Tiếp sức tựu trường: Khi cả cộng đồng cùng gánh một mùa khai giảng
Tiếp sức tựu trường là tổng hợp các chương trình hỗ trợ giáo dục, học bổng học sinh khó khăn và quà tặng thiết thực do cộng đồng, chính quyền, các đoàn thể phối hợp tổ chức nhằm giúp những em nhỏ có hoàn cảnh yếu thế đủ điều kiện trở lại lớp học trong giai đoạn đầu năm học mới, cả về vật chất lẫn tinh thần. Trước thềm năm học 2026-2027, thay vì phó mặc cho ngành giáo dục, ngày càng nhiều tổ chức xã hội, hội nghề nghiệp và từng cá nhân chủ động tham gia gánh bớt gánh nặng chi phí đầu năm cho phụ huynh. Đây không phải chuyện “làm từ thiện cho xong”, mà là một cách nhìn mới về công bằng giáo dục: không để hoàn cảnh gia đình quyết định việc một đứa trẻ có được đến lớp hay không.
Từ áo dài yêu thương đến xe đạp vùng cao: Khi món quà nhỏ chạm đúng nỗi lo lớn
Điểm chung dễ thấy ở các chương trình tiếp sức tựu trường là đánh thẳng vào những khoản chi tưởng như nhỏ nhưng lại là nút thắt đối với gia đình nghèo: bộ đồng phục, áo dài, chiếc xe đạp, bộ sách vở mới. Tại phường Phú Khương, chương trình “Áo dài yêu thương” không chỉ phát vải mà tặng hẳn áo dài mới, chỉnh sửa vừa vặn, mỗi bộ trị giá khoảng 380 nghìn đồng, giúp các em nữ sinh không phải mặc đi mặc lại chiếc áo cũ qua nhiều năm. Từ 20 bộ năm đầu, số áo tăng lên 40 rồi 60, và riêng đợt 4/8/2026 đã có 20 bộ, dự kiến cả năm học khoảng 50 bộ. Ở vùng cao Khánh Vĩnh (Khánh Hòa), những chiếc xe đạp trị giá 21 triệu đồng cho 10 em và 100 suất quà gồm sữa, dụng cụ học tập, nhu yếu phẩm trị giá 20 triệu đồng lại là chiếc cầu nối giữa bản làng và trường học.
Học bổng và bảo trợ dài hạn: An sinh giáo dục chứ không phải món quà một lần
Nếu quà tặng đầu năm giải quyết “cái trước mắt”, thì các học bổng học sinh khó khăn và chương trình bảo trợ hướng tới an sinh giáo dục dài hạn. Câu chuyện em Nguyễn Viết Thắng ở Hà Tĩnh, mồ côi cha, được đỡ đầu 300 nghìn đồng/tháng trong 3 năm, đủ để mua sách vở, bút viết, bộ quần áo cho năm học lớp 9, cho thấy ý nghĩa của việc hỗ trợ định kỳ thay vì tặng lẻ tẻ. Từ năm 2021, chương trình “Mẹ đỡ đầu” tại Hà Tĩnh đã nâng bước hơn 2.000 trẻ mồ côi và học sinh khó khăn, bên cạnh các mô hình “Em nuôi của Đoàn”, “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn biên phòng”. Ở Lào Cai, 20 suất bảo trợ kèm 200kg gạo, tổng trị giá hơn 200 triệu đồng, gửi đến học sinh vùng cao Si Ma Cai không chỉ là cứu trợ mùa tựu trường mà là cam kết đồng hành cả năm học.
Mẹ đỡ đầu, chiến sĩ nhí và cựu chiến binh: Mạng lưới đỡ nâng cả thể xác lẫn tinh thần
Điều đáng nói là các chương trình hỗ trợ giáo dục hiện nay không dừng ở tiền và hiện vật, mà chú trọng cả yếu tố tinh thần, sự kèm cặp, làm chỗ dựa tâm lý cho trẻ. Ở cơ sở, mô hình mẹ đỡ đầu học sinh được nhân rộng với cách làm “góp gió thành bão”: nhiều mẹ cùng chung tay hỗ trợ một trẻ, mỗi người đóng góp 200.000–300.000 đồng/tháng, giúp nguồn kinh phí ổn định mà không gây áp lực cho từng cá nhân. Theo bà Nguyễn Quỳnh Nga, mục tiêu lớn nhất là tạo môi trường sống tràn ngập tình thân gia đình để các em bù đắp thiếu hụt tinh thần và vươn lên học tập. Cũng tại Khánh Hòa, các “chiến sĩ nhí” Học kỳ quân đội trực tiếp trao quà cho thiếu nhi vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vừa tiếp sức tựu trường, vừa được giáo dục lòng nhân ái và trách nhiệm cộng đồng. Ở biên giới Hà Tĩnh, 48 học sinh được bộ đội biên phòng đỡ đầu với mức 500 nghìn đồng/tháng, 5 em dân tộc thiểu số được nuôi dưỡng tại đồn, cùng 2 sinh viên người Chứt và 5 học sinh Lào.
Từ Khánh Hòa đến Cà Mau: Bước tiến về công bằng giáo dục hay chỉ là phong trào?
Toàn cảnh các chương trình tiếp sức tựu trường trải dài từ Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Lào Cai tới Cà Mau cho thấy một điều: cam kết về công bằng giáo dục không còn nằm trên khẩu hiệu. Ở Khánh Hòa, các cấp hội phụ nữ đã vận động hơn 40 tỷ đồng cho trẻ mồ côi, trong đó có học bổng hàng tháng từ 1 đến 3 triệu đồng/em cùng thiết bị máy tính, 50 sổ tiết kiệm trị giá 150 triệu đồng, 1.100 suất quà, học bổng, xe đạp và 3 hệ thống lọc nước sạch trị giá hơn 2 tỷ đồng. Song song, Hội Cựu chiến binh Cà Mau trao 15 suất học bổng, mỗi suất 1 triệu đồng, cho con hội viên có hoàn cảnh khó khăn, coi đó là nhiệm vụ thường xuyên để nuôi dưỡng ước mơ, khát vọng vươn lên. Vấn đề còn lại không phải “có làm hay không”, mà là làm sao duy trì, nhân rộng, tránh để những nỗ lực này chỉ dừng ở vài mùa khai giảng giàu cảm xúc rồi lặng xuống.
