Một phòng STEM và trạm y tế: khi khoảng cách nông thôn – đô thị thu hẹp bằng cơ sở vật chất
Lớp học STEM nông thôn là mô hình phòng học được trang bị thiết bị thí nghiệm, công nghệ và nội dung liên môn khoa học – công nghệ – kỹ thuật – toán, giúp học sinh vùng quê tiếp cận giáo dục khoa học hiện đại thay vì chỉ học lý thuyết trên sách vở, từ đó thu hẹp khoảng cách với học sinh thành phố và nâng cấp cơ sở vật chất giáo dục tại địa phương. Ngày 20/8/2026, Tập đoàn Stavian phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và chính quyền địa phương đã trao tặng lớp học STEM và thiết bị y tế trong khuôn khổ dự án "Ươm hy vọng - Dựng tương lai" tại xã Trung Chính, Bắc Ninh. Quan trọng hơn buổi lễ, sự kiện này cho thấy một cách tiếp cận mới: không chỉ mang một phòng học đẹp về vùng quê, mà dùng nó như đòn bẩy thay đổi cách dạy – cách học và cả cách chăm sóc sức khỏe học sinh.
Giáo dục khoa học vùng quê: vì sao một phòng STEM chưa đủ nhưng rất cần thiết
Ở nhiều trường quê, giáo dục khoa học vùng quê vẫn xoay quanh phấn trắng – bảng đen, thí nghiệm hiếm khi diễn ra, khái niệm STEM còn xa lạ. Trong bối cảnh chuyển đổi số và Cách mạng công nghiệp 4.0, việc để học sinh nông thôn đứng ngoài các kỹ năng khoa học, công nghệ, giải quyết vấn đề là chấp nhận cho các em thua thiệt ngay từ vạch xuất phát. Phòng học STEM với thiết bị hiện đại tại Trường THCS Trung Chính, được xây dựng và trao tặng cùng sự tư vấn chuyên môn của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, là bước đi đánh vào gốc rễ: đổi môi trường học, đổi cách dạy, đổi trải nghiệm của học sinh. Một lớp như vậy không giải quyết hết mọi bất cập, nhưng nó là lời khẳng định rằng trường quê xứng đáng có cơ sở vật chất giáo dục tốt, không phải chỉ nhận sách vở quyên góp.
Kết hợp lớp học STEM với thiết bị y tế trường học: cách tiếp cận toàn diện hiếm thấy
Điểm đáng chú ý của dự án "Ươm hy vọng - Dựng tương lai" là không dừng ở lớp học STEM, mà song song trao tặng thiết bị y tế thiết yếu cho Trạm y tế xã Trung Chính. Ở nông thôn, nơi tai nạn lao động, bệnh mùa và khoảng cách đến bệnh viện tuyến trên còn lớn, việc nâng cấp thiết bị y tế trường học và trạm y tế xã có tác động trực tiếp đến chất lượng học tập: học sinh khỏe thì mới học tốt, phụ huynh yên tâm thì mới cho con đi học đều. Việc kết hợp đầu tư giáo dục và y tế thể hiện một cái nhìn toàn diện hiếm khi thấy trong các hoạt động trách nhiệm xã hội, thay vì tách rời từng mảng. Nói cách khác, lớp học STEM tạo ra cơ hội trí tuệ mới, còn thiết bị y tế trường học và tuyến xã bảo vệ cơ hội đó khỏi bị gián đoạn bởi những rủi ro sức khỏe rất đời thường.
Thực thi không chỉ là mua thiết bị: câu chuyện giáo viên, chương trình và học bổng
Một sai lầm hay gặp là nghĩ rằng cứ lắp thiết bị là xong chuyện chất lượng dạy học. Điểm cộng của dự án này là có sự tham gia của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong tư vấn mô hình phòng STEM, phát triển nội dung đào tạo, hướng dẫn sử dụng thiết bị và tập huấn đội ngũ giáo viên. Đây chính là khâu đảm bảo lớp học STEM nông thôn không biến thành "phòng trưng bày" khóa cửa suốt năm. Bên cạnh đó, các suất học bổng thuộc chương trình "Cặp lá yêu thương" với tổng trị giá 50.000.000 VNĐ được trao cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã chạm tới một sự thật: nhiều em dù có phòng học hiện đại vẫn có nguy cơ bỏ học vì nghèo. Cơ sở vật chất giáo dục, đào tạo giáo viên và hỗ trợ tài chính cho học sinh nghèo là ba trụ cột phải đi cùng nhau nếu muốn STEM thực sự bén rễ ở trường quê.
Từ một xã Trung Chính đến câu hỏi lớn về tương lai STEM vùng nông thôn
Không nên lãng mạn hóa: một lớp STEM và vài bộ thiết bị y tế không thể lập tức biến Trung Chính thành "thung lũng công nghệ". Nhưng nó đặt ra một chuẩn mực mới cho giáo dục khoa học vùng quê: học sinh nông thôn có quyền được tiếp cận môi trường học tập hiện đại, y tế cơ bản an toàn và những suất học bổng khiến con đường đến trường bớt gập ghềnh. Trong thời gian tới, Stavian tuyên bố sẽ tiếp tục mở rộng sáng kiến cộng đồng trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, môi trường và phát triển cộng đồng. Câu hỏi không chỉ là "doanh nghiệp sẽ làm gì tiếp theo", mà còn là Nhà nước và các tổ chức khác có dám coi lớp học STEM nông thôn và thiết bị y tế trường học là ưu tiên dài hạn, thay vì hoạt động phong trào. Nếu có, Trung Chính sẽ không phải là ngoại lệ, mà là điểm khởi đầu cho một tiêu chuẩn mới của trường quê Việt Nam.
