Lừa vé máy bay, đặt phòng giả mạo: vấn nạn của mùa cao điểm
Lừa vé máy bay và đặt phòng giả mạo là tập hợp các chiêu lừa du lịch lợi dụng nhu cầu đi lại tăng cao, giả mạo hãng hàng không, khách sạn hoặc công ty lữ hành trên mạng xã hội để bán dịch vụ không tồn tại, chiếm đoạt tiền và thu thập, khai thác trái phép dữ liệu cá nhân của người dùng. Trong dịp lễ Quốc khánh 2/9, công an nhiều địa phương đã cảnh báo nguy cơ lừa đảo khi người dân tìm kiếm, đặt mua vé máy bay qua mạng xã hội. Nhu cầu tìm vé máy bay, phòng khách sạn và tour tăng mạnh trước, trong và sau kỳ nghỉ, tạo điều kiện cho các đối tượng đánh vào tâm lý muốn tiết kiệm chi phí của người dân bằng những lời mời chào giá rẻ, khuyến mãi bất thường. Theo số liệu của cơ quan chuyên trách an ninh mạng, chỉ trong 6 tháng đầu năm đã ghi nhận 959 vụ lừa đảo trực tuyến với thiệt hại khoảng 1.500 tỷ đồng, cho thấy mức độ nghiêm trọng và việc các thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Nhận diện chiêu giả mạo hãng hàng không, tour và đặt phòng
Cốt lõi của nhiều chiêu lừa du lịch là giả mạo hãng hàng không và thương hiệu dịch vụ. Đối tượng tự tạo website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội có tên gọi, giao diện, hình ảnh gần giống kênh chính thức của hãng uy tín để chào bán vé máy bay giá rẻ, “khuyến mãi sập sàn”, chương trình ưu đãi tri ân hoặc thậm chí tuyển dụng, trải nghiệm nghề nghiệp cho trẻ em nhằm chiếm đoạt tiền và thu thập thông tin cá nhân. Điểm nguy hiểm là chúng sao chép y nguyên logo, hình ảnh máy bay, khách sạn, phòng nghỉ, khiến người dùng rất khó phân biệt bằng mắt thường. Cơ quan chức năng từng cảnh báo thủ đoạn sao chép thông tin của cơ sở kinh doanh thật, đưa ra chương trình du lịch hấp dẫn, giá tương đồng thị trường, sau đó yêu cầu chuyển tiền đặt cọc và gửi mã đặt phòng giả, chỉ đến khi khách đến sân bay hoặc khách sạn mới phát hiện mã không tồn tại.
Dấu hiệu cảnh báo: giá rẻ bất thường, thúc ép chuyển tiền, kênh thanh toán lạ
Nếu phải tóm gọn bằng một câu, thì nguyên tắc là: càng rẻ càng phải nghi ngờ. Một trong những thủ đoạn phổ biến là quảng cáo vé máy bay, phòng nghỉ hoặc tour thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung, kèm yêu cầu chuyển tiền nhanh để “giữ chỗ”, “xác nhận ưu đãi” hoặc “chốt booking” trong vài giờ. Đáng nói là mức giá không nhất thiết phi lý, mà có thể chỉ thấp hơn thị trường một chút để tạo cảm giác “săn được deal tốt”, khiến người mua mất cảnh giác. Những lời mời như “giảm giá sốc”, “chỉ còn vài phòng” hoặc “tour trọn gói giá rẻ” thường đi kèm yêu cầu đặt cọc ngay, chuyển khoản vào tài khoản cá nhân hoặc qua kênh không chính thức. Công an đã nhấn mạnh người dân phải đặc biệt cảnh giác trước thông tin vé giá rẻ, khuyến mãi bất thường. Trong lừa vé máy bay, nhiều đối tượng chào bán “vé ưu đãi nội bộ”, tự xưng là nhân viên hãng, người thân phi công để ép khách chuyển tiền nhanh với lý do suất có hạn.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân: vì sao kênh không chính thức là "bẫy số"
Điều đáng sợ ở các chiêu lừa du lịch không chỉ là mất tiền mà còn là nguy cơ mất kiểm soát dữ liệu cá nhân. Khi nạn nhân liên hệ, đối tượng thường yêu cầu cung cấp họ tên, số CCCD, số hộ chiếu, email, số điện thoại, thông tin thẻ thanh toán để “làm hồ sơ”, “xuất vé”, “giữ phòng”; từ đó chiếm đoạt tài sản và dữ liệu. Nếu người dùng giao dịch trên website, fanpage giả, những dữ liệu này trở thành “phần thưởng thứ hai” mà kẻ lừa hướng tới. Một số kênh mạo danh còn dùng chiêu tuyển dụng, trải nghiệm nghề nghiệp cho trẻ em để thu thập thông tin cá nhân trái phép ở quy mô lớn. Theo cảnh báo của hãng hàng không, hành khách tuyệt đối không được cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng, không bấm vào đường link chưa xác thực hoặc cài đặt ứng dụng lạ, vì đó là mắt xích giúp kẻ gian chiếm quyền truy cập tài khoản.
Cách kiểm tra, thanh toán an toàn và báo cáo khi nghi ngờ
Muốn bảo vệ ví tiền và bảo vệ dữ liệu cá nhân, người đi du lịch phải coi việc kiểm tra nguồn thông tin là bước bắt buộc. Công an khuyến cáo người dân chỉ nên mua vé máy bay qua website, ứng dụng di động, phòng vé hoặc đại lý được hãng ủy quyền, đồng thời kiểm tra kỹ tên miền, thông tin người nhận tiền, mã đặt chỗ, hành trình, điều kiện vé trước khi thanh toán. Vé hợp lệ do hãng phát hành luôn có mã đặt chỗ hoặc số vé điện tử để hành khách tự kiểm tra trên hệ thống chính thức; ảnh chụp màn hình không phải bằng chứng giao dịch thành công. Khi đặt phòng, tour, cần xác định rõ đơn vị tổ chức, giấy phép lữ hành, hợp đồng ký với ai, tiền chuyển vào tài khoản nào, có bảo hiểm và chính sách hoàn hủy minh bạch không, ai chịu trách nhiệm nếu xảy ra sự cố. Cơ quan hàng không đã yêu cầu các đơn vị tăng cường giám sát an toàn thông tin, trực 24/7 để xử lý nguy cơ tấn công mạng. Nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã bị chiếm đoạt tài sản, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an gần nhất để được tiếp nhận và xử lý theo quy định.
