Bức tranh chung: Hai chính sách hỗ trợ tài chính mới cho học sinh
Chính sách hỗ trợ tiền ăn học sinh và trợ cấp học tập 2026 là hai gói hỗ trợ tài chính từ ngân sách Nhà nước dành cho những học sinh đang đi học thuộc các nhóm đối tượng và hoàn cảnh đặc biệt, bao gồm hỗ trợ tiền ăn cho học sinh nội trú trường chuyên biệt công lập tại Thành phố Hồ Chí Minh và trợ cấp xã hội hằng tháng cho người từ đủ 16 tuổi trở lên vẫn đang học, nhằm giảm gánh nặng chi phí học tập và đảm bảo cơ hội tiếp tục đến trường cho các em thuộc diện khó khăn nhất trong hệ thống giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học văn bằng thứ nhất.
Điểm đáng nói ở đây là cả hai chính sách không hướng tới mọi học sinh, mà tập trung vào những người dễ bị bỏ lại phía sau nếu thiếu hỗ trợ. Nghị quyết 67 học sinh nhắm vào nhóm rất hẹp: học sinh nội trú ở các trường giáo dục chuyên biệt công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, Nghị định 335 trợ cấp lại bám vào hành trình dài của một đứa trẻ từ lúc nhận trợ cấp xã hội trước 16 tuổi cho tới khi đủ 16 tuổi và tiếp tục đi học. Nếu phụ huynh không hiểu rõ điều kiện nhận hỗ trợ, khả năng bỏ lỡ quyền lợi là rất cao.
Nghị quyết 67: Hỗ trợ 2.000.000 đồng/tháng tiền ăn cho học sinh nội trú
Với Nghị quyết 67 học sinh, thông điệp chính là: nếu con bạn đang học nội trú tại một trường giáo dục chuyên biệt công lập ở Thành phố Hồ Chí Minh, đừng bỏ qua quyền được hỗ trợ tiền ăn. Theo nghị quyết này, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 2.000.000 đồng/học sinh/tháng tiền ăn, áp dụng từ năm học 2026–2027, tính theo số tháng thực học và không quá 9 tháng trong một năm học. Đây là số tiền đủ tạo khác biệt rõ rệt trong chi tiêu hằng tháng của nhiều gia đình có con đang học ở mô hình chuyên biệt, vốn thường gắn với khuyết tật hoặc nhu cầu giáo dục đặc thù.
Tuy nhiên, điều kiện nhận hỗ trợ không giản đơn chỉ là “đang đi học”. Học sinh phải là nội trú, phải học tại trường giáo dục chuyên biệt công lập và ở trong phạm vi địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Một điểm hạn chế mà phụ huynh cần lưu ý: nếu đã nhận hỗ trợ tiền ăn theo Nghị quyết 67 thì không được hưởng hỗ trợ trùng với chính sách quy định tại điểm a khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 80/2025/NQ-HĐND. Nói cách khác, Nhà nước khuyến khích sử dụng đúng một gói phù hợp nhất, tránh tình trạng “hưởng chồng chéo” nhưng cũng khiến việc tư vấn cho phụ huynh trở nên cấp thiết hơn.
Nghị định 335: Trợ cấp 810.000 đồng/tháng cho người từ đủ 16 tuổi đang đi học
Nếu Nghị quyết 67 tập trung vào bữa ăn, thì trợ cấp học tập 2026 theo Nghị định 335 lại là dòng tiền ổn định hỗ trợ tổng thể quá trình học. Nghị định 335 trợ cấp quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên, vẫn đang đi học và thuộc hoàn cảnh nhất định được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng 810.000 đồng, tương ứng hệ số 1,5 trên mức chuẩn trợ giúp xã hội 540.000 đồng, cho đến khi kết thúc việc học. Đây là chính sách thể hiện nhìn nhận rõ ràng: những đứa trẻ đã phải sống bằng trợ cấp xã hội từ nhỏ thì đến tuổi 16, nếu còn đi học, càng cần sự tiếp nối hỗ trợ.
Nhưng điều kiện nhận hỗ trợ lại khắt khe hơn nhiều so với kỳ vọng của không ít gia đình. Điều kiện 1 là người đó phải đang học giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp, hoặc giáo dục đại học văn bằng thứ nhất, với quá trình học liên tục không bị gián đoạn ngoại trừ các trường hợp tạm dừng hoặc bảo lưu kết quả theo luật giáo dục. Điều kiện 2 yêu cầu giai đoạn trước 16 tuổi đối tượng đã được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng và tiếp tục hưởng đến khi đủ 16 tuổi, thuộc các trường hợp về bị bỏ rơi, cha mẹ chết, không xác định được hoặc đang ở trại giam, cơ sở trợ giúp xã hội, trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc. Nói thẳng, đây là chính sách dành cho những phận đời rất thiệt thòi chứ không phải hỗ trợ đại trà.
Điều kiện, thời gian hưởng và thực tế đăng ký: Không đọc kỹ là mất quyền lợi
Điểm chung của hai chính sách là đều gắn chặt hỗ trợ với điều kiện nhận hỗ trợ cụ thể, từ loại hình trường học, hình thức nội trú đến hoàn cảnh gia đình và lịch sử hưởng trợ cấp xã hội trước đó. Với Nghị quyết 67, thời gian thực hiện chỉ tính theo số tháng thực học mỗi năm, tối đa 9 tháng. Với Nghị định 335, thời gian nhận trợ cấp kéo dài cho đến khi kết thúc việc học, miễn là người hưởng vẫn đáp ứng điều kiện đang đi học theo đúng loại hình nêu trong nghị định. Đây là một điểm tích cực: Nhà nước không “cắt trợ cấp” đột ngột ở tuổi 16, mà đồng hành đến khi con đường học vấn kết thúc, nếu học sinh giữ được việc đến trường.
Về mặt thực tế, đăng ký không chỉ dừng ở việc nộp đơn tại một nơi cố định rồi yên tâm nhận tiền mãi. Nghị định 335 quy định rõ trường hợp đối tượng đang hưởng trợ cấp xã hội, hỗ trợ kinh phí nhận chăm sóc, nuôi dưỡng hằng tháng mà thay đổi nơi cư trú, thì Chủ tịch UBND cấp xã nơi cũ quyết định thôi chi trả và gửi hồ sơ sang Chủ tịch UBND cấp xã nơi cư trú mới để tiếp tục chi trả theo mức áp dụng tại địa bàn mới. Điều này bảo đảm quyền lợi không bị gián đoạn khi học sinh chuyển chỗ ở, nhưng cũng khiến việc theo dõi hồ sơ trở nên quan trọng. Nếu phụ huynh, người giám hộ không chủ động làm thủ tục, nguy cơ bị treo hoặc mất trợ cấp là có thật.
Kết luận: Chính sách tốt sẽ vô nghĩa nếu phụ huynh và học sinh thờ ơ
Nhìn tổng thể, hỗ trợ tiền ăn học sinh theo Nghị quyết 67 và trợ cấp học tập 2026 theo Nghị định 335 là hai nỗ lực rõ ràng nhằm giữ những học sinh yếu thế ở lại hệ thống giáo dục lâu hơn. Một bên lo bữa ăn cho học sinh nội trú trường chuyên biệt công lập tại Thành phố Hồ Chí Minh; bên kia đảm bảo một khoản trợ cấp xã hội hằng tháng 810.000 đồng cho người từ đủ 16 tuổi vẫn đang đi học thuộc hoàn cảnh đặc biệt, cho đến khi học xong. "Ngân sách nhà nước hỗ trợ học sinh nội trú tại các trường giáo dục chuyên biệt công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 2.000.000 đồng/tháng tiền ăn" là câu khẳng định trách nhiệm xã hội rõ ràng của Nhà nước.
Tuy vậy, chính sách tốt không tự phát huy hiệu quả. Nếu nhà trường không chủ động thông tin, nếu phụ huynh và học sinh không đọc kỹ điều kiện nhận hỗ trợ, quyền lợi sẽ bị bỏ quên trên giấy. Bài toán không còn nằm ở việc Nhà nước có chi tiền hay không, mà ở chỗ các bên liên quan có đủ quan tâm để biến nghị quyết, nghị định thành cơm ăn, tiền trợ cấp cụ thể cho từng em học sinh. Thời điểm các chính sách này có hiệu lực đang đến gần, và việc chuẩn bị hồ sơ, tìm hiểu kỹ quy định nên được xem là một phần nghiêm túc trong kế hoạch học tập của mọi gia đình thuộc diện được hưởng.
