Diễn tập nhiều sự cố cùng lúc để kiểm tra năng lực phối hợp
Diễn tập chữa cháy, cứu nạn cứu hộ cấp Bộ tại Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn là hoạt động mô phỏng các tình huống khẩn cấp phức tạp, nhằm kiểm tra cách nhiều lực lượng chỉ huy và ứng phó đồng thời trên bộ lẫn trên biển. Ngày 31/10, cuộc diễn tập huy động 2.571 người, 147 phương tiện và 6 động vật nghiệp vụ; lực lượng tham gia đến từ Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, công an các địa phương, hàng hải, y tế và các đơn vị trong khu vực. Quy mô này có ý nghĩa vì một sự cố lớn tại tổ hợp hóa dầu không dừng ở một đám cháy: lửa, khói độc, kết cấu đổ sập và hóa chất rò rỉ có thể đồng thời cản trở cứu người. Giá trị của cuộc diễn tập vì thế không nằm ở số phương tiện được huy động, mà ở việc kiểm tra thông tin, điều phối và khả năng phối hợp khi nguồn lực tại chỗ không đủ.
Một kịch bản nối liền bồn chứa, cầu cảng và nhà máy phụ trợ
Kịch bản giả định mở đầu bằng sét đánh vào khu vực bồn Butene-1, gây cháy nổ, phá hủy bồn và làm kết cấu, đường ống sập đổ; năm công nhân mắc kẹt. Sóng xung kích làm hư hại các bồn xăng lân cận, khiến nhiên liệu tràn trong đê bao và bốc cháy. Trong lúc các đội xử lý trên bờ, tại cầu cảng xảy ra sự cố làm khoảng 5.000 lít Naphtha tràn lên boong tàu và mặt nước rồi bắt lửa. Một tình huống riêng tại nhà máy phụ trợ đặt ra yêu cầu cứu người và kiểm soát xe bồn rò rỉ axit clohydric (HCl). Các mũi cứu nạn cứu hộ phải tìm người mắc kẹt dưới đống đổ nát, trên cao, trong phương tiện và trên biển. Cách bố trí này buộc lực lượng ứng cứu xử lý nhiều nguy cơ cùng lúc, thay vì lần lượt giải quyết từng sự cố như trong một bài tập đơn giản.
Robot, tàu chữa cháy và UAV hỗ trợ các mũi ứng cứu
Trên bờ, xe chữa cháy và robot chữa cháy phun nước làm mát bồn, bảo vệ đường ống và ngăn lửa lan; lực lượng chuyên trách trinh sát khu vực, tìm người và tổ chức cứu hộ. Dưới biển, tàu chữa cháy và ca nô tiếp cận tàu gặp nạn, cứu người, phun nước hoặc bọt để dập lửa và làm mát thân tàu. UAV cũng được sử dụng trong diễn tập, bổ sung phương tiện quan sát cho các lực lượng đang hoạt động tại nhiều vị trí. Phương tiện chuyên dụng chỉ phát huy tác dụng khi các mũi được phân công rõ và thông tin được chuyển kịp thời về trung tâm chỉ huy. Theo phương án, khi cảnh sát đến hiện trường, trung tâm chỉ huy thống nhất được thiết lập, phân chia khu vực tác chiến và điều phối lực lượng. Đó là phần phối hợp quan trọng không kém việc đưa thiết bị hiện đại đến hiện trường.
Bài kiểm tra cần chỉ ra cả giới hạn của phương án
Kịch bản cũng phơi bày một điểm yếu có thể làm tình hình xấu đi nhanh: hệ thống chữa cháy tự động tại khu vực giả định bị hư hỏng và không thể hoạt động. Khi nhiệt bức xạ đe dọa các bồn lân cận, còn khói và khí độc cản trở tiếp cận, lực lượng tại chỗ phải duy trì ứng phó ban đầu và đề nghị chi viện; chỉ huy cảnh sát huy động thêm các đội nghiệp vụ, lực lượng tinh nhuệ cùng phương tiện chuyên dụng. Thiếu tướng Dương Đức Hải nhận xét kịch bản có rủi ro rất cao nhưng chưa phải tình huống xấu nhất. Nhận định ấy nhắc rằng một cuộc diễn tập không nên được xem như màn trình diễn đã chứng minh mọi thứ vận hành hoàn hảo. Nó hữu ích khi chỉ ra nơi hệ thống có thể mất tác dụng và kiểm tra liệu cơ chế huy động, chỉ huy thống nhất, phối hợp giữa công an, quân đội, y tế và hàng hải có đủ sức bù đắp hay không.
