Thuốc giả, bổ sung giả mạo: Nguy cơ hiện hữu trong mọi gia đình
Thuốc giả và bổ sung giả mạo là những sản phẩm được sản xuất, đóng gói, dán nhãn như thuốc hoặc thực phẩm chức năng hợp pháp nhưng thành phần, quy trình và nguồn gốc không đúng với công bố, có thể không có tác dụng điều trị hoặc gây hại trực tiếp cho sức khỏe người dùng. Khi 20.000 lọ thuốc giả chữa viêm xoang, viêm mũi, bệnh dạ dày bị phát hiện trong một vụ khám xét khẩn cấp, chúng ta không còn quyền nghĩ rằng đây là câu chuyện xa vời. Đó là lời cảnh báo thẳng vào từng tủ thuốc gia đình. Vấn đề không chỉ là tội phạm “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh” đã bị khởi tố, mà là cách chúng ta đang mua, dùng và tin vào những sản phẩm “thần dược” trôi nổi.
Hai bài học đắt giá: Từ đường dây thuốc giả đến gian lận y tế trong bệnh viện
Vụ thuốc giả phát hiện với khoảng 20.000 lọ thành phẩm, hơn 100kg nguyên liệu, cùng máy móc sản xuất tại nhà cho thấy tội phạm không cần nhà máy hiện đại để đầu độc thị trường. Người cầm đầu tổ chức sản xuất, trộn hỗn hợp thuốc tân dược và dược liệu rồi đóng gói, dán nhãn, quảng cáo là “thảo dược công thức gia truyền” nhằm đánh vào tâm lý chuộng tự nhiên của người bệnh. Đáng lo hơn, mạng lưới này dùng KOL, quản trị viên các hội nhóm để bán cho hàng nghìn khách hàng trên cả nước. Đó không phải là câu chuyện đơn lẻ của tội phạm ngoài xã hội. Ngay trong hệ thống y tế, việc một bệnh viện ký hợp đồng mua “máy sóng ngắn” nhưng lại nghiệm thu “máy vi sóng trị liệu” đã bị xác định là vi phạm quy định đấu thầu và thương mại. Đây là một dạng gian lận y tế: tài sản sai chủng loại vẫn lọt qua khâu kiểm tra, nghiệm thu. Khi quy trình bị xem nhẹ, thiết bị sai, thuốc sai hoàn toàn có thể đi thẳng vào phòng bệnh.
Thuốc giả trên mạng xã hội: Vì sao chúng ta dễ bị lừa?
Thuốc giả ngày nay không chỉ xuất hiện ở chợ đen mà còn được bày bán tràn lan trên các nền tảng mạng xã hội. Trong vụ án ở Nghệ An, công an phát hiện một đối tượng buôn bán thuốc giả qua mạng xã hội, là mắt xích trong đường dây do Bùi Văn Trường cầm đầu. Trường tận dụng uy tín nghề nghiệp của người thân, kết nối với KOL và quản trị viên các hội nhóm để quảng cáo sản phẩm điều trị viêm xoang, viêm mũi dị ứng, bệnh dạ dày, tiêu u. Hoạt động này mang lại khoản tiền bất chính khoảng 5 tỷ đồng cho đường dây. Câu hỏi là: tiền đó đến từ đâu? Từ túi tiền và sức khỏe của những người tin vào quảng cáo “thần tốc, khỏi dứt điểm, không tác dụng phụ”. Khi chúng ta chọn thuốc vì lời giới thiệu của người nổi tiếng, vì giá rẻ, vì vài dòng đánh giá không kiểm chứng, chúng ta đang biến mình thành mục tiêu lý tưởng của những kẻ sản xuất bổ sung giả mạo.
Làm sao kiểm tra thuốc thật và mua thuốc an toàn cho gia đình?
Không ai có thể kiểm soát toàn bộ thị trường, nhưng mỗi gia đình có thể kiểm soát cách mình mua và dùng thuốc. Công an đã khuyến cáo người dân phải nâng cao cảnh giác khi lựa chọn và sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng. Điều đó bắt đầu từ việc không tin vào những quảng cáo thổi phồng công dụng, không chọn sản phẩm chỉ vì giá rẻ hoặc tự ý mua dùng khi chưa kiểm tra rõ nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng. Đây chính là bước đầu tiên của kiểm tra thuốc thật. Một nguyên tắc đơn giản để mua thuốc an toàn là ưu tiên sản phẩm đã được cấp phép lưu hành, mua tại các cơ sở kinh doanh hợp pháp, có uy tín. Khi thấy sản phẩm không rõ nguồn gốc, nhãn mác mập mờ, hoặc hoạt động kinh doanh có dấu hiệu bất thường, hãy dừng lại và báo cho cơ quan chức năng. Mỗi lần từ chối một sản phẩm đáng ngờ là một lần bạn bảo vệ sức khỏe gia đình và góp phần chặn đứng đường đi của thuốc giả.
Kết luận: Đừng giao sức khỏe mình cho may rủi
Vụ 20.000 lọ thuốc giả chữa viêm xoang, viêm mũi, bệnh dạ dày bị thu giữ và 10 đối tượng bị khởi tố về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh” không chỉ là thành tích của lực lượng chức năng. Đó là lời nhắc rằng mỗi viên thuốc, mỗi lọ bổ sung chúng ta đưa vào cơ thể đều có thể là con dao hai lưỡi. Khi gian lận y tế có thể xảy ra ngay trong quá trình mua sắm thiết bị của bệnh viện, chúng ta càng không nên giao phó hoàn toàn cho hệ thống. Sức khỏe gia đình không thể dựa vào may rủi hay niềm tin mù quáng vào quảng cáo. Hãy biến “kiểm tra thuốc thật”, “mua thuốc an toàn” thành thói quen bắt buộc, giống như thắt dây an toàn khi lên xe. Thuốc giả chỉ có đất sống khi người dùng dễ dãi; một cộng đồng cảnh giác là hàng rào vững chắc nhất chống lại mọi dạng bổ sung giả mạo.
