Khi câu chuyện Huế bước lên Paris bằng lụa Bảo Lộc
Nguyễn Phúc Tuấn thời trang với bộ sưu tập Numéro 6: Vũ khúc Cố đô là câu chuyện một nhà thiết kế trẻ dùng lụa Bảo Lộc, ký ức Huế và kỹ thuật thủ công Việt để khẳng định chất liệu bản địa có thể đứng ngang hàng trên sàn diễn quốc tế, từ Paris đến TP.HCM, mà không cần dựa vào những biểu tượng dễ dãi hay chất liệu nhập khẩu.
Điểm đáng nói nhất trong hành trình lụa Bảo Lộc Paris của Nguyễn Phúc Tuấn là lựa chọn đi ngược xu hướng: anh không mang áo dài cách tân hay những họa tiết rồng phượng quen thuộc, mà chọn kể di sản Huế thời trang bằng chính chất liệu tơ tằm Việt. 31 thiết kế của Numéro 6 được dựng hoàn toàn trên nền lụa Bảo Lộc, từ organza satin, taffeta đến silk velvet, buộc nhà thiết kế phải đối diện với mọi giới hạn của chất liệu để tạo phom dáng, chuyển động và ánh sáng như anh mong muốn. Đây không phải quyết định lãng mạn, mà là tuyên ngôn: nếu chất liệu Việt không được đặt vào vai chính, nó sẽ mãi chỉ là phần trang trí bên lề.
Di sản Huế trong ngôn ngữ thời trang, không phải trên bưu thiếp
Điều thú vị ở Numéro 6 là Huế hiện lên mà không cần phô bày cầu Trường Tiền hay chùa Thiên Mụ như những hình ảnh du lịch. Với Nguyễn Phúc Tuấn, Huế trước hết là một cảm giác về không gian, ánh sáng, kiến trúc và ký ức người ở đó, nên di sản Huế thời trang được anh chuyển hóa thành đường nét, cấu trúc và bảng màu trên nền lụa. Những kiến trúc cố đô, thậm chí cả tháp Eiffel hay Versailles, không xuất hiện như hình in phẳng trên vải mà được xử lý bằng pha lê, sequin và kỹ thuật đính thủ công, tạo thành các đường chạy trên thân váy, sống cùng chuyển động cơ thể thay vì đứng yên như tranh tường.
Ở đây, thời trang không còn là tấm bưu thiếp mang biểu tượng nổi tiếng, mà là bản đồ cảm xúc. Một thiết kế về mưa Huế được xây dựng từ ký ức anh ngồi sau xe đạp của mẹ dưới mưa, với những giọt pha lê và cánh hoa trò trên nền lụa Bảo Lộc, giữ lại cảm giác của cơn mưa hơn là mô tả nó theo nghĩa đen. Việc một vị khách tại Paris quyết định mua thiết kế áo mưa sau khi nghe câu chuyện phía sau cho thấy: khi ký ức đủ thật, người xem tìm thấy phần đời mình trong đó. Đó là cách di sản Huế bước ra khỏi bảo tàng, đi vào tủ đồ của người xa lạ.
Lụa Bảo Lộc và đôi tay người thợ: sức nặng của thủ công Việt trên sàn quốc tế
Nếu chất liệu là linh hồn, thì đôi tay người thợ là cơ thể của Numéro 6. Toàn bộ bộ sưu tập được thực hiện từ lụa tơ tằm Bảo Lộc, phần đính kết hoàn thiện bằng tay, với những thiết kế như "Merci Paris" mất khoảng hai tháng lao động thủ công liên tục. Phía sau mỗi thước lụa là người trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải; phía sau mỗi đường đính là người thợ ngồi nhiều giờ bên khung, cúi xuống từng hạt pha lê không được phép sai. Khi bộ sưu tập bước lên Paris Fashion Week, đó không chỉ là khoảnh khắc của một nhà thiết kế, mà là sự hiện diện của cả một hệ sinh thái thủ công Việt quốc tế.
Điều đáng chú ý là lụa Bảo Lộc không hề lép vế khi xuất hiện tại Maison de l'Amérique Latine ở Paris và sau đó là Vietnam NextGen Fashion Era 2 ở TP.HCM, nơi Numéro 6 lần lượt trình diễn 31 rồi 32 thiết kế chỉ trong chưa đầy 10 ngày. "Thế mạnh là câu chuyện thật và đôi tay của người thợ. Lụa Bảo Lộc lên sàn ở Paris không hề lép vế", Nguyễn Phúc Tuấn khẳng định. Sự cân bằng giữa độ mềm, độ rủ và ánh sáng đặc trưng của lụa với cấu trúc đủ mạnh để tạo hình khối cho thấy: khi người thợ được đặt vào trung tâm, thủ công Việt có thể đối thoại sòng phẳng với chuẩn mực couture quốc tế, thay vì chỉ làm hàng lưu niệm.
Từ một show diễn đến chiến lược chất liệu Việt trên sân khấu quốc tế
Numéro 6 không nên được nhìn như một khoảnh khắc lấp lánh rồi thôi. Sau hai show diễn, điều khiến Nguyễn Phúc Tuấn suy nghĩ nhiều nhất là khả năng của chất liệu Việt khi bước vào môi trường thời trang quốc tế, không chỉ như điểm nhấn mà như nền tảng của cả bộ sưu tập. Anh nói rõ mong muốn: lụa Việt không chỉ được nhắc đến như chất liệu truyền thống, mà phải được nhìn như chất liệu có thể bước vào thời trang đương đại, tạo ra thiết kế mới và có đời sống trên những sân khấu quốc tế. Đó là chuyển dịch từ "có mặt" sang "có vị thế".
Vì vậy, mục tiêu tiếp theo của anh là đưa lụa Việt vào các bộ sưu tập cao cấp một cách có hệ thống, thay vì chỉ xuất hiện trong một show diễn đơn lẻ. Sau Numéro 6, Nguyễn Phúc Tuấn cho biết sẽ cân bằng giữa những bộ sưu tập giàu ý niệm và các thiết kế mang tính ứng dụng cao hơn, đồng thời duy trì các mối quan hệ mở ra sau Paris. Đây là hướng đi thực tế: nếu chất liệu Việt chỉ sống trên runway, nó sẽ sớm bị quên; còn khi đi vào tủ đồ hàng ngày, nó mới có cơ hội trở thành thói quen thẩm mỹ. Hành trình của anh cho thấy một thế hệ nhà thiết kế trẻ đã bắt đầu nhìn thủ công Việt quốc tế bằng con mắt chiến lược, không chỉ bằng lòng tự hào.
Kết luận: Khẳng định vị thế bằng câu chuyện, không bằng khẩu hiệu
Điều khiến Numéro 6: Vũ khúc Cố đô đáng bàn không phải ở việc một nhà thiết kế Việt xuất hiện tại Paris Fashion Week, mà ở cách anh chọn xuất hiện: dùng lụa Bảo Lộc làm nhân vật chính, kể di sản Huế bằng ký ức và kiến trúc, đặt người thợ thủ công vào trung tâm câu chuyện. Sau show diễn, lần đầu tiên những thiết kế làm trọn vẹn từ lụa Bảo Lộc hiện diện trên các trang tạp chí thời trang uy tín của Pháp và Ý, như một lời khẳng định rằng chất liệu Việt hoàn toàn có thể được tôn vinh ở kinh đô thời trang thế giới.
Trong bối cảnh thời trang Việt thường loay hoay giữa việc "phải Việt" hay "phải quốc tế", lựa chọn của Nguyễn Phúc Tuấn gợi ra một câu trả lời khác: không cần gắn thêm nhiều dấu hiệu Việt Nam cho đủ bản sắc, cũng không cần xóa sạch chúng để được coi là thời trang. Chỉ cần một câu chuyện đủ thật, một chất liệu được làm đến nơi đến chốn và một hệ thống người thợ được tôn trọng, lụa Bảo Lộc Paris hay bất kỳ chất liệu bản địa nào cũng có thể bước lên sân khấu quốc tế với tư cách ngang hàng. Và đó là vị thế mà thời trang Việt nên hướng tới: vị thế được lắng nghe, không phải được thương hại.
