Ẩm thực kể chuyện bằng hương vị và trải nghiệm
Sự kiện ẩm thực là không gian công chúng vừa thưởng thức món ăn địa phương, vừa tiếp cận câu chuyện, phong tục và ký ức gắn với vùng đất tạo nên hương vị ấy. Hai hoạt động diễn ra đầu tháng 11 cho thấy cách làm này có thể mang hai sắc thái: quy tụ nhiều vùng miền tại Pleiku hoặc dẫn khách bước vào câu chuyện riêng của Thanh Hóa. Tối 6/11, “Ẩm thực Gia Lai hội tụ” khai mạc trên đường Anh hùng Núp, phường Pleiku, với 36 gian hàng mang đặc trưng các địa phương. Sáng hôm sau, Thanh Vị Ký mở ra không gian trải nghiệm văn hóa ẩm thực xứ Thanh. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số món được giới thiệu, mà ở cách mỗi sự kiện khiến việc ăn uống trở thành một cuộc khám phá. Với du khách và người dân địa phương, đó là cơ hội gặp đặc sản trong bối cảnh văn hóa thay vì chỉ nhìn chúng như món ăn riêng lẻ.
Pleiku chọn sự hội tụ để mở rộng khẩu vị
“Ẩm thực Gia Lai hội tụ” tạo dấu ấn bằng quy mô và sự giao thoa. Trong 36 gian hàng, 13 gian dành cho ẩm thực Gia Lai, giới thiệu món núi rừng và biển cả như bò Krong Pa nướng bóp mật, cơm lam gà nướng, phở khô Gia Lai, lá mì xào cà đắng, bún cá ngừ và bún sứa nước lèo. Sự pha trộn ấy phản ánh rõ nét riêng của vùng đất được gợi tả là nơi đại ngàn chạm biển xanh. Không gian còn có 18 gian hàng từ các tỉnh, thành phố, đưa gỏi lá Kon Tum, bánh tráng Tây Ninh, bún mắm miền Tây, bún bò Huế, chả mực Hải Phòng và nem chua Thanh Hóa về cùng một điểm hẹn. Năm gian hàng trưng bày sản phẩm văn hóa vùng miền bổ sung lớp nghĩa cho cuộc gặp gỡ. Thay vì đóng khung bản sắc địa phương, sự kiện để hương vị Gia Lai đối thoại với món ăn nơi khác.
Quảng diễn trực tiếp khiến cách tiếp cận này gần gũi hơn: 17 đầu bếp, nghệ nhân chế biến món ăn và chia sẻ bí quyết, từ bò Krong Pa nướng bóp mật đến bánh cuốn Tây Sơn và phở khô bột chuối. Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai Đỗ Thị Diệu Hạnh, ẩm thực là “cầu nối văn hóa” giúp du khách khám phá và thêm yêu vùng đất. Đây là lựa chọn đúng: nhìn thấy bàn tay chế biến và nghe chuyện phía sau món ăn thường tạo kết nối mạnh hơn một quầy trưng bày đơn thuần. Nằm trong chuỗi Festival cồng chiêng – Tuần lễ Hoa Dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya, không gian ẩm thực còn cho thấy đặc sản có thể trở thành một phần của trải nghiệm du lịch địa phương.
Thanh Vị Ký đưa khách vào miền ký ức xứ Thanh
Nếu Pleiku mở rộng bản đồ hương vị bằng sự hội tụ, Thanh Vị Ký tập trung tạo một hành trình gần gũi quanh văn hóa Thanh Hóa. Diễn ra từ sáng 7/11, sự kiện kết hợp thưởng thức món truyền thống với trò chơi, hoạt động thủ công và photobooth mang dấu ấn riêng. Khách không chỉ nếm món ăn mà còn được gợi mở về lịch sử, phong tục và đời sống địa phương qua câu chuyện đằng sau từng hương vị. Gian hàng nem chua thu hút sự chú ý với nhiều loại nem, nhấn vào một trong những đặc sản xứ Thanh tiêu biểu. Bộ đôi linh vật Nem chua – Tương ớt và các trò chơi tạo không khí vui vẻ, giúp trải nghiệm dễ tiếp cận với người trẻ. Một sinh viên tham dự chia sẻ rằng mình thích thú khi vừa được thưởng thức món đặc trưng, vừa tham gia trò chơi dân gian và hoạt động thủ công.
Sức hấp dẫn của Thanh Vị Ký nằm ở việc biến ký ức ẩm thực thành thứ có thể tương tác: món ăn khơi chuyện, trò chơi tạo kết nối, còn hoạt động thủ công giúp khách dành thời gian với văn hóa bản địa. Cách tổ chức này khác với quy mô hội tụ ở Pleiku, nhưng cùng hướng đến một điều quan trọng: để công chúng hiểu đặc sản trong mối liên hệ với con người và nếp sống. Nem chua vì thế không chỉ là món nổi tiếng được nếm thử; nó còn là điểm bắt đầu cho cuộc trò chuyện về dấu ấn ẩm thực Thanh Hóa. Với người địa phương, sự kiện gợi lại những hương vị quen thuộc; với khách ghé thăm, đó là cánh cửa dẫn vào vùng đất qua trải nghiệm trực tiếp, sinh động hơn lời giới thiệu khô cứng.
Hai cách tổ chức, chung một giá trị văn hóa
Đặt cạnh nhau, hai sự kiện cho thấy quảng bá đặc sản hiệu quả không nhất thiết phải theo một khuôn mẫu. “Ẩm thực Gia Lai hội tụ” mời khách so sánh, khám phá nhiều vùng miền trong một không gian lớn; Thanh Vị Ký dẫn họ đi sâu hơn vào một bản sắc địa phương bằng hoạt động trải nghiệm. Một bên lấy sự đa dạng làm điểm nhấn, bên kia dùng câu chuyện và tương tác để tạo gần gũi. Cả hai đều giúp món ăn thoát khỏi vai trò phục vụ vị giác, trở thành phương tiện lưu giữ ký ức và giới thiệu văn hóa. Đó là hướng đi đáng duy trì: khi thực khách hiểu vì sao món ăn hiện diện trong đời sống cộng đồng, họ có thêm lý do để trân trọng đặc sản và tìm hiểu nơi chốn đã tạo ra nó. Hương vị mở lối, còn trải nghiệm khiến câu chuyện vùng miền ở lại lâu hơn.
