Tăng trưởng GRDP Quảng Ninh: thành quả của một chiến lược tái cấu trúc toàn diện
Tăng trưởng GRDP Quảng Ninh là kết quả của một quá trình tái cấu trúc kinh tế sâu rộng, chuyển trọng tâm từ khai thác tài nguyên sang công nghiệp chế biến, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế xanh, được dẫn dắt bởi quy hoạch dài hạn, điều hành linh hoạt theo quý, cùng kỷ luật thực thi gắn với các chỉ tiêu đo lường cụ thể trong toàn bộ hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp. Trong quý III, GRDP của Quảng Ninh tăng 15,04%, đưa mức tăng lũy kế 9 tháng lên 12,54%, cao nhất trong 34 tỉnh, thành phố. Đây không chỉ là một con số đẹp trên bảng xếp hạng, mà là tín hiệu cho thấy dịch chuyển chiến lược kinh tế của địa phương này đang phát huy hiệu quả. Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm trên 13%, nghĩa là quý IV không chỉ là chặng nước rút, mà là phép thử cho độ bền của mô hình tăng trưởng mới.
Điểm đáng nói là thành tích tăng trưởng GRDP Quảng Ninh không đến từ một cú hích ngắn hạn, mà từ sự chuẩn bị bài bản. Từ đầu năm, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã xác định chủ đề “đột phá trong tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng đô thị, sớm đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương”, với hệ thống mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và KPI cụ thể cho từng cấp, từng ngành. Cách điều hành “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả” giúp chính quyền không bị động trước biến động, khi lĩnh vực này gặp khó thì lập tức dồn lực cho lĩnh vực khác. Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ 1/9 đã tạo thêm cú hích tâm lý và thể chế, kéo theo làn sóng nhà đầu tư mới tìm đến không gian phát triển vừa được mở rộng.
Dịch chuyển chiến lược kinh tế: từ khai khoáng sang công nghiệp chế biến, chế tạo
Nếu phải chỉ ra một “trái tim” của tăng trưởng GRDP Quảng Ninh hiện nay, đó chính là công nghiệp chế biến, chế tạo. Đây là minh chứng rõ nhất cho dịch chuyển chiến lược kinh tế từ trụ cột truyền thống là khai khoáng, năng lượng sang động lực sản xuất mới có giá trị gia tăng cao. 9 tháng, giá trị tăng thêm của ngành chế biến, chế tạo tăng tới 26,67%, đóng góp 3,82 điểm phần trăm vào mức tăng GRDP chung; chỉ số sản xuất công nghiệp của riêng ngành này tăng 33,59%. Những con số này cho thấy Quảng Ninh không còn phụ thuộc vào “mỏ than” như trước, mà đang xây dựng “mỏ giá trị” mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Câu chuyện không chỉ là tăng sản lượng, mà là nâng cấp vị thế trong bản đồ sản xuất khu vực.
Đằng sau bước nhảy của công nghiệp chế biến, chế tạo là chiến lược thu hút dự án sản xuất quy mô lớn vào các khu, cụm công nghiệp, cùng nỗ lực chuyển hóa dòng vốn thành năng lực sản xuất thực tế. 12 dự án chế biến, chế tạo theo kế hoạch năm đều đã đi vào vận hành, kéo theo làn sóng nhà máy thiết bị điện tử, linh kiện, công nghiệp phụ trợ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn 9 tháng ước đạt 97.948 tỷ đồng, tăng 17,4%, trong đó vốn đầu tư trong nước ngoài ngân sách gắn với 78 dự án mới và 10 dự án tăng vốn. Thành phố đã thành lập 6 cụm công nghiệp với diện tích hơn 363ha, khởi công thêm 9 cụm khác, và 7 cụm đang vận hành thu hút thêm 38 doanh nghiệp. Đây là cách Quảng Ninh biến “dịch chuyển chiến lược kinh tế” từ khẩu hiệu thành nhà xưởng, dây chuyền, việc làm cụ thể.
Kinh tế xã hội 2026: bệ phóng cho phát triển bền vững và đô thị xanh
Tăng trưởng GRDP Quảng Ninh ấn tượng, nhưng điều đáng chú ý hơn là cấu trúc kinh tế – xã hội 2026 đang chuyển dịch theo hướng gắn chặt với phát triển bền vững. Thành phố không chỉ chạy theo tốc độ, mà đặt chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng khoa học công nghệ làm kim chỉ nam. Nghị quyết 36 về thành lập thành phố Quảng Ninh đi kèm với Quy hoạch chung đô thị đến 2050, tầm nhìn 2075, tạo khung thể chế cho việc tái cấu trúc không gian phát triển, ưu tiên hạ tầng giao thông kết nối vùng, giao thông công cộng hiện đại và mở rộng không gian công cộng, mảng xanh. Đây là lựa chọn chính trị rõ ràng: tăng trưởng phải đi cùng chất lượng sống. Thành phố đã triển khai 21 dự án nhà ở xã hội với gần 25.000 căn, vượt chỉ tiêu Chính phủ giao đến năm 2030, gắn với các khu đô thị sinh thái, năng lượng sạch và xử lý hiệu quả rác, nước thải đô thị.
Tác động thực tế tới người dân không chỉ nằm ở con số GRDP, mà ở những thay đổi cụ thể trong đời sống. Các đồ án quy hoạch chiến lược giúp mở rộng không gian công cộng, nâng chất lượng hạ tầng, từ đó cải thiện điều kiện sinh hoạt hàng ngày. Công tác an sinh xã hội, y tế, giáo dục được đẩy mạnh: gần 99% dân số đã có sổ sức khỏe điện tử, các trường phổ thông nội trú vùng biên giới đi vào hoạt động, hơn 23.650 việc làm mới được tạo ra, góp phần nâng chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Việc đưa vào vận hành ổn định các dự án năng lượng tái tạo như điện gió Quảng Ninh 1, cùng định hướng phát triển nguồn năng lượng sạch, khí LNG, vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa thể hiện cam kết giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững dài hạn.
Điều hành linh hoạt, mô hình chính quyền 2 cấp và kỷ luật thực thi
Một trong những điểm khác biệt của Quảng Ninh là cách tổ chức và điều hành bộ máy. Thành phố vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, với 64 quyết định phân cấp, ủy quyền cho cấp sở và địa phương, đi kèm cơ chế kiểm tra, đánh giá KPI cụ thể. Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng tính chủ động ở cơ sở, đồng thời giữ được kỷ luật chung. Chiến lược tăng trưởng được xây dựng theo từng quý, từng tháng; khi nhập khẩu gặp khó, thuế tăng, thành phố lập tức điều chỉnh, thúc đẩy tăng trưởng ở lĩnh vực khác để giữ nhịp chung. Dưới sự lãnh đạo quyết liệt, năng động và sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền, cùng sự đồng lòng của người dân và doanh nghiệp, Quảng Ninh đã tạo được “văn hóa thực thi” – nơi mỗi chỉ tiêu tăng trưởng đều gắn với trách nhiệm cụ thể.
Cách tiếp cận này cho thấy tăng trưởng GRDP Quảng Ninh không phải là kết quả của may mắn, mà là sản phẩm của một hệ thống quản trị có chủ đích. Thành phố không chỉ chạy theo dự án mới, mà song song tháo gỡ vướng mắc cho các dự án chậm tiến độ, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tối ưu hóa nguồn thu ngân sách. Song hành, các đề án chiến lược như xác lập mô hình tăng trưởng mới, thí điểm khu kinh tế đặc biệt, phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa, sản phẩm du lịch đêm, hay thí điểm mô hình bệnh viện, trường học xã hội chủ nghĩa đang được chuẩn bị. Đây là “đường băng” thể chế cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo, giúp Quảng Ninh không rơi vào bẫy phụ thuộc vào một vài ngành, mà giữ được sự đa dạng và linh hoạt của nền kinh tế.
Từ thành tích đến thách thức: Quảng Ninh sẽ giữ nhịp tăng trưởng như thế nào?
Quảng Ninh đang dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP, đồng thời khẳng định vị thế của một đô thị trực thuộc Trung ương tiên phong trong phát triển bền vững, khi lấy chuyển đổi xanh và tăng trưởng bền vững làm kim chỉ nam cho tương lai. Nhưng dẫn đầu chỉ là bước đầu; câu hỏi lớn hơn là liệu địa phương này có giữ được nhịp tăng trưởng trên 13% như mục tiêu đề ra, mà vẫn bảo đảm chất lượng môi trường, an sinh xã hội và cân bằng tài khóa. Để cán đích, thành phố phải tiếp tục thúc đẩy sản xuất công nghiệp, khai thác tối đa dư địa dịch vụ, thương mại, đồng thời kiên định chiến lược phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, sinh thái. Đây là bài toán khó, nhưng cũng là cơ hội để Quảng Ninh định hình mình như một “phòng thí nghiệm” cho mô hình tăng trưởng mới của cả nước.
Kinh nghiệm Quảng Ninh cho thấy: tăng trưởng GRDP bền vững không thể dựa vào một trụ cột duy nhất, càng không thể đánh đổi môi trường và chất lượng sống. Dịch chuyển chiến lược kinh tế từ khai khoáng sang công nghiệp chế biến, dịch vụ, kinh tế xanh; xây dựng đô thị hiện đại nhưng thân thiện môi trường; đầu tư cho hạ tầng xã hội và công nghệ số – đó là những lựa chọn mang tính dài hạn. Nếu tiếp tục giữ vững kỷ luật thực thi, duy trì mô hình điều hành linh hoạt, và không lùi bước trước các cam kết phát triển bền vững, Quảng Ninh có cơ hội không chỉ giữ ngôi đầu về tăng trưởng, mà còn trở thành hình mẫu về một đô thị tăng trưởng nhanh nhưng không đánh mất tương lai.
