Chip nhớ trở thành trung tâm của cuộc khủng hoảng giá smartphone
Cuộc khủng hoảng giá smartphone hiện nay là hệ quả của việc chip nhớ DRAM và bộ nhớ lưu trữ trở thành thành phần chiếm tỷ trọng chi phí lớn nhất trong cấu trúc linh kiện, khi cầu từ các trung tâm dữ liệu AI bùng nổ, hút cạn nguồn cung dành cho thiết bị tiêu dùng và buộc nhà sản xuất phải đẩy phần chi phí tăng thêm sang người mua cuối cùng. Trong phân khúc tầm trung, CEO một hãng điện thoại ước tính chip nhớ đã chiếm gần 60% tổng chi phí linh kiện trên những mẫu máy quanh mức giá phổ thông, đe dọa trực tiếp khả năng giữ giá thấp của toàn bộ thị trường. Khi một linh kiện đơn lẻ chi phối chi phí như vậy, mọi cố gắng tối ưu các phần còn lại đều trở nên ít ý nghĩa. Xu hướng giá chip nhớ smartphone tăng vọt không còn là chuyện kỹ thuật khô khan, mà đang chạm thẳng vào ví tiền người dùng.
AI hút sạch DRAM, đẩy chi phí linh kiện lên mức không dễ chịu
Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở các hãng điện thoại, mà ở làn sóng đầu tư hạ tầng AI và điện toán đám mây. Các trung tâm dữ liệu AI đang thu gom phần lớn nguồn cung DRAM và NAND flash, tạo sức ép lên toàn bộ thị trường thiết bị điện tử tiêu dùng. Các công ty AI và dịch vụ đám mây thậm chí đặt trước năng lực sản xuất chip nhớ cho nhiều năm, khiến nguồn cung toàn cầu trở nên khan hiếm và đẩy giá linh kiện lên cao. Khi bộ nhớ – vốn là một trong hai thành phần chi phí lớn nhất trong thiết bị điện tử – tăng giá mạnh, mọi phân khúc từ tầm trung đến cao cấp đều bị kéo theo. "Chi phí linh kiện mà một nhà sản xuất lớn phải trả trong một quý được dự báo tăng 30-40% so với giai đoạn liền trước" là con số đủ cho thấy mức độ căng thẳng của thị trường bộ nhớ hiện tại.
iPhone Pro: tăng giá không còn là lựa chọn, mà là lối thoát
Trong nhiều năm, người dùng iPhone ít bị ảnh hưởng trực diện bởi biến động giá linh kiện nhờ biên lợi nhuận cao. Nhưng giai đoạn mới cho thấy chính Apple cũng không thể "che chắn" mãi. Chi phí bộ nhớ tăng đã góp phần vào mức giá khởi điểm đắt đỏ của dòng iPhone cao cấp gần đây, trong đó các mẫu Pro đang từng bước nhích lên các mốc giá mới. Một thỏa thuận mua DRAM và bộ nhớ với giá cao hơn 30-40% cho quý đầu tiên năm tới cho thấy Apple chấp nhận trả nhiều hơn để đảm bảo nguồn cung, nhưng khó có khả năng tự gánh khoản tăng này mà không chuyển tiếp sang người dùng. Tín hiệu đã xuất hiện: iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max đã được điều chỉnh tăng thêm so với đời trước, và mức tăng thêm ở Việt Nam lên tới vài triệu đồng ở bản Pro Max tiêu chuẩn. Nhìn vào chi phí linh kiện, việc tăng giá iPhone Pro không còn mang tính thử nghiệm, mà là lối thoát để giữ biên lợi nhuận.
Galaxy S27 Ultra: RAM, Snapdragon và màn hình cùng kéo giá lên kỷ lục
Ở phía Android, Galaxy S27 Ultra đang là ví dụ điển hình cho việc chi phí linh kiện đè nặng lên giá bán. Máy được kỳ vọng dùng RAM LPDDR6 tốc độ cao, chip Snapdragon 8 Elite Extreme Gen 6 cho bản Ultra thay vì Exynos như các bản thấp hơn, cùng màn hình OLED M16 mới có chi phí cao. Việc trang bị hàng loạt linh kiện cao cấp đó khiến chi phí sản xuất tăng mạnh, trong đó module RAM LPDDR6 dành cho smartphone cao cấp đã có giá đáng kể. Nếu các dự báo về giá bộ nhớ tiếp tục đúng, Galaxy S27 Ultra giá khó có thể giữ ở mức "dễ chịu". Trong kịch bản Samsung buộc phải điều chỉnh giá bán để bù chi phí, mẫu máy này có nguy cơ trở thành một trong những Galaxy Ultra đắt nhất từ trước đến nay, tiệm cận cả một số smartphone màn hình gập cao cấp. Người dùng Android đam mê cấu hình khủng sẽ phải chấp nhận trả thêm cho mỗi GB RAM và mỗi watt hiệu năng.
Từ 2027 đến 2030: người dùng phải quen với mặt bằng giá mới
Điều đáng lo là đây không phải cú sốc ngắn hạn. Một lãnh đạo hãng sản xuất chip nhớ đã cảnh báo năm 2027 sẽ là giai đoạn tồi tệ nhất của cuộc khủng hoảng, và tình trạng khan hiếm có thể kéo dài tới năm 2030. Khi chi phí DRAM và bộ nhớ đã được chốt ở mức cao hơn 30-40% cho các hợp đồng cung cấp lớn, việc giá iPhone tiếp tục tăng trong 2027 không phải kịch bản bi quan mà là dự báo thực tế. Trong bối cảnh đó, người dùng nên chuẩn bị tâm lý rằng giá chip nhớ smartphone cao sẽ kéo mặt bằng giá flagship lên một nấc mới và giữ ở đó trong nhiều năm. Nếu không muốn chi thêm cho iPhone Pro hay Galaxy Ultra, người dùng có hai lựa chọn: hoặc chấp nhận các bản cấu hình thấp hơn, hoặc kéo dài vòng đời thiết bị hiện có. Kết luận thẳng thắn: đến khi cơn khát bộ nhớ cho AI hạ nhiệt, điện thoại cao cấp sẽ tiếp tục là món hàng xa xỉ hơn mỗi năm.
