Một lễ hội đặt sản vật vào đúng bối cảnh
Lễ hội ẩm thực Yên Thế là sự kiện kết hợp giới thiệu đặc sản, trải nghiệm văn hóa và kết nối người sản xuất với du khách ngay tại vùng đất làm nên những sản vật ấy. Diễn ra từ ngày 30/10 đến 5/11/2026 tại Khu di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám, xã Yên Thế, thành phố Bắc Ninh, lễ hội quy tụ gần 100 hộ kinh doanh, doanh nghiệp và hợp tác xã với hơn 100 gian hàng, cùng 16 hoạt động văn hóa, ẩm thực. Điểm hấp dẫn không chỉ nằm ở số lượng món ăn: bày bán đặc sản ngay giữa không gian lịch sử giúp chuyến tham quan có thêm chiều sâu và hương vị. Với người dân địa phương, đây là dịp để đưa sản phẩm đến gần khách hàng; với du khách, đó là cơ hội khám phá Yên Thế qua những điều cụ thể và dễ nhớ.
Đặc sản kể câu chuyện của vùng đồi
Gà đồi Yên Thế là tâm điểm, xuất hiện qua nhiều cách chế biến như gà quay, gà nướng lá sen, gà ủ đất và cơm niêu gà. Thương hiệu này được bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận từ năm 2011; bên cạnh đó, gian hàng còn giới thiệu thịt dê, lợn quay, chè xanh, mật ong rừng cùng nhiều món ăn làm từ sản vật địa phương. Khách cũng có thể tìm thấy bánh đa Kế, bánh cuốn, bánh chưng, lẩu và các món vùng miền. Giá trị của cách trưng bày này không dừng ở việc nếm thử: người làm sản phẩm trực tiếp chia sẻ nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chăn nuôi, gieo trồng và bí quyết chế biến. Nhờ vậy, ẩm thực địa phương hiện lên như kết quả của lao động và tri thức bản địa, thay vì một danh sách món ăn để mua rồi đi.
Trải nghiệm văn hóa thay cho một vòng tham quan đơn điệu
Các cuộc thi biến việc xem và thưởng thức thành hoạt động có thể theo dõi, cổ vũ: từ quay lợn, quay dê, nướng gà lá sen, làm bánh giầy đến thi nấu cơm với chủ đề “Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương”. Hội thi “Người đẹp mặc trang phục dân tộc” tối 1/11 có 12 thí sinh đại diện cho 12 thôn, bản, góp phần tôn vinh trang phục truyền thống của các cộng đồng trong vùng. Chương trình còn có hát chèo, hát then, hát văn, nhảy sạp, dân vũ, thưởng trà và biểu diễn nghệ thuật. Đáng chú ý, các gian hàng dùng tre, nứa, lá và rơm rạ để gợi hình ảnh phiên chợ quê. Sự đan xen ấy khiến lễ hội có sức hút rộng hơn một điểm ăn uống: người đến có thể cảm nhận bản sắc qua món ăn, âm nhạc, nghề làm bánh và không gian sinh hoạt cộng đồng.
Từ gian hàng đến hành trình du lịch
Lễ hội có ý nghĩa lâu dài khi sự quan tâm của du khách chuyển thành cơ hội tiêu thụ ổn định cho nông sản và sản phẩm OCOP. Việc gặp trực tiếp người sản xuất giúp khách hiểu chất lượng và xuất xứ, còn cơ sở kinh doanh có dịp giới thiệu thương hiệu, tìm đầu ra và tiếp nhận sự quan tâm dành cho sản phẩm. Mục tiêu đó gắn với định hướng khuyến khích cơ sở nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng xúc tiến thương mại, đồng thời phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng và văn hóa. Nhà trưng bày khởi nghĩa Yên Thế cùng các điểm di tích liên quan mở cửa trong thời gian diễn ra lễ hội, để du khách kết hợp thưởng thức món ăn với tìm hiểu lịch sử vùng Phồn Xương. Đây là hướng đi thuyết phục cho du lịch Yên Thế: tạo lý do để khách ở lại lâu hơn, khám phá nhiều hơn và nhớ vùng đất qua cả sản vật lẫn câu chuyện.
Lễ hội diễn ra trong 7 ngày và dự kiến bế mạc chiều 5/11 bằng nghi thức trao thưởng các hội thi. Kết hợp ẩm thực, bản sắc văn hóa và di tích Hoàng Hoa Thám, sự kiện cho thấy quảng bá nông sản hiệu quả nhất khi sản phẩm được đặt trong trải nghiệm sống động của địa phương. Nếu kết nối tại lễ hội được duy trì sau ngày bế mạc, đặc sản Yên Thế có thể trở thành điểm khởi đầu cho những chuyến trở lại, chứ không chỉ là món quà mang về.
