Một kiểu hình sự nghiệp hiếm thấy: nổi tiếng nhưng không rời bục giảng
Câu chuyện về Nguyễn Hữu Việt Khuê – thủ khoa đại học toàn quốc đồng thời là biên tập viên thể thao truyền hình nhưng vẫn kiên trì dạy Toán và chia sẻ kinh nghiệm ôn thi cho học sinh – cho thấy một kiểu hình sự nghiệp hiếm gặp, nơi danh tiếng không lấn át đam mê giáo dục và trách nhiệm với thế hệ sau. Đây không chỉ là hành trình cá nhân, mà còn là lời phản biện trước quan niệm “giỏi thì phải đi làm cái gì to tát”, coi dạy học như lựa chọn thứ yếu. Ở Việt Khuê, việc đứng lớp không phải “kế hoạch B” an toàn khi nghề khác bấp bênh, mà là “trục chính” âm thầm, song song với ánh đèn trường quay. Và chính sự song song ấy giúp anh trở thành tấm gương “thủ khoa toàn quốc dạy học” chứ không phải thủ khoa rời xa bảng phấn.
Từ con nhà giáo sư Toán đến thủ khoa toàn quốc… rồi rẽ ngang sang trường quay
Sinh năm 1983 tại Hà Nội, Nguyễn Hữu Việt Khuê là con trai của GS.TSKH, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Hữu Việt Hưng – một nhà toán học nhiều năm gắn bó với giảng dạy và nghiên cứu. Nền tảng ấy gần như “định sẵn” cho anh con đường Toán học: học sinh chuyên Toán Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam, giải Ba học sinh giỏi quốc gia môn Toán năm 2002 trong một kỳ thi không có giải Nhất vì đề quá khó. Sau phổ thông, anh vào hệ Cử nhân Khoa học Tài năng, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, tốt nghiệp với điểm trung bình 9,45, trở thành thủ khoa của trường và đồng thời là thủ khoa đại học toàn quốc năm 2006. Đây là hồ sơ “chuẩn” cho một giáo sư trẻ Việt Nam tương lai theo nghĩa truyền thống. Nhưng ở “khúc cua định mệnh” World Cup 2006, anh bước vào truyền hình với vai trò bình luận viên – lựa chọn mà nhiều người có thể xem là “đáng tiếc cho Toán học”, còn anh coi là một hướng đi mới để Toán không chỉ nằm trên giấy.
BTV thể thao nhưng vẫn là thầy Toán: đam mê giáo dục được nhân đôi
Từ một sinh viên Toán chuẩn bị làm nghiên cứu, Việt Khuê trở thành biên tập viên, bình luận viên thể thao, gắn bó gần hai thập kỷ với các chương trình như 360 Độ Thể Thao, Thể Thao 24/7, Nhịp Đập 360 Độ Thể Thao và nhiều giải đấu lớn từ Ngoại hạng Anh đến World Cup. Nhưng điều đáng nói là anh không để sự nổi tiếng “nuốt chửng” căn cốt sư phạm. Ngoài công việc tại đài, nhiều năm qua anh vẫn trực tiếp dạy và luyện thi Toán cho học sinh, đúng nghĩa một thủ khoa toàn quốc dạy học chứ không chỉ kể chuyện thành tích. Trên trang cá nhân, anh chia sẻ bài toán, kinh nghiệm ôn thi, thông tin tuyển sinh, biến mạng xã hội thành một lớp học mở. Anh còn đồng hành sát sao với việc học của hai con sinh đôi, nhất là môn Toán, nhưng chủ trương không tạo áp lực mù quáng mà đặt mục tiêu cụ thể để các con tự phấn đấu. Đó là đam mê giáo dục được thực hành trong ba không gian: lớp học, gia đình và cả trong cách anh nhìn bóng đá bằng ngôn ngữ xác suất, hình học không gian.
Khi thủ khoa nói về học sinh ôn thi hiệu quả: kỷ luật chứ không phải mẹo vặt
Điều làm Việt Khuê khác với không ít người đi dạy thêm sau khi nổi tiếng là anh không bán những “bí kíp” mơ hồ, mà nhấn mạnh vào nền tảng tư duy và thói quen học tập. Anh khẳng định học sinh ôn thi hiệu quả phải bắt đầu từ việc nắm chắc kiến thức cơ bản, rồi xây dựng kế hoạch học tập và phân bổ thời gian hợp lý, thay vì lao vào đề khó cho “oai”. Với môn Toán, anh khuyên học đều đặn, tránh dồn quá nhiều kiến thức trong một lần – quan điểm đi ngược lại văn hóa “nước đến chân mới nhảy” vẫn phổ biến. Khi hoàn thành chương trình lớp 12, theo anh, giai đoạn luyện đề phải giống thi thật: bấm giờ nghiêm túc, sau đó rà soát kỹ từng câu sai để tìm nguyên nhân, không chăm chăm khoe điểm số. Câu nói đáng trích của anh ở đây là: “Việc tìm ra nguyên nhân của lỗi sai, thay vì chỉ quan tâm đến điểm số, sẽ giúp hạn chế lặp lại những lỗi tương tự trong các lần sau”.
Ý nghĩa của một tấm gương: vì sao chúng ta cần những người nổi tiếng vẫn dạy học
Gần 20 năm sau bước ngoặt sang truyền hình, Việt Khuê vẫn giữ mối duyên với Toán học khi trực tiếp giảng dạy và thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm học tập, ôn thi cho học sinh. Điều này không chỉ giúp từng lứa học sinh cụ thể học tốt hơn, thi tốt hơn, mà quan trọng hơn, nó gửi đi một thông điệp mạnh: đam mê giáo dục không phải thứ phải đánh đổi để “thành công”. Khi một gương mặt quen thuộc trên sóng truyền hình vẫn kiên trì đứng lớp, chia sẻ cách để học sinh ôn thi hiệu quả, xã hội nhìn nghề dạy học với một mức độ tôn trọng khác. Sự nghiệp của anh là mô hình độc đáo: nổi tiếng nhưng không bỏ rơi trách nhiệm giáo dục, dùng uy tín cá nhân để kéo sự chú ý của công chúng về phía tri thức. Trong bối cảnh nhiều người trẻ đang mơ hồ giữa “theo đam mê” và “đảm bảo tương lai”, Việt Khuê cho thấy một đáp án khác: có thể chọn một đường rẽ bất ngờ, nhưng đừng rời bỏ khả năng truyền thụ và nuôi dưỡng người sau – vì đó mới là ảnh hưởng dài hạn nhất của mỗi cá nhân.
