170 ca khúc chưa phát hành: định nghĩa mới về “tạm vắng” trong nhạc pop
Kho nhạc 170 bài Rihanna là tập hợp khoảng 170 ca khúc chưa phát hành mà cô tiết lộ trong một buổi livestream Fenty Beauty, được sáng tác và thu âm trong quãng thời gian hơn 10 năm kể từ sau album phòng thu ANTI, cho thấy nữ ca sĩ vẫn làm việc âm nhạc dày đặc dù không ra mắt album mới. Điều đáng nói là con số khổng lồ này xuất hiện đúng thời điểm người hâm mộ bắt đầu mất kiên nhẫn với việc chờ album thứ 9 Rihanna. Khi dùng bộ sản phẩm Gloss Bomb Vault để ví von, cô nói: “Nếu một Vault có 10 sản phẩm thì tôi có ít nhất 17 Vault”. Cách nói nửa đùa nửa thật lại phơi bày một sự thật: Rihanna ca khúc chưa phát hành không phải vài bản demo rời rạc, mà là cả một kho ý tưởng đã được hệ thống hóa. Ở góc độ người nghe, kho nhạc 170 bài này đặt ra câu hỏi gay gắt hơn bất kỳ teaser nào: nếu Rihanna ANTI sau 10 năm vẫn là cột mốc bất khả xâm phạm, thì điều gì khiến cô kiên quyết giữ toàn bộ kho tàng mới ở chế độ “khóa cửa”?
Một thập kỷ sau ANTI: Rihanna biến khoảng trống phát hành thành chiến lược nghệ thuật
Album ANTI phát hành tháng 1.2016, với những hit như “Work”, “Needed Me” và “Love On The Brain”, đã định nghĩa lại hình ảnh Rihanna như một nghệ sĩ pop sẵn sàng thử nghiệm và phá vỡ công thức cũ. Kể từ đó, việc cô không ra thêm album phòng thu nào hơn 10 năm khiến nhiều người vội kết luận rằng Rihanna “bỏ nhạc”. Thực tế, kho nhạc 170 bài Rihanna chứng minh điều ngược lại: cô phát triển âm nhạc trong im lặng, đồng thời xây dựng đế chế Fenty Beauty và Savage X Fenty như một phần của bản sắc cá nhân. Việc chỉ phát hành các ca khúc lẻ như “Lift Me Up” cho Black Panther: Wakanda Forever và “Friend of Mine” cho The Smurfs cho thấy Rihanna dùng nhạc như những tuyên bố điểm xuyết, thay vì dòng sản phẩm liên tục. Cô giữ album thứ 9 như một “bảo vật” chưa mở, biến khoảng trống phát hành thành trò chơi chờ đợi mà chính mình kiểm soát. Về mặt chiến lược, đây là cách tự nâng chuẩn cho lần trở lại – nhưng cũng là cách tự đặt mình dưới áp lực khổng lồ.
Kho ca khúc chưa phát hành: bằng chứng về sự cầu toàn hơn là trì hoãn
Việc một nghệ sĩ sở hữu hàng trăm bản thu chưa phát hành không hiếm, nhưng trường hợp Rihanna đặc biệt ở chỗ cô công khai con số đó và vẫn quyết định giữ phần lớn trong bóng tối. Thay vì xem đây là sự trì hoãn, nên nhìn nó như dấu hiệu của một quy trình chọn lọc cực kỳ khắt khe. Trong các cuộc phỏng vấn, cô nhấn mạnh khoảng thời gian vắng bóng chỉ xứng đáng được kết thúc bằng một album không “tầm thường”, và nhất quyết không phát hành chỉ để thỏa mãn chờ đợi của công chúng. Quan trọng hơn, Rihanna khẳng định album mới sẽ không chạy theo tính thương mại hay chuẩn phát thanh quen thuộc, mà phản ánh đúng định hướng nghệ thuật của cô tại hiện tại. Nghĩa là từ 170 bản ghi đến một tracklist chính thức, bộ lọc không phải là “có tiềm năng thành hit” mà là “có nói đúng điều mình muốn nói hay không”. Đó là tư duy của một nghệ sĩ coi mỗi album là một tuyên ngôn, không phải một chiến dịch chiếm sóng radio. Và nếu tiêu chí là độ thành thật nghệ thuật, không khó hiểu vì sao quá nhiều bài vẫn nằm yên trong kho.
Album thứ 9: khi kỳ vọng của fan va chạm với tự do sáng tạo
Sự háo hức dành cho album thứ 9 Rihanna đã chuyển từ mong chờ sang ám ảnh: mọi động thái của cô, từ việc trở lại phòng thu đến những buổi biểu diễn bất ngờ với Jay-Z, đều bị đọc như “dấu hiệu sắp phát hành”. Khi A$AP Rocky tiết lộ rằng Rihanna “đang ở trong phòng thu ngay lúc này” và tích cực sáng tác, fan lập tức tăng nhiệt suy đoán về ngày ra mắt. Nhưng chính Rihanna lại là người dội nước lạnh lên những kỳ vọng vội vàng đó khi nói rõ: album mới sẽ không giống những gì khán giả dự đoán. Ở đây, kho nhạc 170 bài trở thành chiến trường thầm lặng giữa hai lực kéo. Một bên là mong muốn của người hâm mộ được nghe tiếp ANTI sau 10 năm – nghĩa là một phần nối dài của âm thanh đã quen thuộc. Bên kia là nhu cầu của nghệ sĩ được “đi chệch hướng”, ưu tiên nơi cô muốn đưa nghệ thuật đến hơn là thị hiếu thị trường. Bất cứ bài nào được chọn từ kho nhạc 170 bài Rihanna cho tracklist cuối cùng sẽ phải giải được bài toán đó: khiến người nghe cảm thấy sự chờ đợi xứng đáng, nhưng vẫn trung thành với bản đồ sáng tạo mà Rihanna tự vẽ.
Kết luận: di sản “ẩn” của Rihanna và câu hỏi về quyền kiểm soát âm nhạc
Sự tồn tại của kho nhạc 170 bài Rihanna đặt ra một luận điểm quan trọng về quyền kiểm soát đối với di sản âm nhạc. Trong thời đại streaming, nơi mọi demo có thể bị rò rỉ và mọi nghệ sĩ bị thúc ép “ra bài liên tục”, lựa chọn giữ lại 170 ca khúc chưa phát hành là một hành động chống lại logic sản xuất hàng loạt. Nó nói rằng Rihanna sẵn sàng để phần lớn công sức sáng tác không bao giờ thấy ánh sáng, miễn là album thứ 9 – khi xuất hiện – mang đúng trọng lượng nghệ thuật mà cô mong muốn. Từ góc nhìn người hâm mộ, đó là một sự tàn nhẫn đáng frustate: hàng trăm bài hát bị khóa lại vì tiêu chí cầu toàn. Nhưng từ góc nhìn nghệ sĩ, đó là cách bảo vệ hình ảnh một người đã dùng ANTI sau 10 năm như chuẩn vàng để tự đo lường mọi bước đi sau này. Khi ngày phát hành album thứ 9 vẫn là ẩn số, kho ca khúc chưa phát hành của Rihanna tiếp tục đóng vai trò như một huyền thoại: bằng chứng rằng sự im lặng không đồng nghĩa với ngừng sáng tạo – mà có thể là giai đoạn chuẩn bị cho cú hạ cánh đầy tính quyết định.
