Mô hình hỗ trợ đưa AI vào bài toán thật
Hỗ trợ ứng dụng AI là mô hình kết nối doanh nghiệp có nhu cầu giải quyết vấn đề sản xuất, kinh doanh bằng trí tuệ nhân tạo với chuyên gia, nhà khoa học có năng lực triển khai giải pháp. Tại phiên chất vấn Quốc hội ngày 12/11, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Bộ đang từng bước thí điểm mô hình này cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhằm nâng năng suất và hiệu quả hoạt động. Điểm đáng chú ý không chỉ là khả năng nhận kinh phí triển khai AI, mà còn là cách tiếp cận: bắt đầu từ vấn đề cụ thể của doanh nghiệp, thay vì phát triển công nghệ rồi mới tìm nơi ứng dụng. Đây là hướng đi hợp lý trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp thiếu nhân lực chuyên môn để biến một ý tưởng AI thành công cụ hữu ích trong vận hành.
Khoản hỗ trợ lớn, nhưng nhu cầu mới là điểm xuất phát
Mức hỗ trợ tối đa được nêu là 3 tỷ đồng, dành để các chuyên gia, nhà khoa học trực tiếp đến doanh nghiệp phát triển giải pháp AI cho những bài toán thực tế. Con số này có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp thử nghiệm một ứng dụng phù hợp thay vì tự gánh toàn bộ việc tìm người và xây dựng giải pháp. Tuy nhiên, đây là mức tối đa trong một mô hình đang thí điểm, không phải khoản tiền được xác nhận sẽ cấp đồng loạt cho mọi đơn vị. Cách lựa chọn dự án và quy mô hỗ trợ cần gắn với vấn đề mà doanh nghiệp muốn xử lý. Vì vậy, doanh nghiệp nên xác định rõ nhu cầu, dữ liệu và kết quả mong muốn trước khi tính đến việc ứng dụng AI; công nghệ chỉ có giá trị khi giải quyết được việc cụ thể.
Chuyên gia tham gia cùng doanh nghiệp
Theo mô hình được nêu, khi doanh nghiệp có bài toán có thể giải quyết bằng AI nhưng thiếu nhân lực triển khai, Bộ sẽ kết nối họ với tổ chức, trường đại học và đội ngũ chuyên gia có năng lực phát triển ứng dụng. Chuyên gia trí tuệ nhân tạo và nhà khoa học dự kiến không chỉ tư vấn từ xa: nguồn tin cho biết họ có thể trực tiếp đến doanh nghiệp để xây dựng giải pháp. Cách làm này đáng chú ý vì giúp thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và hoạt động kinh doanh, đồng thời đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của quá trình đổi mới. Mô hình được tham khảo từ Singapore và đang từng bước triển khai thí điểm; Bộ trưởng cũng cho biết thường đề nghị địa phương lựa chọn khoảng 3-5 doanh nghiệp có tiềm năng để tập trung hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Điều kiện và đăng ký: cần chờ thông tin chính thức
Thông tin hiện được công bố xác nhận mô hình thí điểm, nhóm hướng tới và mức hỗ trợ tối đa, nhưng chưa nêu quy trình đăng ký, hồ sơ, tiêu chí xét chọn hay thời hạn tiếp nhận. Doanh nghiệp vì thế không nên mặc định rằng chỉ cần nộp đề xuất là sẽ được cấp kinh phí; cần theo dõi hướng dẫn chính thức từ Bộ Khoa học và Công nghệ và cơ quan liên quan tại địa phương. Bối cảnh càng cho thấy nhu cầu cần được giải quyết: tại phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Đại Thắng dẫn khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, theo đó 8,8% doanh nghiệp thực hiện đổi mới sản phẩm và 3,9% có hợp tác về khoa học, công nghệ. Thí điểm chỉ có ý nghĩa nếu hỗ trợ đến đúng doanh nghiệp và tạo ra ứng dụng có thể dùng trong sản xuất, kinh doanh.
Kết luận: cơ hội hỗ trợ tới 3 tỷ đồng là tín hiệu đáng quan tâm, nhưng giá trị lớn nhất nằm ở việc chuyên gia cùng doanh nghiệp giải quyết bài toán thật. Doanh nghiệp nên chuẩn bị rõ nhu cầu ứng dụng AI, đồng thời chờ công bố cụ thể về điều kiện và cách đăng ký trước khi lập kế hoạch tham gia.
