Mùa tựu trường 2026: Sức mua tăng vọt nhưng không hỗn loạn
Mùa tựu trường 2026 là giai đoạn trước khi năm học mới bắt đầu, khi phụ huynh và học sinh đồng loạt mua sắm sách giáo khoa, đồ dùng học tập và chuẩn bị hành trang đến trường, tạo nên đợt cao điểm tiêu dùng mang tính chu kỳ nhưng tác động mạnh đến chi phí năm học mới và tâm lý xã hội. Năm nay, điểm khác biệt nằm ở chỗ sức mua tăng nhanh hơn hệ thống cung ứng, nhưng thị trường không rơi vào cảnh hỗn loạn như nhiều người lo sợ. Sức tiêu thụ đồ dùng học tập và sách giáo khoa tại các nhà sách lớn tăng khoảng 30-40% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá bán vẫn được giữ ổn định. Điều đó cho thấy thị trường đã trưởng thành hơn: cung cấp đủ lựa chọn, giữ chi phí năm học mới ở mức kiểm soát được, nhưng vẫn đặt ra sức ép lớn lên khâu phân phối sách giáo khoa mới.
Phụ huynh ‘săn’ sách giáo khoa mới: Áp lực thời gian và tâm lý
Sách giáo khoa mới không chỉ là bộ công cụ học tập, mà đã trở thành nỗi lo trung tâm của nhiều gia đình trong mùa tựu trường 2026. Trước thềm năm học mới, nhiều phụ huynh phải chạy khắp nơi để tìm mua đủ bộ sách giáo khoa cho con, thậm chí xin nghỉ làm để có thời gian “săn” sách. Một phụ huynh ở TPHCM cho biết đã đi ba nhà sách vẫn không mua được đủ sách lớp 3, nên buộc phải nghỉ làm nguyên ngày vì sợ “nếu chờ đến 30/8 mới nhận được sách thì gia đình không kịp bao tập vở, chuẩn bị cho con”. Ở một số địa phương miền Tây, phụ huynh phải lưu số điện thoại tại nhiều cửa hàng và chờ thông báo khi có hàng, do nguồn cung sách giáo khoa còn thiếu ở các môn như Tiếng Việt, Ngữ văn, Toán hoặc Khoa học tự nhiên. Nhu cầu mua trọn bộ khiến chỉ cần thiếu một hai cuốn, nhiều người lập tức cảm thấy cả hệ thống phân phối “thiếu sách” và lo lắng dồn nén vào phút cuối.
Thống nhất sách giáo khoa: Lợi cho quản lý, khó cho phân phối
Năm học 2026-2027 là lần đầu tiên học sinh phổ thông trên cả nước sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” của một nhà xuất bản duy nhất. Về lý thuyết, điều này giúp quản lý dễ hơn và cho phép phụ huynh chủ động tìm mua từ sớm. Nhưng trên thực tế, việc cả nước cùng dùng một bộ sách khiến nhu cầu dồn lên cùng lúc, tạo áp lực lên khâu in ấn và phân phối. Một chủ cửa hàng sách tại Cà Mau thẳng thắn thừa nhận: năm nay cả nước dùng chung bộ sách giáo khoa nên nhu cầu tăng, nguồn sách bị thiếu, kể cả nhà sách lớn cũng không sẵn hàng. Dù các công ty phát hành đã cung ứng tới 200 triệu bản, đạt 95% số lượng đặt hàng, và có địa phương lên kế hoạch nhập 2,8 triệu bản, đã phân phối hơn 1,8 triệu bản đạt khoảng 90% kế hoạch, việc sách về theo từng đợt, không đồng bộ giữa các đầu sách khiến người mua khó có được trọn bộ đúng lúc. Về dài hạn, chủ trương cho mượn sách giáo khoa và kế hoạch miễn phí dưới hình thức mượn – trả từ năm học 2029-2030 được kỳ vọng sẽ giảm bớt cơn sốt mỗi mùa tựu trường, nhưng hiện tại phụ huynh vẫn phải tự xoay xở.
Hàng Việt học tập chiếm ưu thế: Lựa chọn hợp lý cho chi phí năm học mới
Nếu sách giáo khoa mới đang gây áp lực tâm lý, thì thị trường đồ dùng học tập lại tạo cảm giác “dễ thở” hơn cho phụ huynh. Khảo sát tại các hệ thống nhà sách lớn cho thấy, nguồn cung đồ dùng học tập phong phú, mẫu mã đa dạng, giá không tăng dù sức mua tăng 30-40% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tin tốt trong bối cảnh chi phí năm học mới luôn là gánh nặng cho nhiều gia đình. Đáng chú ý, đồ dùng học tập Made in Việt Nam hiện chiếm tới 80% lượng hàng hóa trên kệ. Các doanh nghiệp như những nhà sản xuất bút, vở lớn trong nước đã đầu tư cải tiến mẫu mã, nâng chất lượng, giảm giá thành và nhấn mạnh yếu tố an toàn sức khỏe, ví dụ sử dụng nguyên liệu không dùng chất tẩy trắng gốc Clo trong vở viết. Nhờ đó, hàng Việt học tập không còn là lựa chọn “cho tiết kiệm”, mà trở thành phương án hợp lý về cả chất lượng lẫn chi phí. Khi bộ sách giáo khoa lớp 1 đến lớp 12 chỉ dao động trong khoảng được công bố, còn vở, bút bi, balo đều có mức giá rõ ràng, phụ huynh có thể lên kế hoạch chi tiết cho chi phí năm học mới mà không bị bất ngờ.
Khuyến mãi dồn dập: Cơ hội nhưng cũng là phép thử tiêu dùng thông minh
Mùa tựu trường 2026 không chỉ là mùa của sách và vở, mà còn là mùa của khuyến mãi. Các siêu thị, nhà sách đồng loạt đưa ra chương trình giảm giá, tập trung vào sản phẩm Việt nhằm kích cầu tiêu dùng. Có nơi giảm từ 10-50% cho sách, dụng cụ học tập và đồ dùng học sinh, khiến nhiều phụ huynh chuyển từ mua ở cửa hàng nhỏ sang mua tại siêu thị vì mức giảm sâu và sự tiện lợi. Trên các sàn thương mại điện tử, các combo đồ dùng học tập như bút bi, bút chì, tẩy, gọt bút, thước, kèm túi hoặc balo được chào bán với mức giá trọn gói đã được công bố. Đây là cơ hội để tối ưu chi phí năm học mới, nhưng cũng là phép thử về tiêu dùng thông minh: mua đủ dùng hay mua theo cảm hứng. Các chuyên gia giáo dục khuyến cáo phụ huynh nên chọn mua sách giáo khoa mới và đồ dùng học tập tại địa chỉ uy tín, ưu tiên hàng Việt học tập chất lượng thay vì chạy theo combo giá rẻ nhưng kém an toàn. Khi chi phí năm học mới không thể giảm ngay lập tức, điều cha mẹ kiểm soát được chính là cách chi – có kế hoạch, có chọn lọc và không để cơn sốt mua sắm cuốn mình đi.
