Đào tạo phải dẫn thẳng tới cơ hội việc làm
Đào tạo nghề gắn với kết nối tuyển dụng là cách tổ chức học tập theo nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, đồng thời đưa người học đến gần hơn với vị trí việc làm phù hợp sau đào tạo. Với Ninh Bình, đây không nên chỉ là chính sách bổ trợ mà phải là trục chính của việc làm Ninh Bình: người lao động cần được học kỹ năng thị trường đang cần, còn doanh nghiệp cần tìm đúng người đã được chuẩn bị.
Tỉnh đang tăng chất lượng đào tạo nghề trong bối cảnh doanh nghiệp cần ngày càng nhiều lao động qua đào tạo, trong khi nhu cầu việc làm của người trong độ tuổi tại địa phương rất lớn. Vì vậy, mở thêm lớp học sẽ chưa đủ nếu chương trình không bám yêu cầu công việc và không có đầu mối tuyển dụng tiếp nối. Gắn tư vấn hướng nghiệp, đào tạo kỹ năng và giới thiệu việc làm thành một quá trình thống nhất mới giúp giảm khoảng cách giữa người tìm việc và việc cần người.
Sau hợp nhất, tỉnh tổ chức lại Trung tâm Dịch vụ việc làm thuộc Sở Nội vụ trên cơ sở hợp nhất các trung tâm của Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam trước đây. Một đầu mối thống nhất có thể giúp thông tin tuyển dụng và nhu cầu kỹ năng được tập hợp rõ hơn; giá trị của mô hình này sẽ được đo bằng số người tìm được việc phù hợp, chứ không chỉ bằng số phiên tư vấn hay khóa học được mở.
Kết nối tuyển dụng cần đến tận nơi và lên môi trường số
Cách làm đáng chú ý là Trung tâm Dịch vụ việc làm Ninh Bình kết hợp phiên giao dịch trực tiếp, tư vấn tại cơ sở và cung cấp thông tin trên môi trường điện tử. Tại phiên giao dịch trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Lư năm 2026, có 128 doanh nghiệp, đơn vị tham gia, giới thiệu tuyển dụng và tuyển sinh đào tạo nghề trong nước lẫn ngoài nước. Người lao động, học sinh, sinh viên được tìm hiểu vị trí, yêu cầu công việc, điều kiện làm việc, chính sách liên quan, đồng thời nhận tư vấn về bảo hiểm thất nghiệp, pháp luật lao động và định hướng nghề nghiệp.
Kênh trực tuyến bổ sung lựa chọn cho người khó tham dự trực tiếp: cổng thông tin đăng tin tuyển dụng, còn chuyên mục của mô hình Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” tích hợp mã QR để tra cứu, đăng ký nhu cầu và tiếp cận vị trí tuyển dụng. Đây là hướng hỗ trợ người lao động thiết thực, miễn là thông tin được cập nhật và dễ xác minh. Số hóa dữ liệu người tìm việc và việc tìm người chỉ có ích khi đi kèm bảo vệ thông tin cá nhân và tư vấn đủ rõ để người lao động ra quyết định.
Mô hình cũng cho thấy kết nối tuyển dụng có thể mở cửa cho nhóm gặp rào cản trở lại thị trường lao động. Đến ngày 31/7/2026, có 42 trong 133 người có nhu cầu tìm việc qua mô hình được tuyển dụng, đạt 31,6%; thu nhập bình quân được nêu là khoảng 8,5 triệu đồng mỗi người mỗi tháng. Kết quả này đáng ghi nhận, nhưng tỷ lệ còn lại nhắc rằng giới thiệu việc làm cần đi cùng hỗ trợ hồ sơ, tư vấn và theo dõi sau tuyển dụng.
Nhu cầu doanh nghiệp là phép thử của chính sách
Khi doanh nghiệp thiếu người còn người lao động thiếu việc phù hợp, vấn đề thường không chỉ nằm ở số lượng lao động mà còn ở kỹ năng, thời điểm và thông tin tuyển dụng. Trường hợp nhà máy sản xuất máy tính Quanta tại Khu công nghiệp Mỹ Thuận gặp khó khăn tuyển người vào tháng 2/2026 cho thấy khoảng lệch cung cầu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất. Sau chỉ đạo của UBND tỉnh, doanh nghiệp tuyển được 1.212 lao động mới trong bảy ngày.
Đây là minh chứng mạnh cho vai trò điều phối, nhưng không nên xem một đợt tuyển nhanh là lời giải lâu dài. Muốn nguồn cung bền vững, doanh nghiệp cần phản hồi rõ về vị trí, kỹ năng và điều kiện làm việc; cơ sở đào tạo cần dùng phản hồi đó để điều chỉnh nội dung học; còn cơ quan dịch vụ việc làm phải đưa cơ hội đến đúng nhóm lao động. Khi ba bên cùng phối hợp, đào tạo nghề mới trở thành cầu nối thay vì một bước tách rời trước khi tìm việc.
Với thanh niên xuất ngũ, tỉnh đặt mục tiêu hằng năm tư vấn học nghề và hỗ trợ việc làm cho 100% trước khi họ trở về địa phương; ít nhất 60% được đào tạo nghề và tối thiểu 70% có việc sau đào tạo. Nghị quyết về công tác này giai đoạn 2026-2030 được Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành ngày 24/12/2025. Việc phân công trách nhiệm từ lực lượng chức năng đến cơ sở đào tạo và doanh nghiệp là hợp lý; khâu quyết định vẫn là theo dõi xem việc làm sau đào tạo có ổn định và phù hợp hay không.
Mở rộng cơ hội cho phụ nữ và lao động có nhu cầu đặc thù
Chính sách việc làm sẽ thiếu hiệu quả nếu chỉ nhắm đến nhóm lao động dễ tiếp cận. Với thanh niên xuất ngũ, Ninh Bình kết hợp tư vấn, học nghề, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ vốn để học nghề, lập nghiệp hoặc phát triển sản xuất. Năm 2025, trong 5.086 thanh niên xuất ngũ, có 2.783 người học nghề, 2.205 người có việc làm ổn định và 199 người đi làm việc ở nước ngoài. Những con số này cho thấy cần giữ mạch hỗ trợ liên tục từ trước khi xuất ngũ đến sau đào tạo, thay vì dừng ở việc cấp thông tin.
Một hướng khác là đề án hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, triển khai trên toàn tỉnh từ năm 2026 đến năm 2030. Tỉnh đặt mục tiêu nâng chất lượng ít nhất 15 hợp tác xã do phụ nữ quản lý, duy trì 69 tổ hợp tác và việc làm ổn định cho 1.000 lao động nữ trong hợp tác xã cùng 3.000 lao động nữ trong tổ hợp tác. Đề án còn gắn đào tạo năng lực quản trị với chuyển đổi số, sản phẩm địa phương và liên kết chuỗi; đây là cách mở việc làm tại chỗ, không chỉ chờ doanh nghiệp tuyển dụng.
Tỉnh cũng thông báo tuyển lao động thời vụ đi làm tại Jeju và xây dựng kế hoạch đưa lao động sang thành phố Asan theo thỏa thuận đã ký trong năm 2026. Cơ hội trong và ngoài nước làm thị trường rộng hơn, nhưng tư vấn về điều kiện, quyền lợi và yêu cầu công việc phải đi trước quyết định đăng ký. Điểm mạnh của chính sách nên là lựa chọn đa dạng cùng thông tin đáng tin cậy, để người lao động tự cân nhắc thay vì chỉ chạy theo chỉ tiêu tuyển.
Thước đo cuối cùng là việc làm phù hợp và bền vững
Ninh Bình đang ghép đào tạo nghề với nhiều kênh kết nối tuyển dụng, từ phiên giao dịch lưu động đến nền tảng số, từ tư vấn cho thanh niên xuất ngũ đến hỗ trợ hợp tác xã tạo việc làm cho phụ nữ. Hướng đi này đúng vì xử lý đồng thời hai đầu của thị trường: kỹ năng người lao động và nhu cầu nhân lực của đơn vị tuyển dụng.
Tuy nhiên, số lớp học, tin tuyển dụng hay lượt tư vấn không thể thay thế kết quả thực tế. Cần tiếp tục đối chiếu chương trình đào tạo với yêu cầu doanh nghiệp, thông tin minh bạch về điều kiện làm việc và theo dõi người lao động sau khi nhận việc. Khi đào tạo đáp ứng đúng nhu cầu, còn dịch vụ việc làm giúp người dân tiếp cận cơ hội an toàn và thuận tiện, chính sách mới chuyển thành thu nhập ổn định và con đường nghề nghiệp lâu dài. Đó mới là thước đo thuyết phục nhất cho hiệu quả hỗ trợ người lao động.
