Từ hợp đồng với SpaceX đến bước ngoặt tham vọng không gian của doanh nhân Việt
Sự kiện VinSpace ký hợp đồng phóng vệ tinh với SpaceX cùng việc Vietjet triển khai dịch vụ Internet trên máy bay qua Starlink đánh dấu bước ngoặt khi doanh nhân Việt Nam bắt đầu tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị vệ tinh và kết nối hàng không vũ trụ toàn cầu, biến khái niệm “vệ tinh SpaceX Việt Nam” từ câu chuyện tương lai thành chiến lược kinh doanh cụ thể. VinSpace, thành viên hệ sinh thái Vingroup, đã ký kết hợp đồng phóng vệ tinh với SpaceX nhằm đưa vệ tinh của doanh nghiệp lên quỹ đạo trong năm 2027. Theo thỏa thuận công bố ngày 11/8, các vệ tinh sẽ lên quỹ đạo thông qua chương trình phóng chia sẻ Transporter Rideshare của SpaceX vào quý II/2027. Trong khi đó, Vietjet ký hợp đồng cung cấp Internet trên tàu bay với Starlink Services Việt Nam ngày 20/5, nối liền chiến lược Internet máy bay Vietjet với hệ sinh thái Elon Musk.
Phạm Nhật Vượng và VinSpace: Đặt nền móng cho chuỗi giá trị vệ tinh Việt
Điểm gây chú ý nhất là mức độ cam kết vốn và tham vọng dài hạn của Phạm Nhật Vượng VinSpace. VinSpace được thành lập ngày 03/11/2025 với vốn điều lệ 300 tỷ đồng, trong đó ông Phạm Nhật Vượng góp 71%, Vingroup nắm 19%, còn hai người con trai mỗi người sở hữu 5% cổ phần. Ngay từ khi ra đời, VinSpace đăng ký các ngành nghề gắn với hàng không vũ trụ, từ nghiên cứu khoa học, sản xuất tàu vũ trụ tới viễn thông vệ tinh. Thỏa thuận với SpaceX không phải bước đi thử sức mà là một mắt xích trong chiến lược trở thành doanh nghiệp hàng không vũ trụ “toàn trình”, tham gia từ thiết kế, phát triển, AIT, quản lý nhiệm vụ phóng đến vận hành vệ tinh và hạ tầng mặt đất. Ở đây, lựa chọn SpaceX là tuyên bố rõ ràng rằng nếu muốn bước vào cuộc chơi vệ tinh thương mại, doanh nghiệp Việt phải kết nối trực tiếp với chuẩn công nghệ cao nhất thế giới.
Vietjet, Starlink và cuộc đua Internet trên máy bay
Nếu VinSpace hướng lên quỹ đạo thì Vietjet lại kéo quỹ đạo xuống khoang hành khách. Hãng bay của bà Nguyễn Thị Phương Thảo đã thiết lập hợp tác hàng không vũ trụ với hệ sinh thái SpaceX thông qua dịch vụ Internet Starlink, ký hợp đồng cung cấp Internet trên tàu bay với Starlink Services Việt Nam ngày 20/5. Trước đó, trong năm 2025, Vietjet cho biết đã đàm phán với SpaceX và một số nhà cung cấp giải pháp Internet trên máy bay để phục vụ đội bay hàng trăm chiếc. Điều này cho thấy Internet máy bay Vietjet không còn là tiện ích bổ sung mà trở thành một phần chiến lược cạnh tranh: kết nối vệ tinh tốc độ cao không chỉ nâng trải nghiệm hành khách mà còn gắn hoạt động khai thác đội bay với hạ tầng số toàn cầu của Starlink. Việc SpaceX thành lập Starlink Services Việt Nam với vốn điều lệ 30 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực viễn thông vệ tinh, càng củng cố mối liên kết dài hạn giữa hạ tầng quỹ đạo và ngành hàng không trong nước.
Việt Nam âm thầm bước vào bản đồ kinh tế không gian
Nhìn tổng thể, hợp tác hàng không vũ trụ giữa VinSpace, Vietjet và hệ sinh thái SpaceX cho thấy Việt Nam không còn đứng ngoài cuộc đua kinh tế không gian. Starlink nhận giấy phép trở thành doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam đồng ý thí điểm dịch vụ Internet vệ tinh vào tháng 4/2025, sau đó thành lập pháp nhân Starlink Services Việt Nam tại Hà Nội để xin giấy phép cung cấp dịch vụ. Trên nền tảng khung pháp lý này, VinSpace triển khai kế hoạch chế tạo và đưa vệ tinh lên quỹ đạo năm 2027 rồi ký hợp đồng Transporter Rideshare với SpaceX để thử nghiệm mô-đun tự phát triển trên quỹ đạo, kiểm chứng công nghệ, xây dựng đội ngũ kỹ sư và từng bước thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ. "Theo Vingroup, lựa chọn SpaceX là nhà cung cấp dịch vụ phóng phù hợp với định hướng hợp tác với những đối tác công nghệ hàng đầu thế giới để hiện thực hóa các nhiệm vụ không gian đầu tiên". Đây không chỉ là một thương vụ, mà là lời khẳng định rằng doanh nhân Việt đã sẵn sàng bước vào chuỗi giá trị không gian toàn cầu.
