Từ thú vui chạy bộ đến động lực kinh tế cho du lịch
Du lịch thể thao Việt Nam là xu hướng kết hợp thi đấu và trải nghiệm, trong đó marathon du lịch, triathlon và chạy bộ du lịch được tổ chức trên nhiều địa hình, giúp du khách vừa rèn luyện sức khỏe, vừa khám phá thiên nhiên, văn hóa bản địa, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu tại điểm đến. Khi “running holiday” hay “runcation” được nhắc đến như một nhánh mới của du lịch thể thao, chạy bộ không chỉ là thói quen luyện tập mà đã trở thành một cách để khám phá thế giới. Người lữ hành có thể lưu trú vài ngày, thức dậy sớm, xỏ giày và để đường chạy dẫn mình đi qua biển, hồ, rừng, núi hay đời sống địa phương. Chính sự kết hợp này làm cho mỗi bước chạy trở thành một phần của hành trình khám phá, thay vì một hoạt động đơn lẻ.
Mục tiêu đón 25–27 triệu khách quốc tế: thể thao là lợi thế cạnh tranh
Khi ngành du lịch đặt kế hoạch tăng trưởng hai chữ số, thể thao không còn là “phụ kiện” giải trí mà trở thành trụ cột chiến lược. Quyết định 2338/QĐ-BVHTTDL xác định mục tiêu đón 25–27 triệu lượt khách quốc tế và 150–153 triệu lượt khách nội địa vào năm 2026, với tổng thu du lịch dự kiến đạt 1,1–1,2 triệu tỉ đồng. Cùng với việc cải thiện visa, mở rộng đường bay, phát triển MICE, nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sức khỏe và du lịch đêm, việc tạo sản phẩm du lịch thể thao riêng cho từng địa phương là cách thiết thực để hiện thực hóa các con số tăng trưởng. Các địa phương ngoài nhóm trọng điểm cũng được yêu cầu xây dựng kịch bản tăng trưởng bứt phá, phấn đấu tăng lượng khách và doanh thu khoảng 25–35% so với năm trước. Nếu bỏ qua du lịch thể thao, đó sẽ là khoảng trống trong chiến lược cạnh tranh điểm đến.
Giải chạy quốc tế và runcation: một cuộc thi, cả hệ sinh thái hưởng lợi
Du lịch thể thao đang thay đổi cách du khách chọn điểm đến: thay vì chỉ nghỉ dưỡng hoặc tham quan, ngày càng nhiều người muốn vận động, trải nghiệm và kết nối. Với marathon du lịch và các giải chạy quốc tế, một cuộc thi dài vài giờ nhưng kéo theo cả hành trình nhiều tháng. Người tham gia đặt vé máy bay, khách sạn, rồi dành thêm thời gian khám phá điểm đến; kỳ nghỉ 3–5 ngày sau một giải marathon không phải chuyện hiếm. Dòng khách cũng không dừng ở vận động viên mà lan sang người thân, bạn bè, huấn luyện viên, cổ động viên, tạo thêm nhu cầu lưu trú, ăn uống, vận chuyển, mua sắm và tham quan. Nếu sự kiện được tổ chức như một sản phẩm hoàn chỉnh – có gói runcation trọn vẹn – thì doanh thu sẽ chảy vào toàn bộ hệ sinh thái, thay vì chỉ về ban tổ chức.
TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh: thể thao được xây thành thương hiệu điểm đến
Các thành phố lớn đã bắt đầu coi thể thao là “đặc sản” để kéo khách quốc tế. Marathon TP.HCM diễn ra từ ngày 9–11.1.2026 đã tạo sức hút vượt ra ngoài phạm vi giải đấu, với lượng tìm kiếm du lịch tăng 206% từ Hàn Quốc, 109% từ Nhật Bản và 107% từ Singapore. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy thành phố đang được nhận diện như điểm đến runcation, nơi du khách kết hợp chạy bộ du lịch với kỳ nghỉ. Đà Nẵng là ví dụ sắc nét khác: Marathon Quốc tế Đà Nẵng 2026 thu hút gần 3.200 vận động viên quốc tế, tăng 18% so với mùa trước, tổng số vận động viên tăng khoảng 20% và mục tiêu hướng đến 5.000 vận động viên quốc tế vào năm 2028. Cùng với các giải như Heineken Pickleball World Cup quy tụ hơn 5.000 vận động viên từ 81 quốc gia, thành phố đang đặt thể thao cạnh biển, nghỉ dưỡng và ẩm thực để gia tăng sức hấp dẫn.
Địa hình đa dạng và bước tiếp theo để du lịch thể thao bứt phá
Việt Nam có lợi thế hiếm: từ núi, cao nguyên đến biển đảo, mỗi vùng có thể trở thành một sân chơi riêng cho du lịch thể thao Việt Nam. Mỗi năm đã có hàng chục giải chạy từ Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Huế đến Sa Pa, Đà Lạt, Phú Quốc, Côn Đảo. Địa hình và cảnh quan khác nhau giúp mỗi giải gắn với một trải nghiệm riêng về thiên nhiên, văn hóa và đời sống địa phương. Không chỉ đô thị hay vùng biển, địa phương có núi, rừng, thác nước như Lâm Đồng còn phù hợp với trekking, đạp xe địa hình, đu dây vượt thác và nhiều hoạt động mạo hiểm. Tuy nhiên, cơ hội chỉ biến thành tăng trưởng khi sự kiện được biến thành sản phẩm trọn vẹn: từ đường chạy đẹp, dịch vụ an toàn, truyền thông rõ ràng đến việc nối kết vé máy bay, khách sạn, ẩm thực, tour tham quan thành những gói runcation thuận tiện cho vận động viên và người đi cùng. Nếu làm được, du lịch thể thao sẽ không chỉ là phong trào, mà là động lực kinh tế lâu dài.
