Wildlife Photographer of the Year: cuộc thi nhiếp ảnh quốc tế kể chuyện thiên nhiên bằng cảm xúc
Wildlife Photographer of the Year là một cuộc thi nhiếp ảnh quốc tế lâu đời, quy tụ hàng chục nghìn ảnh động vật hoang dã từ khắp các châu lục, nhằm tôn vinh những ảnh thiên nhiên xuất sắc vừa đạt chuẩn kỹ thuật cao, vừa truyền tải mạnh mẽ thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học thông qua những khoảnh khắc có thật ngoài tự nhiên. Điểm nổi bật của mùa giải 62 là cảm xúc: ban tổ chức không chỉ chọn những khung hình đẹp mà ưu tiên các câu chuyện về hành vi động vật, môi trường sống đang thay đổi và những thách thức bảo tồn. Hơn 65.400 tác phẩm gửi về từ 121 quốc gia cho thấy sức hút của cuộc thi và khẳng định nhiếp ảnh thiên nhiên đã trở thành một ngôn ngữ toàn cầu, nơi người xem có thể cảm nhận nỗi đau, niềm vui, sự tò mò của thế giới hoang dã qua từng cú bấm máy. Theo ban tổ chức, 100 bức ảnh xuất sắc nhất sẽ được trưng bày tại một bảo tàng lịch sử tự nhiên ở London từ ngày 16 tháng 10 đến 11 tháng 7 năm sau, biến triển lãm thành điểm hẹn bắt buộc đối với bất kỳ ai quan tâm đến thiên nhiên và nhiếp ảnh.
“The Aftermath”: bức ảnh voi con ở Namibia và cú đấm vào nhận thức con người
Giải thưởng cao nhất Wildlife Photographer of the Year 2026 thuộc về nhiếp ảnh gia người Ý Federico Veronesi với bức ảnh “The Aftermath”, ghi lại khoảnh khắc một con voi cái mang xác voi con đã chết ở Namibia. Hình ảnh chân voi con kẹt giữa ngà và vòi mẹ, trên nền cát khô của lòng sông Huab, là một trong những minh chứng mạnh mẽ nhất cho khả năng cảm nhận mất mát của động vật. Chủ tịch hội đồng giám khảo mô tả đây là một cú đấm cảm xúc, “heartbreakingly poignant”, đồng thời là bằng chứng về nhận thức của động vật đối với cái chết. Điều khiến bức ảnh này vượt lên trên một tấm hình đau buồn là cách nó buộc người xem đối diện với câu hỏi: chúng ta đã đánh giá thấp cảm xúc của động vật đến mức nào. Những hành vi quanh cái chết ở voi – canh gác, chạm vào xương, mang xác – không còn là chi tiết khoa học khô khan, mà trở thành câu chuyện về tang lễ trong thế giới hoang dã. Federico nhấn mạnh rằng trong thời đại hình ảnh giả tạo, việc cuộc thi cam kết tính chân thực giúp khoảnh khắc này giữ nguyên sức nặng: đó là một giây phút đã xảy ra, không dàn dựng, không thao túng, và vì thế càng khó quay mặt đi.
Kỹ thuật, sáng tạo và sự kiên nhẫn phía sau những ảnh thiên nhiên xuất sắc
Các tác phẩm chiến thắng năm nay cho thấy ảnh động vật hoang dã không chỉ là may mắn bắt gặp khoảnh khắc, mà là kết quả của kỹ thuật chuyên nghiệp và lựa chọn thẩm mỹ có chủ đích. Federico sử dụng máy ảnh hiện đại cùng ống kính 400mm f/2.8 để giữ chi tiết trên thân voi mẹ và con, đồng thời tách nền cát khô bằng độ sâu trường ảnh mỏng, khiến người xem không thể rời mắt khỏi mối liên kết giữa hai cá thể. Ở hạng mục trẻ, Oscar Whitfield đoạt danh hiệu Young Wildlife Photographer of the Year với bức “Labour of Love” chụp bọ hung đang làm việc. Cậu bé nằm sát mặt đất để chụp ở tầm mắt côn trùng, trong điều kiện bụi khô nóng, cho thấy sự kiên nhẫn và ý thức về góc nhìn – một quyết định đơn giản nhưng biến cảnh tượng tưởng như tầm thường thành câu chuyện lao động thầm lặng của loài bọ. Theo lời giám khảo, việc chụp một chủ thể nhỏ, liên tục di chuyển mà vẫn tạo cảm giác có chủ ý là thách thức lớn, và đây chính là nơi kỹ thuật gặp gỡ sự quan sát tinh tế.
Ống kính như tiếng nói bảo tồn: từ bọ hung đến voi mẹ
Điểm đáng giá nhất của Wildlife Photographer of the Year không nằm ở danh hiệu, mà ở cách cuộc thi dùng ảnh thiên nhiên xuất sắc để nói về đa dạng sinh học và bảo tồn. Bức ảnh voi mẹ mang xác con không chỉ kể câu chuyện cá nhân, mà còn gợi mở về áp lực lên quần thể voi châu Phi, từ mất môi trường sống đến xung đột với con người. Khi người xem nhận ra voi có thể đau buồn, khó có thể tiếp tục nhìn chúng như những con số trong báo cáo. Ở phía đối lập về kích thước, bức ảnh bọ hung của Oscar nhắc chúng ta rằng những loài nhỏ bé cũng giữ vai trò sinh thái quan trọng: bọ hung phân giải và chôn phân, góp phần giảm điều kiện tạo khí methane – một loại khí nhà kính. Khi những câu chuyện này được kể bằng hình ảnh, khái niệm “bảo tồn” bớt trừu tượng và trở thành những gương mặt, những hành vi cụ thể. Triển lãm 100 bức ảnh tại London vì thế không chỉ là nơi thưởng lãm, mà là lớp học trực quan về hệ sinh thái, nơi mỗi khung hình là một bài giảng ngắn về mối liên hệ giữa con người và thiên nhiên.
Từ mùa giải 62 đến tương lai: nhiếp ảnh thiên nhiên sẽ đi về đâu?
Khi các tác phẩm đoạt giải Wildlife Photographer of the Year 2026 bắt đầu hành trình trưng bày, cuộc thi đã chuẩn bị bước tiếp theo: mở cổng nhận ảnh cho mùa giải 63 từ ngày 19 tháng 10 đến 4 tháng 12. Việc miễn phí tham dự cho nhiếp ảnh gia 26 tuổi trở xuống cho thấy ban tổ chức đặt cược vào thế hệ mới – những người sẽ tiếp tục dùng ảnh động vật hoang dã để kể câu chuyện hành tinh trong thời kỳ biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh hình ảnh do máy tính tạo ra ngày càng phổ biến, lựa chọn kiên định với tính chân thực của cuộc thi là một tuyên bố mạnh: thiên nhiên không cần tô vẽ, mà cần được nhìn thẳng với tất cả sự phức tạp, tàn nhẫn và dịu dàng của nó. Kết lại mùa giải 62, thông điệp rõ ràng là: nếu muốn bảo vệ đa dạng sinh học, chúng ta phải bắt đầu bằng việc nhìn, hiểu và cảm thông. Và đôi khi, một bức ảnh voi mẹ không chịu rời xác con là lời nhắc nhở mạnh hơn bất kỳ báo cáo khoa học nào.
