lữ hành, khảo sát và đưa khách đến điểm du lịch cộng đồng. Điều kiện là phương án phải liên kết từ hai điểm du lịch cộng đồng trở lên hoặc kết nối với điểm, khu du lịch khác, cam kết duy trì hoạt động liên kết tối thiểu 3 năm. Chiến lược ở đây rất rõ: dùng chuyến bay charter Gia Lai để kéo khách quốc tế đến, sau đó đưa họ vào các tuyến du lịch cộng đồng, thay vì để họ tập trung ở vài điểm quen thuộc. Và trong quá trình đó, chính những tuyến liên kết cũng tạo thêm lựa chọn cho khách nội địa đi du lịch Gia Lai giá rẻ: thay vì book tour trọn gói đắt, họ có thể chọn một chặng, một trải nghiệm trong mạng lưới sản phẩm cộng đồng.
Kết luận: nếu Gia Lai giữ đúng hướng cộng đồng, người mê điểm đến mới sẽ thắng lớn
Gia Lai đang sở hữu một bộ chính sách khá hiếm: vừa bơm vốn hạ tầng cho làng bản, vừa hỗ trợ tín dụng, vừa nâng năng lực số và kéo chuyến bay charter quốc tế về. Sau sáp nhập, tỉnh có nguồn tài nguyên du lịch đa dạng từ không gian văn hóa các dân tộc, rừng, núi, biển, hồ, thác đến di tích, làng nghề, ẩm thực và sản vật địa phương; chính sách mới là nỗ lực biến tiềm năng thành điểm đến Gia Lai mới có thể bán được. Rủi ro vẫn còn: nếu triển khai chậm, hạ tầng kém chất lượng hoặc không công khai minh bạch, hỗ trợ có thể bị chảy về vài điểm nổi bật, bỏ quên cộng đồng yếu thế. Tuy nhiên, với nguyên tắc ưu tiên các điểm đã hình thành hoạt động du lịch cộng đồng, có khả năng thu hút khách, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, Gia Lai có cơ hội giữ đúng hướng. Nếu điều đó xảy ra, người mê du lịch cộng đồng Gia Lai, thích ở homestay, ăn cơm nhà, khám phá bản làng bằng ngân sách hạn chế sẽ là những người hưởng lợi rõ rệt nhất.
