Cánh cửa học nghiệp vụ sư phạm mở rộng, không phải cửa vào lớp học
Bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng dạy học cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên phổ thông nhưng không được đào tạo theo ngành sư phạm. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT ngày 23/10/2026, mở rộng nhóm được tham gia chương trình; văn bản có hiệu lực từ ngày 8/12/2026.
Thay đổi đáng chú ý là sinh viên chưa tốt nghiệp cũng có thể học, thay vì phải chờ lấy bằng cử nhân rồi mới bắt đầu bồi dưỡng như quy định trước. Với sinh viên trái ngành nhưng theo học một chuyên ngành phù hợp, cơ hội chuẩn bị cho nghề giáo có thể đến sớm hơn. Tuy nhiên, đây là lối vào chương trình bồi dưỡng, không phải giấy thông hành tự động để đứng lớp.
Thông tư 91 thay thế các quy định tại Thông tư 11 và 12 năm 2021. Các khóa khai giảng trước ngày 8/12/2026 vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định cũ.
Ai được đăng ký và những môn học nào thuộc diện mở rộng?
Nhóm đủ điều kiện gồm người đã có bằng cao đẳng trở lên và sinh viên đang theo học chương trình cao đẳng trở lên, tích lũy tối thiểu 70% tổng khối lượng học tập trong ngành phù hợp. Ngưỡng 70% không phải điều kiện duy nhất: ngành đào tạo phải tương thích với môn học và cấp học mà người học muốn giảng dạy.
Quy định mở rộng cơ hội ở các lĩnh vực như Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, tiếng dân tộc thiểu số; đồng thời có các nhóm dành cho giáo viên THCS, THPT và giáo viên thể dục tiểu học theo ngành đào tạo phù hợp.
Việc xác định ngành học có phù hợp hay không không thể dựa riêng vào tên bằng. Cơ sở tổ chức bồi dưỡng đối chiếu chuẩn đầu ra, nội dung và khối lượng kiến thức chuyên môn với yêu cầu của môn học, cấp học; người đứng đầu cơ sở chịu trách nhiệm về kết quả xác định. Vì vậy, sinh viên trái ngành theo nghĩa chuyên môn không liên quan không thể mặc nhiên dựa vào mốc 70% để đăng ký.
Mở rộng nguồn tuyển là cần thiết, nhưng chuẩn chuyên môn vẫn phải giữ
Chính sách mới nhắm vào một vấn đề thực tế: cuối năm học 2025–2026, cả nước thiếu hơn 104.000 giáo viên. Nhu cầu bổ sung nhân lực, nhất là ở một số môn đặc thù, khiến việc cho phép học song song chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm trở thành lựa chọn đáng cân nhắc. Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mở rộng đối tượng giúp khắc phục khó khăn thu hút giáo viên ở các môn như Âm nhạc, Mỹ thuật và Tin học.
Lợi ích với người học khá rõ: trước đây, người không học sư phạm có thể phải chờ ít nhất một năm sau khi tốt nghiệp cử nhân mới có chứng chỉ để dự tuyển; nay, sinh viên đủ điều kiện có thể bắt đầu bồi dưỡng ở giai đoạn cuối khóa. Nhưng rút ngắn thời gian chuẩn bị không đồng nghĩa giảm yêu cầu về kiến thức môn học. Nghiệp vụ sư phạm giúp người học biết cách dạy; nó không thay thế nền tảng chuyên môn cần có để dạy đúng chương trình.
Đó là ranh giới quan trọng để tránh hiểu chính sách thành một con đường tắt vào nghề. Hoàn thành khóa bồi dưỡng không khiến mọi học viên đương nhiên phù hợp làm giáo viên; ngành đào tạo ban đầu vẫn phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn và nhu cầu thực tế của nhà trường.
Điều kiện làm giáo viên còn phụ thuộc vào khâu tuyển dụng
Người học nên nhìn điều kiện làm giáo viên theo hai lớp: đủ điều kiện tham gia bồi dưỡng và đủ điều kiện phù hợp để được tuyển dụng, phân công đứng lớp. Mốc 70% chỉ mở khả năng học chương trình cho sinh viên thuộc ngành phù hợp; kết quả bồi dưỡng không xóa bỏ yêu cầu về năng lực chuyên môn, sự tương thích với môn dạy hay nhu cầu nhân sự của cơ sở giáo dục.
Thay đổi này có thể giúp các trường tiếp cận thêm ứng viên và giúp sinh viên chuẩn bị nghề nghiệp sớm hơn. Nhưng hiệu quả cuối cùng không nằm ở số người được nhận vào khóa học, mà ở việc chương trình chuyên môn của họ có đáp ứng đúng môn trường cần hay không, và nhà trường có thể tổ chức việc học song song một cách khả thi hay không.
Vì thế, Thông tư 91 nên được hiểu là mở rộng nguồn ứng viên có thể được đào tạo nghiệp vụ, chứ không hạ chuẩn tuyển giáo viên. Người học cần kiểm tra kỹ ngành của mình có phù hợp môn dự định dạy hay không, sau đó tìm hiểu yêu cầu tuyển dụng cụ thể; chứng chỉ bồi dưỡng là một phần chuẩn bị, không phải bảo đảm có vị trí đứng lớp.
