Gạo ST25 Đức: từ câu chuyện lên kệ đến tín hiệu thị trường
Gạo ST25 Đức là việc sản phẩm gạo ST25 chất lượng cao của Việt Nam chính thức được đưa lên kệ và phân phối trong toàn bộ hệ thống siêu thị bán buôn Selgros Cash & Carry tại Đức, tạo thêm một kênh tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng châu Âu và mở rộng cơ hội xuất khẩu cho nông sản Việt Nam. Điểm đáng nói ở sự kiện ngày 17/8 tại siêu thị Selgros Lichtenberg ở Berlin là đây không chỉ là một màn "ra mắt" sản phẩm trong khuôn khổ Tuần hàng Việt Nam, mà là kết quả của hơn một năm kết nối giữa doanh nghiệp Việt và hệ thống Selgros, với sự hỗ trợ liên tục của cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Đức. Việc một loại gạo vốn quen thuộc với bàn ăn Việt Nam trở thành hàng trung tâm tại một tuần hàng ở Đức cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt: gạo Việt đang dần bước ra khỏi vai trò hàng hoá giá rẻ, để bước vào phân khúc gạo thơm, gạo đặc sản mà thị trường Đức và châu Âu đang thiếu và tìm kiếm.
Selgros Đức: cửa ngõ mới cho nông sản Việt Nam vào châu Âu
Selgros Đức không chỉ là nơi đầu tiên đón gạo ST25 mà còn là biểu tượng cho một kiểu tiếp cận thị trường mới của nông sản Việt Nam châu Âu. Thuộc tập đoàn Transgourmet Holding AG đặt tại Basel, với mạng lưới phân phối rộng tại Đức, hệ thống bán buôn này là điểm nối giữa nhà nhập khẩu với hàng loạt đơn vị kinh doanh thực phẩm trong nước. Khi gạo ST25 bước vào chuỗi này, nó không đơn giản là có mặt trong một vài siêu thị, mà tham gia vào "hệ tuần hoàn" của thị trường gạo Đức vốn phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu do điều kiện khí hậu không phù hợp sản xuất trong nước. Theo đánh giá của Tham tán Thương mại Việt Nam tại Đức, việc đưa ST25 vào Selgros mất hơn một năm từ những tiếp xúc đầu tiên tới lúc chính thức lên kệ, cho thấy yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình kiểm định khắt khe là rào cản nhưng cũng là tấm vé thông hành cho hàng Việt muốn đi xa.
Người tiêu dùng Đức thay đổi, gạo Việt phải theo kịp nhu cầu mới
Nếu trước đây, câu chuyện xuất khẩu gạo Việt thường xoay quanh sản lượng và giá rẻ, thì gạo ST25 Đức là minh chứng cho một xu hướng ngược lại: đánh vào phân khúc gạo thơm, gạo chất lượng cao, gắn với lối sống lành mạnh. Nhu cầu gạo tại Đức tăng liên tục trong giai đoạn 2021–2025 cùng với sự phát triển của cộng đồng người châu Á và làn sóng ẩm thực đa văn hoá, kéo theo sức mua mạnh hơn đối với Basmati, Jasmine, gạo thơm, gạo lứt, gạo hữu cơ, gạo dùng cho sushi và các loại gạo đặc sản. Trong bối cảnh đó, việc ST25 – đại diện tiêu biểu cho gạo thơm Việt Nam – xuất hiện chính thức trong một hệ thống bán buôn lớn là bước đi hợp xu hướng chứ không phải điều ngẫu nhiên. Đại sứ Việt Nam tại Đức nhấn mạnh, sự kiện này góp phần chuyển hướng nông sản Việt Nam từ chú trọng sản lượng sang chất lượng, thương hiệu và giá trị gia tăng, đặt người tiêu dùng châu Âu ở vị trí trung tâm.
Cơ hội mở rộng xuất khẩu gạo Việt và bài toán thương hiệu lâu dài
Từ câu chuyện gạo ST25, có thể nhìn thấy rõ dư địa lớn cho xuất khẩu gạo Việt nếu doanh nghiệp dám chuyển mình sang dòng sản phẩm cao cấp như ST24, ST25, gạo hữu cơ, gạo carbon thấp và các sản phẩm xanh phù hợp xu hướng tiêu dùng châu Âu. Theo giới chuyên môn, quá trình này đòi hỏi chuỗi cung ứng khép kín từ giống, vùng trồng đến sản xuất; Mova Plus chọn hợp tác với Vinaseed để kiểm soát chất lượng, đảm bảo mỗi lô gạo xuất sang châu Âu đều có hồ sơ, chứng từ và kiểm định đầy đủ. Một câu nói đáng chú ý là cảnh báo của Đại sứ Việt Nam: lên được kệ chỉ là bước khởi đầu, doanh nghiệp muốn giữ chỗ lâu dài ở Đức phải duy trì chất lượng, an toàn thực phẩm, bao bì, khả năng cung ứng ổn định và có hoạt động quảng bá phù hợp. Nói cách khác, muốn "gạo ST25 Đức" không chỉ là sự kiện nhất thời, Việt Nam phải coi xây dựng thương hiệu nông sản là chiến lược dài hơi, chứ không phải chiến dịch mùa vụ.
Từ một bao gạo ST25 đến chiến lược nông sản Việt tại châu Âu
Những bao gạo ST25 đầu tiên bán ra tại Berlin mới chỉ là tượng trưng cho một bước chân đầu vào hệ thống phân phối châu Âu. Tuy vậy, ý nghĩa của chúng vượt xa phạm vi một sản phẩm: đó là lời khẳng định Việt Nam có thể đưa nông sản lên kệ những hệ thống khó tính nếu đáp ứng được nguồn gốc rõ ràng, an toàn và chất lượng ổn định. Văn phòng Thương vụ Việt Nam tại Đức tuyên bố sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa nhà nhập khẩu, phân phối và hệ thống bán lẻ với doanh nghiệp trong nước, giúp hàng Việt mở rộng thị trường xuất khẩu. Nhưng phần việc còn lại thuộc về doanh nghiệp: tiếp tục đầu tư vào tiêu chuẩn, kể câu chuyện thương hiệu hấp dẫn và coi châu Âu là thị trường chiến lược chứ không chỉ là địa điểm thử nghiệm. Nếu làm được, gạo ST25 có thể trở thành trường hợp điển hình cho cách nông sản Việt Nam châu Âu chuyển từ vị thế "nguyên liệu" sang "sản phẩm có giá trị".
