An sinh phải đến nơi nông dân đang sinh hoạt
BHXH tự nguyện là chính sách an sinh cho phép người dân chủ động tham gia và đóng góp để hướng tới quyền lợi khi về già, nhưng chỉ phát huy ý nghĩa khi họ hiểu rõ cách tham gia và có thể duy trì phù hợp với hoàn cảnh. Với thu nhập lệ thuộc mùa vụ, giá nông sản và thời tiết, cam kết đóng lâu dài không phải quyết định dễ dàng với nhiều hộ nông dân. Vì thế, đưa tuyên truyền bảo hiểm vào mạng lưới quen thuộc của Hội Nông dân thuyết phục hơn việc chỉ tổ chức những hội nghị đơn lẻ.
Tại Nghệ An, trong giai đoạn 2022–2025, chính sách BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình được lồng ghép vào sinh hoạt của gần 2.000 chi hội, tổ hội nghề nghiệp; hơn 1.400 hội nghị đối thoại, tuyên truyền trực tiếp cũng được tổ chức để cán bộ Hội và BHXH giải đáp câu hỏi về mức đóng, phương thức đóng và quyền lợi. Cách làm này đặt thông tin ở nơi hội viên vốn đã gặp gỡ, thay vì đòi hỏi họ tự tìm đến một buổi truyền thông xa lạ.
Đối thoại biến thông tin thành lựa chọn cụ thể
Con số cho thấy quy mô vận động, nhưng giá trị của đối thoại nằm ở điều mà thống kê không thể thay thế: người dân có thể hỏi về hoàn cảnh gia đình mình. Giai đoạn 2022–2025, Hội Nông dân các tỉnh, thành phố tổ chức 21.659 hội nghị tuyên truyền, tư vấn, đối thoại với gần 1,7 triệu lượt người. Khi câu chuyện chuyển từ khẩu hiệu sang quyền lợi chăm sóc sức khỏe, thu nhập khi về già và cách đóng phù hợp, BHXH tự nguyện có cơ hội trở thành quyết định được cân nhắc bằng thông tin rõ ràng.
Nghệ An xây dựng 94 mô hình điểm phát triển người tham gia; Phú Thọ tổ chức hơn 1.200 hội nghị đối thoại, tập huấn trực tiếp tại cơ sở trong giai đoạn 2022–2025. Những mô hình gắn an sinh với sinh hoạt Hội, phong trào và hoạt động sản xuất tạo thêm điểm chạm thường xuyên. Đây là hướng đi đáng duy trì: tuyên truyền có sức lan tỏa hơn khi người dân được trao đổi, không chỉ nghe phổ biến chính sách.
Bám địa bàn, tư vấn theo nhu cầu và khả năng
Một thông điệp chung khó giải quyết những trở ngại khác nhau giữa các hộ. Ở Thuận Châu, địa bàn rộng, dân cư phân tán, điều kiện kinh tế và mức độ hiểu biết chính sách không đồng đều; BHXH cơ sở phân công cán bộ theo khu vực, rà soát nhóm đối tượng, tư vấn theo nhu cầu, giải thích quyền lợi và duy trì liên hệ sau tuyên truyền. Trong tháng 9, ngành BHXH Sơn La tổ chức 2 lễ ra quân, 53 hội nghị và 143 đội, nhóm tuyên truyền trực tiếp; 3.422 lượt người được tiếp cận, tư vấn và 190 người tham gia BHXH tự nguyện.
Cách tiếp cận nhỏ và sát người nghe cũng được thể hiện tại BHXH cơ sở Cam Đường. Trong 9 tháng năm 2026, đơn vị tổ chức 16 hội nghị với 1.479 lượt người dự, đồng thời triển khai 1.070 cuộc tuyên truyền nhóm nhỏ, tiếp cận 4.747 lượt người. Tư vấn cụ thể giúp người dân tháo gỡ vướng mắc thủ tục, hiểu quyền lợi và cân nhắc phương thức tham gia theo điều kiện gia đình, thay vì bị thúc đẩy bởi một lời kêu gọi chung.
Phối hợp để vận động không dừng ở một buổi tuyên truyền
Hội Nông dân có mạng lưới và sự gần gũi với hội viên; cơ quan BHXH nắm chính sách và có thể giải đáp nghiệp vụ. Kết hợp hai vai trò là nền tảng để hoạt động vận động tiếp tục sau mỗi hội nghị. Quy chế phối hợp giữa Hội Nông dân Việt Nam và BHXH Việt Nam giai đoạn 2022–2025 được ký ngày 14/7/2022, hướng tới nâng trách nhiệm của hai bên trong tổ chức thực hiện chính sách và bảo đảm quyền lợi người tham gia.
Kết quả vận động toàn quốc trong giai đoạn này gồm hơn 705.600 nông dân được vận động tham gia BHXH tự nguyện và hơn 11,36 triệu lượt nông dân được vận động tham gia BHYT. Một số mô hình tiết kiệm an sinh và hỗ trợ thẻ BHYT cho hội viên khó khăn còn giúp giảm trở ngại ban đầu. Thời gian tới, trọng tâm cần là tăng đối thoại tại cơ sở, nâng năng lực cán bộ tuyên truyền, xây dựng tài liệu dễ hiểu theo từng nhóm và theo dõi để người dân duy trì tham gia. Vận động chỉ bền khi phối hợp giữa Hội và BHXH gắn với tư vấn thực chất, lâu dài.
