Khoản hỗ trợ 2 tỷ đồng: Đà Nẵng đặt cược vào startup công nghệ mũi nhọn
Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp AI và bán dẫn của Đà Nẵng là tập hợp các cơ chế ưu đãi tài chính, nguồn nhân lực và hạ tầng số, trong đó điểm nhấn là khoản hỗ trợ không hoàn lại tối đa 2 tỷ đồng cho mỗi dự án khởi nghiệp sáng tạo, nhằm tạo bệ phóng cho startup địa phương phát triển các giải pháp công nghệ mũi nhọn, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và vi mạch bán dẫn, từ giai đoạn ươm tạo đến tăng tốc và mở rộng doanh nghiệp.
Thông điệp quan trọng từ Đà Nẵng là: nếu startup dám bước vào đường đua AI và bán dẫn, thành phố sẵn sàng rót ngân sách cùng chia rủi ro. HĐND thành phố đã ban hành nghị quyết về hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo, với tổng mức hỗ trợ tối đa 2 tỷ đồng/dự án từ nguồn ngân sách nhà nước, phân bổ theo từng giai đoạn phát triển. Đây không phải khoản tài trợ tượng trưng, mà là nguồn vốn đủ lớn để giúp một đội ngũ khởi nghiệp tập trung vào sản phẩm thay vì mải xoay xở chi phí vận hành. Về quan điểm, Đà Nẵng đang chọn đúng thời điểm để biến chính sách công nghệ thành ưu thế cạnh tranh, trước khi thị trường nhân lực và vốn cho AI, bán dẫn bị các trung tâm lớn hơn hút hết.
Hệ thống chính sách công nghệ Đà Nẵng: không chỉ là tiền, mà là cả hệ sinh thái
Điểm đáng chú ý của chính sách công nghệ Đà Nẵng không nằm ở một nghị quyết đơn lẻ, mà ở cách thành phố thiết kế cả hệ sinh thái AI địa phương và vi mạch bán dẫn theo chuỗi liên kết. Trên cơ sở các cơ chế đặc thù từ nghị quyết của Quốc hội, Đà Nẵng đã ban hành hàng loạt nghị quyết chuyên đề về nguồn nhân lực chất lượng cao, ưu đãi hạ tầng thông tin và khu công nghệ số tập trung. Đó là chiến lược khôn ngoan: nếu chỉ bơm tiền cho startup mà thiếu chuyên gia, thiếu hạ tầng, thiếu không gian thử nghiệm, hiệu quả sẽ rất ngắn hạn. Thành phố đi theo hướng "bao trọn hệ sinh thái" – từ nhân lực, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ đến thu hút chuyên gia và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp. Điều này tạo nền tảng để hỗ trợ khởi nghiệp AI gắn liền với nhu cầu thực tế, thay vì những dự án chỉ sống nhờ tài trợ.
Nghị quyết về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho vi mạch bán dẫn và AI đưa ra mức hỗ trợ 100 triệu đồng thu nhập ban đầu cho chuyên gia, nhà khoa học, cùng chi phí lưu trú tối đa 20 triệu đồng/tháng trong 1 năm. Đây là bước đi dám chi, vì chuyên gia bán dẫn và AI không hề rẻ, nhưng lại là mắt xích không thể thiếu nếu Đà Nẵng muốn xây dựng năng lực thiết kế vi mạch và phát triển AI tại chỗ. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đối tác chiến lược được hỗ trợ 30% chi phí thuê nhân lực trình độ cao trong 5 năm, với trần 1 tỷ đồng/năm/doanh nghiệp và 200 triệu đồng/người/năm. Quan điểm của người viết: Đà Nẵng đang chấp nhận trả giá để hình thành “lõi chất xám” tại địa phương, thay vì trông chờ nguồn nhân lực từ nơi khác.
Ngày hội Chính sách tại DSAC: chính sách đi vào đời sống startup như thế nào?
Một chính sách tốt mà nằm trên giấy thì vô nghĩa với startup. Đà Nẵng hiểu điều đó nên đã tổ chức Ngày hội Chính sách Vi mạch bán dẫn, Trí tuệ nhân tạo và Đổi mới sáng tạo tại Trung tâm Nghiên cứu, đào tạo thiết kế vi mạch và trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng (DSAC) vào ngày 7/8, quy tụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo cùng chuyên gia, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự kiện được thiết kế với hai phiên làm việc: buổi sáng phổ biến sâu rộng các cơ chế, chính sách trọng điểm; buổi chiều hướng dẫn "cầm tay chỉ việc" để doanh nghiệp và nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục, hồ sơ tiếp cận nguồn ngân sách ưu đãi và quỹ phát triển. Đây là cách tiếp cận thực tế: thay vì để startup tự bơi trong quy trình hành chính, thành phố chủ động biến ngày hội thành “phòng thực hành chính sách”.
Phiên tọa đàm với chủ đề “Từ chính sách đến hồ sơ – Doanh nghiệp cần làm gì” đã tạo không gian tương tác trực tiếp, gỡ vướng điều kiện thụ hưởng, thành phần hồ sơ và quy trình đăng ký. Nếu duy trì được mô hình hướng dẫn này thường xuyên, Đà Nẵng có thể giảm hẳn tình trạng vốn ưu đãi không đến đúng đối tượng vì doanh nghiệp ngại hoặc không biết cách tiếp cận. Người viết đánh giá cao cách thành phố xem chính sách hỗ trợ khởi nghiệp AI và bán dẫn như một sản phẩm cần được "onboarding" cho người dùng – ở đây chính là startup và nhà đầu tư. Điều đó gửi đi thông điệp rõ ràng: Đà Nẵng không muốn chính sách là rào cản, mà là công cụ được dùng hàng ngày trong cộng đồng công nghệ.
Startup AI và bán dẫn được hỗ trợ những gì – và nên tận dụng ra sao?
Đi sâu vào nội dung, các dự án khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ nhiều khoản chi trực tiếp gắn với vận hành và phát triển sản phẩm. Thành phố chấp nhận chi trả tiền công lao động trực tiếp tối đa 600 triệu đồng/dự án, và chi phí sử dụng dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp tối đa 400 triệu đồng/dự án. Các nội dung khác được hỗ trợ gồm thuê chuyên gia, sở hữu trí tuệ, hoạt động tại cơ sở ươm tạo, mặt bằng, không gian số và AI. Song song đó, startup được hỗ trợ thiết lập ban đầu 100.000 đồng/m², tối đa 200 triệu đồng, và miễn phí mặt bằng tối đa 100m² trong 3 năm. Với cấu trúc này, gói hỗ trợ không chỉ rót tiền cho ý tưởng, mà trực tiếp giảm gánh nặng chi phí cố định và dịch vụ chuyên môn – những yếu tố thường khiến startup công nghệ non trẻ sớm kiệt sức.
Quan điểm của người viết: nếu là một nhóm khởi nghiệp AI tại Đà Nẵng, chiến lược hợp lý là dùng hỗ trợ tài chính để giải bài toán nhân lực và kiểm chứng thị trường hơn là chi dàn trải cho marketing. Hỗ trợ tiền công giúp startup tuyển hoặc giữ được kỹ sư AI, nhà khoa học dữ liệu giỏi trong giai đoạn nhạy cảm, trong khi dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp và thuê chuyên gia có thể được dùng cho tư vấn pháp lý, bảo hộ sở hữu trí tuệ, tối ưu mô hình kinh doanh. Các giải pháp AI ứng dụng thực tiễn như phân tích dữ liệu du lịch, quản lý đô thị, y tế số cho địa phương sẽ có cơ hội lớn nếu biết kết nối với hệ sinh thái AI địa phương mà thành phố đang xây dựng.
Từ chính sách đến tham vọng trung tâm công nghệ cao: Đà Nẵng có đủ lực bứt phá?
Đà Nẵng không giấu tham vọng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ và công nghiệp công nghệ cao của cả vùng, với vi mạch bán dẫn và AI là hai mũi nhọn ưu tiên hàng đầu. Thành phố đặt mục tiêu phát triển ít nhất 5.000 nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn, hình thành tối thiểu 30 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, 2 doanh nghiệp đóng gói, kiểm thử và ít nhất 5 doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này. Xét về số lượng, đây là mục tiêu tham vọng nhưng không phi thực tế nếu hệ sinh thái hiện tại tiếp tục được hoàn thiện. Khi chính sách công nghệ Đà Nẵng đi kèm những gói hỗ trợ khởi nghiệp AI và bán dẫn cụ thể, cộng thêm hạ tầng khu CNTT tập trung, thành phố có cơ hội trở thành "điểm đến công nghệ" thay vì chỉ là điểm du lịch.
Tuy vậy, để biến tham vọng thành hiện thực, Đà Nẵng cần tránh hai cạm bẫy: coi chính sách là giải pháp duy nhất, và đo thành công bằng số lượng dự án nhận hỗ trợ thay vì chất lượng sản phẩm đưa ra thị trường. Điều quan trọng là tạo được những câu chuyện thành công cụ thể – một startup AI địa phương gọi vốn được từ nhà đầu tư quốc tế, một doanh nghiệp thiết kế vi mạch từ DSAC cung cấp dịch vụ cho khách hàng nước ngoài. Khi những trường hợp như vậy xuất hiện, khoản hỗ trợ tối đa 2 tỷ đồng/dự án sẽ được nhìn như khoản đầu tư thông minh của ngân sách, chứ không phải chi tiêu phong trào. Người viết tin rằng, nếu tiếp tục giữ tư duy hệ sinh thái và đối thoại với cộng đồng startup như cách làm tại Ngày hội Chính sách, Đà Nẵng có khả năng bứt phá trên đường đua công nghệ cao khu vực.
