Livestream chuyên nghiệp: Từ cuộc chơi tay ngang đến nghề phải hiểu luật
Livestream chuyên nghiệp là mô hình người sáng tạo nội dung và KOL, KOC xây dựng sự nghiệp lâu dài trên nền tảng số, vừa có kỹ năng lên sóng cuốn hút, vừa nắm vững quy định livestream, đạo đức nghề nghiệp và pháp luật liên quan để bảo vệ mình và người xem. Sự bùng nổ công nghệ số và thương mại điện tử đã khiến livestream từ một tính năng giải trí trở thành ngành công nghiệp “hái ra tiền”, nơi giới trẻ có thể bán hàng, quảng bá thương hiệu, giáo dục và sáng tạo nội dung để đổi đời. Nhưng khi “cái duyên nói” không còn đủ, những cú trượt vì phát ngôn lệch chuẩn, quảng cáo quá đà hay vi phạm bảo vệ người tiêu dùng cho thấy thời của livestream tay ngang đã hết. Nghề này đang bước vào giai đoạn sàng lọc, đòi hỏi bài bản như bất kỳ nghề chuyên môn nào khác.
Cú bắt tay TIMC – MCV: Mở chuẩn đào tạo KOL, KOC mới
Ngày 19/8 tại TP.HCM, Trung tâm Đo kiểm PTTH & TTĐT (TIMC) – đơn vị trực thuộc cơ quan quản lý – và Tập đoàn Truyền thông và Công nghệ MCV ký kết hợp tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ livestream, truyền thông và phát triển KOL, KOC. Đây không phải là một khóa học “cưỡi ngựa xem hoa”, mà là nỗ lực thiết lập khuôn khổ mới cho đào tạo KOL KOC chuyên nghiệp, có hệ thống. Theo thỏa thuận, TIMC đảm nhiệm xây dựng chương trình, cung cấp nội dung chuyên môn, chính sách, pháp luật; MCV dùng kinh nghiệm sản xuất nội dung và hệ sinh thái số để triển khai, truyền thông, tuyển sinh và kết nối doanh nghiệp, nhãn hàng. Nói cách khác, nền tảng công quyền và doanh nghiệp đang cùng nhau đặt ra “chuẩn nghề” cho kỹ năng streamer, thay vì để thị trường tự phát định đoạt như trước.
Đào tạo KOL, KOC: Không chỉ dạy nói hay, mà dạy cách làm đúng
Các khóa đào tạo KOL KOC trước đây đã cho thấy một sự thật đáng ngại: nhiều người thừa nhận từng livestream sai quy định trước khi được học bài bản. Nội dung huấn luyện vì thế tập trung mạnh vào quy định livestream trên mạng xã hội, đạo đức nghề nghiệp và cách ứng xử trên môi trường số, đồng thời mời chuyên gia nhiều lĩnh vực chia sẻ chính sách, kinh nghiệm thực tiễn. Việc phổ biến chính sách, pháp luật và trang bị kiến thức cho người sáng tạo nội dung được xem là phần bắt buộc trong quá trình hoạt động, không phải “phụ lục” cho có. Cấu trúc chương trình không chỉ rèn kỹ năng sáng tạo nội dung, tổ chức kịch bản, tương tác với khán giả, mà còn buộc học viên hiểu rõ ranh giới giữa quảng cáo và lừa dối, giữa nội dung giải trí và nội dung gây hại. Ai muốn sống lâu với nghề, bắt buộc phải làm quen với luật.
Từ “hiểu nghề, hiểu luật” đến hệ sinh thái livestream bền vững
Điểm đáng chú ý là hợp tác TIMC – MCV không dừng ở các lớp kỹ năng ngắn hạn. Hai bên định hướng xây dựng cộng đồng KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung có kiến thức chuyên môn, ý thức tuân thủ pháp luật, khả năng thích ứng với thay đổi nền tảng và tư duy phát triển nghề nghiệp bền vững. Mạng lưới này sẽ được kết nối với doanh nghiệp, nhãn hàng, nền tảng số, đồng thời tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm để phổ biến quy định mới và lắng nghe phản hồi từ cộng đồng. Quan trọng hơn, mục tiêu còn là kéo thêm các nhóm ít được chú ý – như nông dân, đại diện các hội ngành nghề – lên môi trường số để đưa đặc biệt là nông sản đến gần người tiêu dùng trong và ngoài nước. Khi luật pháp được hiểu đúng, kỹ năng streamer được đào tạo bài bản và lợi ích của nhiều nhóm xã hội cùng được tính đến, livestream chuyên nghiệp sẽ không còn là sân chơi hỗn loạn, mà là một ngành nghề có trật tự và cơ hội dài hạn.
