Lão hóa khỏe mạnh: từ khẩu hiệu tới nhu cầu sống còn
Lão hóa khỏe mạnh là quá trình người cao tuổi duy trì thể trạng tốt, khả năng vận động, trí lực và sự độc lập tối đa thông qua chăm sóc người cao tuổi chủ động, kết hợp dinh dưỡng người già khoa học, vận động cho người cao tuổi phù hợp và phòng ngừa bệnh tuổi già ngay tại cộng đồng. Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và được dự báo sẽ trở thành xã hội già vào năm 2036, khi hơn 20% dân số được dự báo sẽ từ 60 tuổi trở lên. Trong bối cảnh tuổi thọ tăng, câu chuyện không còn là sống thêm bao nhiêu năm mà là những năm đó có ý nghĩa và chất lượng đến đâu. Nếu vẫn chờ bệnh mới điều trị, hệ thống y tế sẽ quá tải và người cao tuổi đánh mất cơ hội sống chủ động.
Điểm mấu chốt cần nhìn thẳng: chiến lược chăm sóc người cao tuổi hiện nay buộc phải chuyển từ bị động sang chủ động. Một câu nói đáng trích dẫn là: "Lúc này, câu chuyện không còn chỉ là sống lâu hơn mà còn là sống khỏe hơn". Điều này đòi hỏi cả cá nhân, gia đình và hệ thống y tế phải thay đổi cách nghĩ: chăm bệnh không đủ, phải chăm cả sức khỏe khối cơ, thói quen ăn uống, mức độ vận động và lịch thăm khám định kỳ. Không làm sớm, những năm tuổi già rất dễ bị khóa chặt trong giường bệnh.
Mô hình tích hợp: dinh dưỡng, vận động và dự phòng trong một hành trình
Chương trình chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi mà Abbott đồng hành cùng các đối tác đang cho thấy một cách tiếp cận khác: tích hợp dinh dưỡng người già, vận động cho người cao tuổi và chăm sóc dự phòng trong cùng một hành trình. Theo các bác sĩ, dinh dưỡng và vận động là hai yếu tố quan trọng mà chúng ta nên quan tâm và duy trì từ sớm. Việc kết hợp dinh dưỡng hợp lý với vận động phù hợp và thăm khám định kỳ sẽ giúp người cao tuổi chủ động hơn trong việc duy trì sức khỏe. Nghĩa là thay vì kê thêm thuốc, chương trình bắt đầu từ bữa ăn, bài tập, cân nặng, sức mạnh cơ và lịch khám ngắn hạn.
Một ví dụ cụ thể là chương trình khám và tư vấn sức khỏe miễn phí cho hơn 1.000 người cao tuổi nhân dịp Vu Lan tại TP.HCM, do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam triển khai với sự đồng hành của Abbott. Đây không phải buổi khám lẻ, mà là mắt xích trong sáng kiến "Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn", tiếp nối các hoạt động tại Hà Nội từ đầu năm 2026 và nhiều chương trình cộng đồng trên cả nước, sáng kiến đã tiếp cận hàng nghìn người dân thông qua khám, tư vấn sức khỏe và giáo dục sức khỏe dự phòng. Thông qua các mô hình hợp tác cộng đồng, Abbott đang góp phần đưa các hoạt động chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn, đồng thời nâng cao nhận thức về những yếu tố nền tảng của quá trình già hóa khỏe mạnh như dinh dưỡng, sức khỏe khối cơ và chăm sóc dự phòng.
Chăm sóc tại cộng đồng: khi kiến thức đến gần người cao tuổi
Điểm đáng bàn nhất ở các chương trình này là cách tiếp cận cộng đồng thay vì chỉ chờ người bệnh tới bệnh viện. Đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, nhiều sáng kiến hợp tác giữa các tổ chức chuyên môn, doanh nghiệp và cộng đồng đang được triển khai nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức sức khỏe, dinh dưỡng và các hoạt động chăm sóc dự phòng cho người dân. Thông qua các mô hình hợp tác cộng đồng, Abbott góp phần đưa hoạt động chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn. Với nhiều người tham gia, giá trị của chương trình không chỉ nằm ở việc được kiểm tra sức khỏe mà còn ở cơ hội hiểu rõ hơn về những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động, sinh hoạt khi tuổi tác tăng lên.
Nhìn từ câu chuyện của những người như cô Hà Tô Nữ ngoài 70 tuổi vẫn duy trì các bài tập dưỡng sinh và sinh hoạt điều độ mỗi ngày, hay cô Lê Thị Tình 62 tuổi coi tập thể dục thường xuyên, ăn uống điều độ và bổ sung dinh dưỡng là nền tảng để giữ sức khỏe khi tuổi cao, có thể thấy khi kiến thức đúng được mang tới đúng nơi, người cao tuổi hoàn toàn có thể tự chủ hơn. Hành trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cũng cho thấy vai trò quan trọng của gia đình, khi những người con như anh Ngô Quang Tín đồng hành cùng bố trong các hoạt động kiểm tra sức khỏe và nhận ra trách nhiệm hỗ trợ người thân. Đó là cách phòng ngừa bệnh tuổi già hiệu quả nhất: cả nhà cùng thay đổi.
Từ phản ứng sang chủ động: mục tiêu là sống độc lập, không chỉ sống lâu
Nếu chỉ nhìn chăm sóc người cao tuổi như nhiệm vụ điều trị bệnh, chúng ta sẽ mãi chạy theo hậu quả. Trong một xã hội có tuổi thọ ngày càng cao, chất lượng sống đang trở thành một thước đo quan trọng của sức khỏe. Thay vì chỉ tập trung vào việc điều trị bệnh hay kéo dài tuổi thọ, mục tiêu ngày càng hướng tới việc giúp người cao tuổi duy trì khả năng vận động, tiếp tục tham gia vào đời sống gia đình, cộng đồng và giữ được sự chủ động trong sinh hoạt hằng ngày. Hành trình xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh hơn vì thế cần những nỗ lực chung để giúp mỗi người có thêm nhiều năm sống khỏe, độc lập và gắn kết với những điều có ý nghĩa trong cuộc sống.
Các chương trình tích hợp dinh dưỡng người già, vận động cho người cao tuổi và phòng ngừa bệnh tuổi già đang biến mục tiêu đó thành hiện thực. Người cao tuổi tham gia các hoạt động giúp đánh giá sức khỏe khối cơ và tìm hiểu về dinh dưỡng khoa học không chỉ nhận kết quả khám mà còn nhận "kịch bản" mới cho những năm tuổi già: chủ động tập luyện, ăn uống hợp lý, đi khám định kỳ và giữ liên kết với cộng đồng. Abbott cam kết nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng thông qua công nghệ và các sáng kiến hợp tác, đồng thời tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan, tổ chức và cộng đồng để xây dựng một tương lai khỏe mạnh, bền vững hơn, một Việt Nam khỏe mạnh hơn. Câu hỏi còn lại là: hệ thống chính sách và mỗi gia đình có kịp chuyển mình để bắt kịp hướng đi chủ động này hay không.
