Chiếu sáng thông minh: từ khái niệm công nghệ đến “ngôn ngữ” mới của ngôi nhà
Chiếu sáng thông minh là hệ thống đèn và thiết bị điều khiển cho phép người dùng tùy biến cường độ, màu sắc, thời gian hoạt động và kịch bản ánh sáng theo ngữ cảnh sống, từ đó biến ánh sáng thành một lớp hạ tầng số linh hoạt gắn với nhịp sinh hoạt hằng ngày thay vì chỉ là công tắc bật tắt truyền thống.
Điểm mấu chốt của xu hướng nhà thông minh châu Á là: ánh sáng đang được kéo ra khỏi vai trò “phụ họa” và trở thành trung tâm của trải nghiệm không gian. Trong bối cảnh thị trường nhà thông minh toàn cầu tiếp tục mở rộng, các doanh nghiệp tại khu vực xem hệ thống chiếu sáng như công cụ trực tiếp giúp người dùng điều chỉnh không gian theo từng nhu cầu sử dụng. Nói cách khác, ai kiểm soát được ánh sáng, người đó định nghĩa lại cách chúng ta sống trong ngôi nhà.
Tại một tọa đàm về lối sống và ngôi nhà thông minh tổ chức ở Singapore ngày 8/10, lãnh đạo tập đoàn chiếu sáng Signify đã nhấn mạnh rằng tương lai nhà thông minh không chỉ là câu chuyện thiết bị, mà là cách ánh sáng gắn với kỳ vọng mới của cư dân đô thị châu Á.
Không gian sống đa chức năng: khi phòng khách phải “đóng nhiều vai”
Nếu trước đây mỗi phòng gắn với một chức năng cố định, thì nay không gian sống đa chức năng trở thành chuẩn mực mới. Một phòng khách có thể là nơi làm việc vào buổi sáng, góc học tập của trẻ vào buổi chiều và không gian sinh hoạt chung của cả gia đình vào buổi tối. Khi nhiều thành viên cùng sinh hoạt dưới một mái nhà, một căn phòng phải đảm nhiệm nhiều chức năng khác nhau trong ngày, nhu cầu điều chỉnh môi trường sống theo từng thời điểm tăng lên rõ rệt.
Theo số liệu được trích dẫn từ Trung tâm Nghiên cứu Pew, hơn 4 trong 10 người tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang sống trong các hộ gia đình đa thế hệ. Cùng lúc, 72% người lao động trong khu vực ưa chuộng hình thức làm việc kết hợp, nhưng chỉ 46% có cơ hội tiếp cận mô hình này. Những con số này cho thấy áp lực đặt lên ngôi nhà: vừa là văn phòng, lớp học, phòng giải trí, vừa là nơi nghỉ ngơi cho nhiều thế hệ.
Trong bối cảnh đó, chiếu sáng thông minh không còn là tiện ích phụ. Theo Signify, hệ thống này giúp điều chỉnh không gian theo nhu cầu làm việc, nghỉ ngơi và sinh hoạt trong ngày theo cách linh hoạt hơn. Ánh sáng trở thành “nút bấm” nhanh nhất để chuyển đổi trạng thái: từ tập trung sang thư giãn, từ riêng tư sang quây quần.
Từ điều khiển đèn từ xa đến kịch bản ánh sáng cho từng khoảnh khắc
Điều đáng nói là chiếu sáng thông minh tại nhà thông minh châu Á đã đi xa hơn nhiều so với hình dung “bật tắt đèn bằng điện thoại”. Tại tọa đàm ở Singapore, các diễn giả cho rằng chiếu sáng thông minh ngày càng được tích hợp sâu hơn vào các hoạt động thường ngày. Người dùng có thể thiết lập các chế độ ánh sáng phù hợp với từng thời điểm hoặc mục đích sử dụng, từ làm việc, học tập đến thư giãn và giải trí.
CEO Signify nhận định ánh sáng hiện diện trong hầu hết các căn phòng và khoảnh khắc hằng ngày, từ hỗ trợ tập trung làm việc đến tạo không gian sum họp hay nghỉ ngơi. Khi ánh sáng được lập trình theo kịch bản, ngôi nhà có thể “tự động” chuyển trạng thái: buổi sáng ánh sáng lạnh, mạnh để kích thích sự tỉnh táo; buổi tối ánh sáng ấm, dịu để cả gia đình quây quần; đêm xuống giảm độ sáng để hỗ trợ giấc ngủ.
Điểm đáng chú ý là chiếu sáng thường được xem là điểm khởi đầu tương đối dễ tiếp cận trong hệ sinh thái nhà thông minh, vì không đòi hỏi phải cải tạo toàn bộ ngôi nhà hoặc thay đổi đáng kể thói quen sinh hoạt. Qua các chuyến thăm hộ gia đình tại ASEAN, Signify cũng ghi nhận chiếu sáng là điểm khởi đầu gần gũi, có thể tích hợp vào sinh hoạt thường ngày, kể cả trong nhà thuê hoặc không gian nhỏ.
Chiếu sáng thông minh: điểm vào dễ dàng nhưng kỳ vọng ngày càng cao
Dù chiếu sáng thông minh là cánh cửa dễ bước vào thế giới nhà thông minh, người dùng châu Á vẫn đối mặt nhiều rào cản. Nhiều người quan tâm đến công nghệ nhưng gặp khó khi lựa chọn thiết bị, kiểm tra khả năng tương thích hoặc thiết lập hệ thống. Mối bận tâm không phải là “ngôi nhà thông minh đến đâu”, mà là: thiết bị có dễ cài đặt, có kết nối được với những sản phẩm đang dùng, và mọi thành viên trong gia đình có vận hành được hay không.
Khảo sát của Signify tại Indonesia, Thái Lan và Malaysia cho thấy nhu cầu sử dụng chiếu sáng thông minh khác nhau giữa các thị trường. Tại Indonesia, người dùng quan tâm cả không gian học tập của trẻ lẫn khu vực giải trí; ở Thái Lan, khả năng tương thích với công nghệ sẵn có là yếu tố then chốt; còn tại Malaysia, việc điều khiển đèn thuận tiện mà không cần rời khỏi giường cũng đủ tạo khác biệt. Điều này cho thấy nhà thông minh châu Á không thể áp dụng một công thức chung, mà phải tôn trọng bối cảnh sống và thói quen từng gia đình.
Tuy vậy, xu hướng chung vẫn rõ ràng: ánh sáng thông minh đang góp phần định hướng lại ngôi nhà thông minh trong tương lai. Khi chiếu sáng được thiết kế xoay quanh con người, nhà thông minh không chỉ là sự kết nối giữa các thiết bị, mà là khả năng đáp ứng linh hoạt hơn những thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày.
Signify và cuộc đua định nghĩa lại chuẩn chiếu sáng cho nhà thông minh
Trong bức tranh nhà thông minh châu Á, Signify đang nổi lên như một trong những doanh nghiệp chủ động dẫn dắt cuộc chơi công nghệ chiếu sáng. Tại tọa đàm “Thay đổi lối sống tại châu Á và Ngôi nhà thông minh: Ánh sáng đang định nghĩa lại ngôi nhà như thế nào – Bước tiếp theo cho châu Á?” diễn ra tại Singapore ngày 8/10, lãnh đạo tập đoàn này đã chia sẻ cách lối sống mới tác động đến nhu cầu không gian sống thông minh. Các khách mời cũng được trực tiếp trải nghiệm giải pháp chiếu sáng thông minh cho nhà ở tại phòng ứng dụng chiếu sáng của doanh nghiệp này ở Singapore.
Ông As Tempelman nhấn mạnh: ngôi nhà thông minh thực chất là câu chuyện về con người, về cách cuộc sống và kỳ vọng của họ đang thay đổi. Ông Chandra Vaidyanathan thì nhìn nhận tại châu Á, ngôi nhà là không gian chia sẻ giữa ông bà, cha mẹ và con cái, mỗi thế hệ có nhu cầu khác nhau. Theo ông, vì vậy Signify bắt đầu bằng việc lắng nghe, rồi chuyển hóa đổi mới thành những trải nghiệm đơn giản, trực quan và gắn liền với đời sống thường ngày.
Từ góc nhìn này, có thể thấy Signify không chỉ bán đèn hay công nghệ chiếu sáng. Họ đang cố gắng định nghĩa lại chuẩn ánh sáng cho nhà thông minh châu Á: linh hoạt, dễ tiếp cận, phù hợp với không gian sống đa chức năng và gia đình đa thế hệ. Khi ánh sáng trở thành lớp “giao diện” đầu tiên giữa con người và nhà thông minh, cuộc đua thực sự không nằm ở cấu hình thiết bị, mà ở việc ai hiểu người dùng châu Á hơn.
