Mã giảm giá, ngày đôi và cảm giác “hời” dễ gây ảo giác
Tâm lý săn sale online là hiện tượng người tiêu dùng chờ dịp khuyến mãi, mã giảm giá và ngày đôi để mua sắm, dễ bị chi phối bởi cảm giác giá hời trên e-commerce hơn là giá trị thực tế của sản phẩm và nhu cầu thật của bản thân. Các ngày đôi như 6/6, 7/7, 8/8 đang thành mốc mua sắm quen thuộc, khi sàn, nhãn hàng và nhà bán hàng đồng loạt tung khuyến mại, voucher và quà tặng để kích thích nhu cầu. Thay vì mua khi cần, nhiều người gom nhu cầu, chờ khuyến mãi để tối ưu chi phí. Vấn đề là, cảm giác “chốt được món hời” xuất hiện rất mạnh khi thấy mức giảm lớn, nhưng lại khiến người mua ít so sánh với mặt bằng giá, ít để ý chất lượng và điều kiện đổi trả. Hệ quả là sau cơn phấn khích vì mã giảm giá, không ít người kết thúc bằng tâm trạng “ôm cục tức”.
Giá rẻ, mã giảm nhưng phía sau là cuộc đua bào mòn lợi nhuận
Điều người mua ít khi thấy là phía sau những mức giá hấp dẫn là cuộc đua bào mòn lợi nhuận của nhà bán hàng và tạo áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng. Trên các sàn, giá đang trở thành “vũ khí” cạnh tranh quan trọng nhất, buộc gian hàng liên tục tham gia Flash Sale, Mega Sale, chiến dịch trợ giá theo ngành hàng và trả thêm chi phí quảng cáo, hoa hồng KOL, KOC, livestream, chiết khấu cho sàn, phí thanh toán, hỗ trợ vận chuyển. Nhiều chủ shop thừa nhận sau khi trừ hết các khoản này, biên lợi nhuận chỉ còn rất thấp, thậm chí phải bán hòa vốn hoặc lỗ để giữ thứ hạng hiển thị, duy trì traffic và hút khách mới. Đây là chiến lược sale online chỉ hiệu quả ngắn hạn với doanh nghiệp có tiềm lực, còn doanh nghiệp nhỏ, vừa dễ bị bào mòn dòng tiền, giảm khả năng tái đầu tư và có nguy cơ rời khỏi thị trường.
Khi tâm lý khuyến mãi lấn át lý trí: từ mã giảm giá ảo đến “ôm cục tức”
Các ngày sale lớn và mã giảm giá tạo cảm giác khẩn cấp: nếu không chốt ngay, bạn sẽ “mất cơ hội”, khiến quyết định mua hàng trở nên vội vàng. Những mức giảm vài triệu dễ làm người mua tin rằng mình vừa “chốt được món hời”, dù thực tế chưa so sánh với sản phẩm cùng loại hay với giá trước đó. Các chuyên gia bán lẻ vì vậy cảnh báo người tiêu dùng không nên chỉ nhìn vào tỷ lệ phần trăm giảm giá để đánh giá một món hàng có thực sự rẻ hay không. Khi mọi thứ xoay quanh voucher, ưu đãi, người mua dễ bị lôi kéo bởi mã giảm giá ảo: mã nhìn có vẻ lớn nhưng áp dụng trên giá đã được đẩy lên, hoặc đi kèm điều kiện khó sử dụng. Cảm giác được “tặng quà”, “được giảm sâu” đánh vào tâm lý thích khuyến mãi, nhưng lại khiến không ít người sau khi nhận hàng mới thấy sản phẩm không như kỳ vọng và quy trình đổi trả rắc rối, dẫn đến bực bội.
Giá hời trên e-commerce hay chỉ là bẫy tâm lý?
Giá hời trên e-commerce thường là tổng hợp của nhiều lớp chiến lược sale online: trợ giá từ sàn, ưu đãi từ nhà bán, cộng thêm voucher, miễn phí vận chuyển… tạo bức tranh giá thấp rất thuyết phục. Nhưng khi lợi nhuận bị cắt mỏng, câu hỏi là phần “thiếu” đó được chuyển về mắt xích nào trong chuỗi cung ứng. Nhà bán có thể giảm chất lượng dịch vụ, cắt bớt khâu đóng gói, hậu mãi; nhà sản xuất chịu sức ép giá, từ đó sản phẩm dễ xuống cấp hơn. Theo dữ liệu thị trường, tổng giá trị giao dịch trên bốn sàn lớn tăng hơn 34%, nhưng số gian hàng có đơn lại giảm khoảng 7%, cho thấy cuộc sàng lọc mạnh và doanh thu tập trung vào nhóm bán được giá và khuyến mãi tốt nhất. Người mua cảm thấy mình thắng vì trả ít tiền hơn, nhưng hệ sinh thái phía sau có thể đang thua dài hạn – và chính chất lượng trải nghiệm của họ sẽ chịu hậu quả.
Cách chọn deal thực sự tốt để không mua xong rồi tiếc
Muốn tránh “ôm cục tức”, người mua cần thay đổi cách tiếp cận khuyến mãi. Các chuyên gia bán lẻ cho rằng không nên chỉ nhìn vào phần trăm giảm giá; quan trọng hơn là so sánh với mặt bằng giá trước đó, kiểm tra nguồn bán, thông tin sản phẩm, tình trạng hàng hóa và điều kiện áp dụng voucher. Cách chọn deal thực sự tốt là kiểm tra lịch sử giá, so sánh giá tại nhiều nền tảng, và tính tổng chi phí gồm giá hàng, phí vận chuyển, phụ phí đổi trả nếu có. Với sản phẩm giá trị thấp, người tiêu dùng cũng nên cân nhắc chi phí và thời gian đổi trả, bởi đôi khi “đi đường quyền” để lấy lại vài chục nghìn không xứng với công sức bỏ ra. Cuối cùng, hãy tự hỏi: mình mua vì cần, hay vì mã giảm giá đang “thúc” mình mua? Khi trả lời được câu này, bạn sẽ ít bị cuốn vào vòng xoáy sale và chủ động hơn trước mọi chương trình khuyến mãi.
