Từ thú vui chụp ảnh đến hành vi đánh cược mạng sống
Chụp ảnh nguy hiểm là các hành vi tạo dáng, quay video hoặc check-in tại những vị trí không được thiết kế cho người đứng, có nguy cơ té ngã hoặc tai nạn nghiêm trọng, thường xuất phát từ mong muốn nổi bật trên mạng xã hội hơn là nhu cầu ghi lại kỷ niệm, và ngày càng xuất hiện nhiều trong hoạt động du lịch, nhiếp ảnh tự phát. Xu hướng này không còn là chuyện cá biệt mà đã trở thành một vấn đề an toàn công cộng. Khi một bức ảnh check-in mạng xã hội được xem là “đáng giá” hơn sự an toàn, chúng ta đang chứng kiến ranh giới giữa đam mê sáng tạo và nhiếp ảnh liều mạng bị xóa nhòa. Vấn đề không chỉ nằm ở ý thức cá nhân mà còn ở cách cộng đồng mạng cổ vũ những hình ảnh rùng rợn, gây thót tim, nhưng lại thiếu tiếng nói phản biện đủ mạnh.
Mù Cang Chải: lan can chòi tạm thành sàn diễn cảm giác mạnh
Ở đồi Mâm Xôi bé, nhiều du khách đã bất chấp nguy hiểm, trèo lên lan can các chòi check-in tự phát để chụp ảnh, quay video. Các chòi này được chủ đồi dựng lên để thu phí 10.000 đồng/lượt, phục vụ nhu cầu chụp hình nhìn ra thung lũng ruộng bậc thang. Điều đáng lo là một số hướng dẫn viên và thợ ảnh còn gợi ý khách đứng hẳn lên lan can để tăng “cảm giác mạnh” cho video check-in, trong khi độ cao từ lan can xuống dưới khoảng 5 m, đủ gây chấn thương nặng nếu xảy ra té ngã. Theo chính quyền địa phương, từ đầu tháng 9, xã Púng Luông đã đón khoảng 201.000 lượt khách đến tham quan, chụp hình; với mật độ như vậy, mỗi hành vi liều lĩnh không chỉ là chuyện cá nhân mà là rủi ro hệ thống. Việc xã phải rà soát toàn bộ điểm chòi tự phát và tính đến chuyện tháo dỡ những chòi không đảm bảo an toàn cho thấy du lịch đang bị dẫn dắt bởi nhu cầu “chiều chuộng” check-in mạng xã hội hơn là an toàn chụp ảnh.
Đồi Con Heo: vách đá hàng chục mét biến thành nền ảnh check-in
Tại khu vực đồi Con Heo, một đoạn clip lan truyền tối 26/9 ghi lại cảnh hai phụ nữ liều mình trèo ra vách đá cao hàng chục mét để chụp ảnh, check-in. Một người đứng trên mỏm đá nhô ra, người còn lại ở vị trí thấp hơn cầm điện thoại chụp, đủ khiến người xem thót tim. Điều đáng nói là nơi này đã có lan can bảo vệ nhưng một số người vẫn cố vượt qua để chụp ảnh. Trước đó từng có trường hợp du khách trẻ dùng tay không bám vào vách đá, leo lên độ cao khoảng 30 m rồi té ngã, chấn thương. Chính quyền đã phải bổ sung bảng cấm leo trèo, tăng cường giám sát để ngăn những hành vi tương tự. Khi những hình ảnh gây sốc nhanh chóng nhận được nhiều lượt quan tâm, bình luận sau khi chia sẻ lên mạng xã hội, chúng vô tình trở thành “mẫu” cho các màn chụp ảnh nguy hiểm khác. Sự tán thưởng online đang biến vách đá thành sân khấu cho các cú đánh cược với tính mạng, thay vì là điểm ngắm cảnh cần được giới hạn.
Áp lực viral và sự lên ngôi của nhiếp ảnh liều mạng
Nhìn từ hai câu chuyện, có thể thấy check-in mạng xã hội đang thúc đẩy một dạng nhiếp ảnh liều mạng: người cầm máy và người mẫu không còn ưu tiên an toàn chụp ảnh mà ưu tiên độ “gây nghiện” của nội dung. Khi hướng dẫn viên, thợ ảnh chủ động gợi ý khách đứng lên lan can để tăng cảm giác mạnh cho video check-in, trách nhiệm nghề nghiệp đã bị thay thế bằng tư duy câu view. Mỗi đoạn clip ghi cảnh trèo vách đá cheo leo ở đồi Con Heo rồi được chia sẻ rầm rộ là một lời mời gọi ngầm dành cho những người thích thử thách giới hạn bản thân. Đam mê chụp ảnh và mong muốn sáng tạo không sai, nhưng nếu thiếu thiết bị bảo hộ, thiếu quy trình an toàn, bất kỳ động tác “tạo dáng” nào trên mép vực, trên lan can tạm bợ đều là sự coi nhẹ mạng sống. Chúng ta không thể gọi đó là nghệ thuật khi cái giá phải trả có thể là thương tích, thậm chí là sinh mạng của chính mình hoặc người khác.
Không thể bình thường hóa việc liều mạng để có một tấm ảnh
Việc chính quyền xã Púng Luông phải yêu cầu tháo dỡ các chòi không đảm bảo an toàn, chấn chỉnh tình trạng thu vé tự phát và buộc hướng dẫn viên ký cam kết chấm dứt hành vi gây nguy hiểm cho thấy vấn đề đã đến mức phải can thiệp mạnh tay. Tương tự, cơ quan chức năng tại khu vực đồi Con Heo đang xác minh clip hai phụ nữ trèo vách đá và tuyên bố sẽ tăng cường giám sát để ngăn các hành động nguy hiểm. Nhưng nếu cộng đồng tiếp tục “thích” và chia sẻ những nội dung chụp ảnh nguy hiểm, mọi nỗ lực quản lý sẽ bị vô hiệu hóa. Đã đến lúc chúng ta xem việc leo lan can, trèo vách đá để chụp ảnh là hành vi không thể chấp nhận, thay vì là “gan dạ” hay “ngầu”. Đam mê du lịch và nhiếp ảnh chỉ đẹp khi nó đi cùng trách nhiệm với bản thân, với người mình dẫn theo và với địa điểm mình đến. Không bức ảnh check-in nào đáng giá hơn một mạng người.
