Tuyến LRT Phú Quốc: giao thông xanh được “bọc” trong câu chuyện Việt Nam
Tuyến LRT Phú Quốc là tuyến tàu điện nhẹ dài gần 18km gồm 6 nhà ga, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng hệ sinh thái du lịch Nam đảo, vừa mở rộng lựa chọn giao thông xanh Việt Nam vừa kể câu chuyện văn hóa 3 miền qua kiến trúc mỗi nhà ga. Điểm đáng nói ở đây không phải chỉ là một tuyến đường sắt nhẹ đầu tiên do doanh nghiệp tư nhân đầu tư tại Việt Nam được khởi công từ tháng 12/2025, mà là lựa chọn đi ngược với xu hướng ga-minh họa, thiếu bản sắc. Sun Group chọn cách biến nhà ga thành "điểm chạm" văn hóa, khiến hành trình 20 phút không chỉ là di chuyển mà là trải nghiệm cảm xúc, nơi tinh thần Việt Nam được thổi vào từng không gian kiến trúc. Với việc gói thầu ray đã khởi công ngày 11/8 và lắp ray hiệu chuẩn tuyến, LRT Phú Quốc đã bước sang giai đoạn hoàn thiện, cho thấy tham vọng chuẩn bị một "lời chào" vừa xanh vừa giàu bản sắc cho APEC 2027 Phú Quốc.
Sáu nhà ga văn hóa 3 miền: một “vòng Việt Nam” trong 20 phút
Thiết kế kiến trúc nhà ga LRT ở Phú Quốc không đi theo lối sao chép nguyên bản, mà gợi mở bằng lát cắt văn hóa chọn lọc. Trên tuyến LRT Phú Quốc, sáu nhà ga được kiến tạo như sáu lát cắt văn hóa, đưa hành khách đi từ miền núi Tây Bắc, qua phố cổ Hà Nội, cố đô Huế, đại ngàn Tây Nguyên, Sài Gòn sôi động rồi dừng lại bên sắc xanh của Đảo Ngọc. Ga Tây Bắc sử dụng mảng đá tự nhiên be vàng, bề mặt ceramic cắt ngẫu hứng, hòa với hoa kèn hồng, móng bò trắng, bằng lăng để gợi núi rừng. Ga Hà Nội lấy cảm hứng vỉa hè phố cổ, mái đô thị, gam vàng đồng nhuốm màu thời gian. Ga Huế dùng sắc đỏ sâu kinh thành, hoa sứ, hoa phượng và lớp mái gợi dấu ấn cung đình. Ga Tây Nguyên gợi nhà rông, đại ngàn, âm thanh cồng chiêng. Ga Sài Gòn mang nhịp đô thị trẻ trung, năng động, còn ga Phú Quốc là sắc trắng – xanh đặc trưng Đảo Ngọc. Một hành trình, sáu miền cảm xúc, "mỗi nhà ga của tuyến LRT Phú Quốc được Sun Group kiến tạo như một điểm đến, mang theo câu chuyện riêng về văn hóa và kiến trúc ba miền Bắc - Trung - Nam".
APEC 2027 Phú Quốc: giao thông xanh là lời chào đầu tiên
Việc Việt Nam chọn Phú Quốc cho APEC 2027 khiến bài toán giao thông và hình ảnh càng phải được giải trong cùng một phương án. LRT Phú Quốc cho thấy một câu trả lời có tầm nhìn: dùng giao thông xanh Việt Nam làm nền, dùng văn hóa Việt kể câu chuyện với bạn bè năm châu. Khi đi vào khai thác, tuyến tàu sẽ rút ngắn thời gian di chuyển của người dân và du khách tới Nam đảo xuống khoảng 20 phút, giảm áp lực giao thông và mở rộng lựa chọn di chuyển xanh trên đảo. Đối với hàng nghìn đại biểu, nguyên thủ, doanh nhân quốc tế, hành trình từ sân bay tới Trung tâm Hội nghị APEC và các khu nghỉ dưỡng Nam đảo bằng LRT sẽ là những bước đầu tiên chạm vào hình ảnh một Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc. Tuyến sử dụng tàu điện 3 toa vận hành bằng năng lượng không phát thải, tốc độ thiết kế 70–100km/h, công suất tối đa 4.500 khách/giờ trong tương lai. Đây không chỉ là hạ tầng phục vụ một hội nghị, mà là tuyên bố: Việt Nam đã sẵn sàng bước lên bản đồ giao thông xanh khu vực bằng câu chuyện của chính mình.
Tiến độ, công nghệ và kỳ vọng dài hạn cho Phú Quốc
Về tiến độ, tuyến LRT Phú Quốc đã trải qua gần 8 tháng thi công phần thô trong điều kiện địa chất phức tạp, thời tiết mưa gió trên đảo, với gần 600 kỹ sư, công nhân làm việc 3 ca liên tục. Ngày 11/8, lễ khởi công gói thầu cung cấp và thi công lắp đặt hệ thống ray khổ 1.435mm, rãnh 60R2 với chiều cao thân ray 180mm, chiều dài tiêu chuẩn 25m mỗi thanh đã diễn ra; sau đó nhà thầu tiến hành lắp ray hiệu chuẩn tuyến. Hoạt động lắp ray chính thức bắt đầu từ km16, rồi chuyển sang các đoạn trên cao và hầm ngầm vào tháng 10/2026. Giai đoạn 1 của tuyến LRT do Sun Group đầu tư theo hình thức BOT, tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý II/2027. Nếu đúng tiến độ, APEC 2027 Phú Quốc sẽ có một tuyến tàu điện nhẹ đầu tiên tại Việt Nam do doanh nghiệp tư nhân đầu tư, đóng vai trò hạ tầng xương sống cho đặc khu, đồng thời là "bảo tàng sống" về văn hóa 3 miền trong đời sống hàng ngày của cư dân và du khách.
Nhà ga là điểm đến: lựa chọn đáng giá cho thương hiệu quốc gia
Tuyến LRT Phú Quốc khiến chúng ta phải đặt lại câu hỏi: nhà ga nên là công trình kỹ thuật hay là không gian văn hóa? Câu trả lời ở đây khá rõ: với một đất nước có chiều sâu lịch sử như Việt Nam, trung tâm giao thông không thể là khối bê tông vô cảm. "Chúng tôi kỳ vọng tuyến LRT sẽ để lại ấn tượng với bạn bè quốc tế không chỉ bởi tốc độ và công nghệ, mà còn bởi tinh thần Việt Nam được thổi vào từng không gian kiến trúc". Việc biến những nhà ga văn hóa 3 miền thành điểm đến, nơi khách có thể dừng lâu hơn, chụp ảnh, cảm nhận câu chuyện bản địa, là chiến lược mềm để xây dựng thương hiệu quốc gia ngay trong hạ tầng. Điều đó cũng đặt ra tiêu chuẩn mới cho các dự án giao thông xanh Việt Nam sau này: nếu một tuyến tàu điện nhẹ trên đảo xa có thể tích hợp di chuyển xanh, kiến trúc bản sắc và trải nghiệm cảm xúc, không có lý do gì những đô thị lớn lại tiếp tục chấp nhận các nhà ga vô danh, không kể được câu chuyện của mình.
