Đi bộ cộng đồng: một thói quen nhỏ, một cuộc đổi đời lớn
Phong trào đi bộ cộng đồng là hình thức tập luyện ngoài trời mà người dân ở nhiều lứa tuổi cùng tham gia trên các tuyến đường, công viên, quảng trường, nhà văn hóa và không gian công cộng, biến việc vận động đơn giản thành thói quen hằng ngày, gắn kết hàng xóm, củng cố sức khỏe cộng đồng và nuôi dưỡng lối sống năng động, lành mạnh cho cả địa phương.
Điểm đáng chú ý là phong trào này không còn là phong trào “bề nổi” mà đang dần trở thành nếp sống. Chiều về, khi công việc dần lắng lại, tại các công viên, quảng trường, nhà văn hóa trên địa bàn tỉnh, phong trào đi bộ lại diễn ra nhộn nhịp. Trên những lối đi quanh hồ ở công viên Văn Lang, người cao tuổi, trung niên, thanh niên nối nhau, mỗi người chọn một nhịp độ phù hợp để tập luyện và thư giãn.
Nhìn từ góc độ sức khỏe cộng đồng, việc một hoạt động đơn giản như đi bộ có thể len vào đời sống thường ngày là bước thay đổi quan trọng hơn mọi khẩu hiệu. Đi bộ đang dần trở thành thói quen thường ngày của nhiều người dân, góp phần lan tỏa phong trào thể dục thể thao quần chúng, xây dựng lối sống năng động, lành mạnh. Nó rẻ, dễ thực hiện, không cần sân bãi chuyên dụng nhưng mang lại hiệu quả dài hạn cho cả thể chất lẫn tinh thần.
Công viên, quảng trường: phòng tập ngoài trời của mọi thế hệ
Nếu trước đây tập luyện ngoài trời thường bị xem là hoạt động “có thì tốt, không cũng chẳng sao”, thì bây giờ nó đang trở thành nhu cầu thiết thực. Mỗi buổi chiều, công viên Văn Lang trở thành điểm hẹn quen thuộc để người dân đi bộ, chạy bộ, rèn luyện sức khỏe. Không khí luyện tập sôi nổi giữa lòng đô thị cho thấy không gian công cộng đã được “trả lại” đúng chức năng của nó: phục vụ sức khỏe cộng đồng.
Ở nhiều địa phương, hình ảnh người dân đi bộ vào buổi sáng hoặc cuối ngày đã trở nên quen thuộc; tại các thôn, tổ dân phố, tuyến đường nội khu, khuôn viên nhà văn hóa, quảng trường, công viên…, những nhóm người cùng nhau vận động ngày càng phổ biến. Có người bước nhanh để tăng cường vận động, có người thong thả vừa đi vừa trò chuyện; từng nhóm bạn, gia đình duy trì thói quen tập luyện. Chính sự pha trộn nhịp độ này biến không gian công cộng thành nơi chung của mọi lứa tuổi, không phân biệt thể trạng.
Từ góc nhìn sức khỏe, lợi ích không chỉ dừng ở đốt calo. Với học sinh như Vũ Thị Ánh Dương, đi bộ là cách duy trì vận động và giải tỏa căng thẳng sau một ngày học tập; với chị Nguyễn Thị Thu Liên, đó là giải pháp để chủ động chăm sóc sức khỏe và kiểm soát cân nặng. Tức là, cùng một đường đi bộ, nhưng mỗi người có một mục tiêu riêng. Chính sự linh hoạt này làm cho phong trào đi bộ cộng đồng bền vững hơn bất kỳ chiến dịch hô hào ngắn hạn nào.
Nhà văn hóa thôn: từ “công trình cho có” thành trung tâm vận động
Điểm đáng mừng là phong trào đi bộ và hoạt động thể dục toàn dân không chỉ diễn ra ở trung tâm đô thị mà còn bén rễ sâu ở nông thôn thông qua hệ thống nhà văn hóa. Nhà văn hóa thôn Thượng Hội được mô tả là không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao và gắn kết cộng đồng của người dân. 6h sáng, khi nhiều con đường còn vắng, bà Đỗ Thúy Hồng cùng các thành viên câu lạc bộ dân vũ đã có mặt đông đủ để tập luyện.
Điều làm nên sự khác biệt không phải là tòa nhà khang trang, mà là cách vận hành. Như chia sẻ tại địa phương, mục tiêu không chỉ là có một nhà văn hóa đẹp, mà quan trọng hơn là đổi cách quản lý để thiết chế thực sự gần dân, phục vụ dân. Thượng Hội hiện có một nhà văn hóa – khu thể thao và hai điểm sinh hoạt cộng đồng, tổ chức theo hướng đa năng để đáp ứng nhiều nhu cầu: phòng đọc kết hợp cờ vua, cờ tướng; hội trường phục vụ hội nghị, sinh hoạt cộng đồng, văn nghệ, đồng thời là nơi tổ chức Yoga, Zumba, khiêu vũ thể thao; ngoài sân là các hoạt động luyện tập, giao lưu và thi đấu.
Nhà văn hóa trở thành nơi người dân gặp gỡ, cùng tập luyện, trò chuyện và tìm thấy niềm vui trong những sinh hoạt tưởng như rất bình thường. Khi người dân được đặt ở vị trí trung tâm, nhà văn hóa không còn là công trình “có rồi để đó” mà là “trạm bơm” năng lượng cho cả làng. Đây chính là nền tảng để phong trào đi bộ cộng đồng và các môn thể thao phong trào khác lan rộng một cách tự nhiên, chứ không chỉ nhờ các phong trào ngắn hạn.
Hạ tầng thể thao cơ sở: con số biết nói về một cuộc chuyển mình
Những bước chân trên đường là kết quả của nhiều năm đầu tư hạ tầng và chính sách. Cuối năm 2025, toàn tỉnh có 501 nhà văn hóa cấp xã, 114 nhà thi đấu đa năng, 349 sân vận động, 189 trung tâm học tập cộng đồng và 28 khu thiết chế văn hóa – thể thao tại các làng văn hóa kiểu mẫu. Toàn tỉnh có 2.350 câu lạc bộ thể thao đang hoạt động. Đây không còn là vài điểm sáng lẻ tẻ mà là một mạng lưới khá dày, đủ để nâng phong trào từ chỗ tự phát thành có tổ chức.
Tỷ lệ người tập luyện thể dục thể thao thường xuyên đạt 42,7%; tỷ lệ gia đình thể thao đạt 34,4%. Đây là những con số cho thấy thói quen vận động đã bắt đầu bám rễ vào đời sống gia đình. Điều quan trọng hơn, theo định hướng địa phương, có Kế hoạch thực hiện Cuộc vận động "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại" đến năm 2030; Kế hoạch phát triển thể dục thể thao giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045; cùng Kế hoạch tổ chức Đại hội Thể dục thể thao các cấp tiến tới Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026.
Nói cách khác, phong trào đi bộ cộng đồng hôm nay không phải là “mốt” nhất thời mà nằm trong một chiến lược dài hơi. Từ nền tảng đó, phong trào thể dục thể thao quần chúng trên địa bàn tỉnh tiếp tục phát triển. Nếu giữ được nhịp này, sau vài năm nữa, chúng ta có thể chứng kiến một thế hệ mà rèn luyện thân thể không còn là nhiệm vụ mà là nhu cầu tự nhiên, giống như ăn và ngủ.
Từ Thượng Hội đến toàn địa phương: bài học về sức sống cộng đồng
Thượng Hội đang cho thấy một mô hình đáng tham khảo: một nhà văn hóa sống, nhiều điểm sinh hoạt cộng đồng sôi động và phong trào thể thao lan tỏa tự nhiên. Từ mô hình điểm tại Thượng Hội, xã Ô Diên dự kiến nhân rộng tới 22 nhà văn hóa và 35 điểm sinh hoạt cộng đồng còn lại. Mục tiêu không đơn thuần là nhân rộng một không gian vật chất, mà là lan tỏa cách vận hành để những thiết chế gần dân thực sự trở thành nơi người dân sáng tạo, tham gia và thụ hưởng.
Ở đây, phong trào đi bộ cộng đồng, các bài dân vũ, bóng chuyền, cầu lông… không phải là hoạt động phụ họa mà là “chìa khóa” để mở lại kết nối xã hội. Khi người dân chủ động bố trí thời gian vận động, lựa chọn hình thức tập luyện phù hợp với thể trạng và điều kiện của mình, ý thức chăm sóc sức khỏe lan tỏa, lối sống năng động dần thay thế thói quen ít vận động trong đời sống hiện đại.
Kết luận đáng rút ra là: con đường ngắn nhất để nâng sức khỏe cộng đồng không nằm ở bệnh viện, mà bắt đầu từ một vòng đi bộ sau giờ làm tại công viên hay nhà văn hóa thôn. Nếu mỗi địa phương coi nhà văn hóa và không gian công cộng là hạt nhân của hoạt động thể dục toàn dân, nếu mỗi người dân coi việc đi bộ là phần không thể thiếu trong lịch sinh hoạt, thì phong trào đi bộ sẽ không chỉ giúp phòng ngừa bệnh tật, nâng cao sức khỏe mà còn làm giàu đời sống văn hóa và khơi dậy sức sống mới cho cả cộng đồng.
