Nhiếp ảnh du lịch nông thôn: khi nông dân tự viết câu chuyện của mình
Nhiếp ảnh du lịch nông thôn là việc người dân vùng quê sử dụng kỹ năng chụp ảnh và quay phim để ghi lại đời sống sản xuất, hoạt động sinh kế và trải nghiệm bản địa, rồi chia sẻ trên mạng xã hội hoặc các kênh truyền thông nhằm thu hút du khách, quảng bá nông sản và xây dựng thương hiệu du lịch dựa trên chính câu chuyện của cộng đồng mình. Ở Đồng Tháp, những nông dân từng quen tay với dỡ chà bắt cá nay học cầm máy ảnh, điện thoại để quay phim nông thôn Việt Nam, còn tại Cần Thơ, chủ trang trại, hộ miệt vườn biến mỗi góc chuồng trại, ao vườn thành phông nền kể chuyện bằng hình ảnh. Điều đáng nói: họ không chờ ai đến kể hộ, mà tự trở thành người biên kịch, đạo diễn và nhân vật chính.
Đồng Tháp: từ dỡ chà bắt cá đến lớp học cầm máy
Tại Đồng Tháp, hoạt động trải nghiệm dỡ chà bắt cá trên sông Tiền đang được "nâng cấp" thành sản phẩm du lịch gắn với nhiếp ảnh du lịch nông thôn. Hội nông dân tổ chức chuỗi tập huấn để người dân không chỉ biết đón khách mà còn biết nông dân quảng bá ảnh và video. Hơn 50 hộ làm du lịch cộng đồng tham gia, vừa hướng dẫn đoàn viên, sinh viên dỡ chà bắt cá, vừa thực hành chụp ảnh, quay phim và đăng tải lên mạng xã hội như một kênh giới thiệu sinh kế mùa nước nổi. Theo chương trình, các hoạt động sẽ diễn ra tại phường Cao Lãnh và lan ra nhiều xã, phường khác đến tháng 9-2026. Câu chuyện lao động thường nhật – giăng lưới, đặt lợp, tắm sông – được biến thành kho nội dung số, tạo giá trị du lịch trải nghiệm nông nghiệp cao hơn thay vì chỉ là ký ức làng quê.
Cần Thơ: du lịch nông nghiệp và sức mạnh của hình ảnh đời thường
Cần Thơ cho thấy điều gì xảy ra khi nông dân xem sản xuất lẫn trải nghiệm đều là sản phẩm nông nghiệp mở rộng. Tại Trang trại sữa dê Ngọc Đào, đàn dê Saanen từ hơn chục con lên hơn 300 con, mỗi ngày sơ chế 40-60 lít sữa thành nhiều sản phẩm khác nhau. Đó là câu chuyện tăng trưởng, nhưng để thuyết phục du khách, gia đình chủ trang trại đã mở chuồng trại cho khách tham gia cho ăn, vắt sữa, xem quy trình chế biến – những khoảnh khắc cực kỳ “ăn ảnh”. Nếu được kể lại bằng ảnh và video, đó là nội dung du lịch trải nghiệm nông nghiệp có sức lan tỏa mạnh. Trên cồn Sơn, mỗi hộ giữ một sản phẩm đặc trưng, từ làm bánh đến "massage vịt", biến vườn nhà thành trường quay đời sống miệt vườn. Hình ảnh chân thực giúp khách hiểu nông nghiệp không khô cứng, mà là lối sống.
Theo các hộ, mô hình du lịch nông nghiệp tạo thêm nguồn thu, mở rộng đầu ra cho nông sản, tạo việc làm – nhất là cho lao động nữ – và làm phong phú sản phẩm du lịch địa phương. Một thành viên hợp tác xã tại cồn Sơn thừa nhận khi làm du lịch, được học kỹ năng phục vụ và quảng bá, tư duy đã thay đổi: họ biết giữ và kể lại giá trị văn hóa bản địa để xây dựng thương hiệu cho nông sản. Nói cách khác, mỗi thửa vườn, mỗi lạch nước, mỗi đàn dê hoặc vườn bưởi đều là câu chuyện thị giác; ai sở hữu kỹ năng nhiếp ảnh du lịch nông thôn tốt hơn thì người đó định hình được hình ảnh vùng đất trong mắt du khách.
Khi nông dân thành “nhà làm nội dung”: sinh kế gắn với bảo tồn
Điều thú vị trong các chương trình tập huấn ở Đồng Tháp là lớp nhiếp ảnh, quay phim không tách rời quản lý nguồn lợi thủy sản. Dự án hỗ trợ ngư cụ, cá giống, xuồng máy, áo phao và vật tư trữ cá mùa lũ để kết hợp tuần tra, bảo vệ thủy sản. Đến nay, các mô hình đã thu hoạch khoảng 11,5 tấn cá và thu hút hơn 1.000 lượt khách tham gia trải nghiệm văn hóa sông nước, từ giăng lưới đến thưởng thức đặc sản đồng quê. Một câu nói đáng ghi lại ở đây: "Bên cạnh việc tạo sinh kế, dự án còn góp phần phục hồi nguồn lợi thủy sản, bảo tồn đa dạng sinh học, tạo việc làm tại chỗ và nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ hệ sinh thái". Khi mọi hành động tuần tra, trữ cá, bảo vệ sinh cảnh được quay phim nông thôn Việt Nam và chia sẻ, nó trở thành câu chuyện công khai về cách một cộng đồng giữ gìn nguồn sống của mình.
Ảnh và video: chiếc micro mới của nông dân trên bản đồ du lịch
Điểm chung của Cần Thơ và Đồng Tháp là nông dân không còn đứng ngoài cuộc chơi truyền thông. Họ học cách chụp ảnh, quay video, dựng lại đời sống, rồi chia sẻ trên mạng xã hội để mời du khách đến trải nghiệm. Nhờ đó, nông dân trở thành người kể chuyện của chính mình, thay đổi tư duy từ "được kêu gọi làm du lịch" sang "chủ động xây nội dung du lịch". Mô hình du lịch nông nghiệp – từ nuôi dê lấy sữa đến sinh kế mùa nước nổi – đang phát triển với sự kết hợp giữa sản xuất và trải nghiệm, với hình ảnh và câu chuyện làm chất xúc tác. Nếu các lớp nhiếp ảnh du lịch nông thôn tiếp tục lan rộng, chúng không chỉ tạo thêm khách, thêm tấn cá hay lít sữa, mà còn giúp nông thôn Việt Nam bước ra thế giới bằng chính đôi mắt và tiếng nói của người dân nơi đó.
