Chăm sóc người cao tuổi chủ động là gì – và vì sao phải bắt đầu ngay
Chăm sóc người cao tuổi chủ động là cách tiếp cận sức khỏe tập trung vào vận động sức khỏe, dinh dưỡng khoa học và thăm khám định kỳ, giúp người lớn tuổi duy trì sức mạnh khối cơ, tinh thần độc lập và khả năng sinh hoạt hằng ngày, thay vì chỉ điều trị khi bệnh đã xảy ra; mô hình này coi lão hóa khỏe mạnh là mục tiêu trung tâm, nghĩa là người cao tuổi không chỉ sống lâu mà còn sống khỏe, sống chủ động và gắn kết với gia đình, cộng đồng. Điểm đáng nói là cách tiếp cận này đặt ra một tiêu chuẩn mới cho chăm sóc người cao tuổi: hệ thống y tế và doanh nghiệp không thể chỉ dừng ở thuốc men, mà phải cùng cộng đồng xây dựng chương trình giáo dục, vận động và kiểm tra sức khỏe miễn phí. Hơn 1.000 người cao tuổi được khám và tư vấn trong ngày hội “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi – Vì một Việt Nam khỏe mạnh” tại Công viên Tao Đàn là minh chứng rõ ràng cho chuyển dịch đó.
Già hóa dân số: nếu chỉ kéo dài tuổi thọ, chúng ta sẽ trả giá
Việt Nam đã bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và dự kiến trở thành xã hội già khi hơn 20% dân số trên 60 tuổi vào năm 2036. Đặt trong bối cảnh này, chăm sóc người cao tuổi kiểu “đợi bệnh rồi chữa” không còn phù hợp: nó quá tốn kém, quá muộn và bỏ qua những năm tháng người lớn tuổi có thể sống khỏe và tự chủ. Theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW, trọng tâm phải chuyển sang chăm sóc dự phòng, chủ động và toàn diện, tức là đầu tư vào những năm sống khỏe mạnh chứ không chỉ kéo dài tuổi thọ bằng mọi giá. Nếu chúng ta không thay đổi, hệ thống an sinh và y tế sẽ bị quá tải, còn người cao tuổi thì phải sống nhiều năm với bệnh mạn tính, mất dần khả năng vận động sức khỏe và phụ thuộc vào con cháu.
Abbott và các bác sĩ trẻ: mang dinh dưỡng, vận động, dự phòng đến công viên
Thay vì để kiến thức sức khỏe nằm yên trong bệnh viện, Abbott cùng Hội Thầy thuốc Trẻ Việt Nam đang đưa nó ra gần người dân: công viên, ngày hội cộng đồng, dịp Vu Lan. Từ sàng lọc, kiểm tra sức khỏe khối cơ đến tư vấn dinh dưỡng và giáo dục lão hóa khỏe mạnh, các mô hình này biến khái niệm chăm sóc sức khỏe chủ động thành trải nghiệm cụ thể, dễ hiểu cho người cao tuổi. Không phải ngẫu nhiên mà hơn 1.000 người cao tuổi xếp hàng để được kiểm tra sức khỏe miễn phí tại Tao Đàn và trong chương trình tại TP.HCM dịp Vu Lan. Một câu nói đáng trích từ chương trình là: “Lão hóa khỏe mạnh không chỉ là sống lâu, mà là tiếp tục sống chủ động.” Đây là lời nhắc rằng khám miễn phí chỉ là điểm khởi đầu cho cả hành trình thay đổi thói quen ăn uống, vận động và tự theo dõi sức khỏe mỗi ngày.
Câu chuyện từ người tham gia: sức khỏe không chỉ là con số trên phiếu khám
Tại các ngày hội chăm sóc người cao tuổi, điều quan trọng nhất không phải là vài chỉ số xét nghiệm, mà là cách người cao tuổi nhìn lại cuộc sống của mình. Cô Hà Tô Nữ ngoài 70 tuổi vẫn đều đặn tập dưỡng sinh, sinh hoạt điều độ và coi việc chủ động chăm sóc cơ thể là cách để tiếp tục tận hưởng tuổi già. Cô Lê Thị Tình, 62 tuổi, sau khi tham gia kiểm tra sức khỏe miễn phí, nói có thêm động lực duy trì thói quen ăn uống điều độ, bổ sung dinh dưỡng và tập thể dục thường xuyên. Các chương trình cũng cho thấy vai trò của gia đình không thể bị xem nhẹ trong lão hóa khỏe mạnh. Khi anh Ngô Quang Tín đưa bố đi khám và tận mắt thấy những thay đổi sức khỏe của người lớn tuổi, anh nhận ra trách nhiệm của thế hệ con trong việc đồng hành cùng cha mẹ, chứ không chỉ hỗ trợ tài chính.
Từ một ngày hội đến chiến lược lâu dài: làm thế nào để người cao tuổi sống chủ động
Điều đáng mừng là các chương trình tại TP.HCM chỉ là một phần của sáng kiến rộng hơn “Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn”, đã được triển khai tại Hà Nội và nhiều địa phương, tiếp cận hàng nghìn người dân bằng khám, tư vấn và giáo dục sức khỏe dự phòng. Nhưng nếu coi đây chỉ là hoạt động phong trào, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội định hình lại toàn bộ mô hình chăm sóc người cao tuổi. Chuyển dịch thật sự đòi hỏi ba bước rõ ràng: hệ thống y tế duy trì các điểm kiểm tra sức khỏe miễn phí định kỳ; chính quyền và hội đoàn xây dựng mạng lưới vận động sức khỏe, câu lạc bộ dưỡng sinh tại cộng đồng; doanh nghiệp như Abbott tiếp tục đầu tư kiến thức dinh dưỡng, công nghệ và hợp tác lâu dài. Abbott đã tuyên bố định hướng đóng góp bền vững cho sức khỏe cộng đồng, trong đó người cao tuổi là nhóm cần được quan tâm toàn diện. Nếu những cam kết này được thực hiện đến cùng, lão hóa khỏe mạnh có thể trở thành chuẩn mực mới, chứ không chỉ là khẩu hiệu.
