An toàn du lịch: từ tiêu chí phụ thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi
An toàn du lịch là mức độ bảo đảm về an ninh, trật tự, sức khỏe và tâm lý mà điểm đến mang lại cho du khách trong toàn bộ hành trình, được phản ánh qua sự tin tưởng vào lực lượng bảo vệ pháp luật, cảm giác yên tâm khi di chuyển, tỷ lệ tội phạm thấp và không bị đe dọa bởi khủng bố hay bạo lực tổ chức, qua đó tác động trực tiếp đến quyết định lựa chọn, thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách quốc tế. Ngày 7/10, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết báo cáo Năng lực phát triển du lịch toàn cầu (TTDI) do Diễn đàn Kinh tế Thế giới công bố xếp Việt Nam đứng thứ 9 thế giới về chỉ số an ninh, an toàn du lịch, tăng 18 bậc so với năm 2024. Đây không phải là một thông tin đẹp trên bảng xếp hạng an toàn du lịch để tự hào rồi bỏ qua, mà là bước ngoặt định vị du lịch Việt Nam như một điểm đến quốc tế an ninh trong bối cảnh bất ổn lan rộng khắp thế giới. Khi du khách quốc tế Việt Nam ngày càng chú trọng cảm giác yên tâm hơn là chỉ tìm cảnh đẹp hay giá rẻ, thứ hạng này trở thành thông điệp mạnh mẽ: du lịch Việt Nam an toàn không còn là khẩu hiệu, mà đã được ghi nhận bằng dữ liệu quốc tế.
Cú nhảy 18 bậc: tín hiệu cho năng lực cạnh tranh mới của điểm đến
Việc Việt Nam tăng 18 bậc để vươn lên vị trí thứ 9 toàn cầu về an ninh, an toàn du lịch cho thấy cải thiện không chỉ ở cảm nhận mà còn ở chất lượng quản trị điểm đến. Theo báo cáo TTDI, Việt Nam đạt 6,52 điểm cho chỉ số này, đứng cùng nhóm với Singapore, Qatar, Ả-rập Xê-út, Iceland, Thụy Sĩ, Phần Lan, Kuwait, Bahrain và Luxembourg – những quốc gia vốn nổi tiếng về kiểm soát an ninh chặt chẽ và môi trường ổn định. Đáng chú ý, từ 17 chỉ số trụ cột, Việt Nam có tới 13 chỉ số nằm trong nhóm từ trung bình cao đến hàng đầu thế giới, phản ánh nền tảng tổng thể của hệ sinh thái du lịch chứ không phải một điểm sáng đơn lẻ. Các dữ liệu quốc tế được TTDI sử dụng đánh giá Việt Nam có mức độ tin tưởng vào lực lượng cảnh sát cao, cảm nhận an toàn khi đi bộ một mình ban đêm, tỷ lệ tội phạm thấp và tác động của khủng bố bằng 0. Đây là những yếu tố khó làm giả bằng chiến dịch truyền thông; chúng đòi hỏi một môi trường ổn định và khả năng duy trì kỷ cương xã hội trong thời gian dài. Khi du lịch toàn cầu đang tăng trưởng chậm, việc vươn lên trong bảng xếp hạng an toàn du lịch chính là lời khẳng định: Việt Nam không chạy đua bằng giảm giá, mà bằng tạo sự yên tâm cho khách.
An toàn như lợi thế cạnh tranh trong thời kỳ bất ổn toàn cầu
Bối cảnh hiện nay là thời kỳ mà tin tức về xung đột vũ trang, bất ổn địa chính trị, thiên tai và chi phí đi lại tăng xuất hiện hàng ngày, khiến khái niệm “kỳ nghỉ an toàn” trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều du khách. Vì thế, du lịch Việt Nam an toàn không chỉ là một điểm cộng mà đang trở thành lợi thế cạnh tranh chính để thu hút khách quốc tế. Khi nhiều điểm đến truyền thống bị ảnh hưởng bởi khủng bố, căng thẳng xã hội hoặc tội phạm đô thị, việc Việt Nam được xếp trong nhóm điểm đến quốc tế an ninh hàng đầu giúp các hãng lữ hành và du khách có lý do để dịch chuyển tour về phương Đông. Theo cơ quan quản lý du lịch quốc gia, mục tiêu của Việt Nam trong năm là đón 25 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ khoảng 150 triệu lượt khách nội địa; riêng 9 tháng đầu năm, đã có 17,7 triệu lượt khách quốc tế và 126 triệu lượt khách nội địa, đưa Việt Nam từ vị trí thứ 5 lên top 3 Đông Nam Á về tăng trưởng khách. Đây là quotable: "Chỉ số năng lực phát triển du lịch Việt Nam đã tăng 7 bậc so với năm 2024, vươn lên xếp thứ 52 thế giới". Những con số đó cho thấy khi an toàn được đặt đúng vị trí trung tâm, thị trường phản hồi bằng lượng khách thật, chứ không phải bằng lượt thích trên mạng.
Từ điểm đến an toàn đến điểm đến hấp dẫn: an ninh là nền, trải nghiệm là đòn bẩy
Một điểm đến an toàn mà nhàm chán sẽ khó giữ chân ai, nhưng Việt Nam đang ở vị trí khác: an ninh là nền tảng, còn trải nghiệm thì ngày càng phong phú. TTDI ghi nhận Việt Nam có 13/17 chỉ số trụ cột từ trung bình cao đến hàng đầu thế giới, cho thấy du lịch không chỉ dựa vào một vài thế mạnh truyền thống. Cùng với bảng xếp hạng an toàn du lịch tích cực, truyền thông quốc tế ngày càng quan tâm tới hành trình đa dạng tại Việt Nam: từ di sản, lịch sử, ẩm thực, đến những vùng thiên nhiên rộng lớn nơi du khách có thể bay dù lượn ngắm "mùa vàng" ruộng bậc thang Tây Bắc hay thong thả khám phá các đô thị giàu bản sắc. Điều này tạo nên một thông điệp hấp dẫn cho du khách quốc tế Việt Nam: đây là nơi họ có thể trải nghiệm nhiều lớp văn hóa, nhiều loại cảnh quan trong cùng một chuyến đi, mà không phải đánh đổi cảm giác an toàn. Sự kết hợp giữa môi trường ổn định, chính sách thị thực thuận lợi, kết nối hàng không mở rộng và sản phẩm du lịch đa dạng đang giúp Việt Nam xây dựng hình ảnh một điểm đến an toàn nhưng không “an toàn đến mức nhàm chán”.
Giữ vững vị thế top 10: thách thức dài hạn và cơ hội bền vững
Vấn đề không chỉ là vào top 10 an toàn, mà là làm sao để ở lại nhóm này trong khi du lịch tiếp tục tăng trưởng nhanh. Môi trường ổn định và an ninh tốt là điều kiện cần; điều kiện đủ là khả năng quản lý dòng khách lớn mà vẫn giữ được cảm giác yên tâm cho từng người. Theo cơ quan quản lý, việc duy trì môi trường ổn định, an toàn sẽ giúp Việt Nam không chỉ thu hút thêm khách quốc tế, mà còn nâng cao chất lượng trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách. Trong dài hạn, điểm đến quốc tế an ninh như Việt Nam có ưu thế lớn khi các thị trường gửi khách muốn phân tán rủi ro, không để tour phụ thuộc vào vài khu vực bất ổn. Nhưng đi kèm là trách nhiệm: không thể để những điểm nóng nhỏ lẻ, tình trạng chèo kéo, gian lận hay ô nhiễm bào mòn cảm giác an toàn mà bảng xếp hạng đã ghi nhận. Kết luận hợp lý là: nếu Việt Nam đặt an ninh, an toàn làm tiêu chuẩn tối thiểu cho mọi sản phẩm, từ homestay vùng cao đến khu nghỉ dưỡng biển, thì lợi thế cạnh tranh này sẽ trở thành “bảo hiểm” cho tăng trưởng bền vững trên bản đồ du lịch quốc tế.
