Pháp luật chỉ có ý nghĩa khi người dân hiểu và dùng được
Phổ biến pháp luật là quá trình đưa quy định đến với người dân bằng cách truyền đạt phù hợp, giúp họ hiểu quyền, nghĩa vụ và biết áp dụng vào những tình huống thực tế của bản thân, gia đình và cộng đồng. Ở địa bàn miền núi, làm được điều đó đòi hỏi chính quyền không thể chỉ trông chờ người dân tự tìm văn bản hoặc đến trung tâm xã dự các buổi phổ biến. Tà Xi Láng có điều kiện đi lại giữa các khu dân cư còn khó khăn, mức độ tiếp cận thông tin không đồng đều, nên xã triển khai tuyên truyền, giáo dục pháp luật qua nhiều hình thức gắn với hoàn cảnh địa phương. Từ đầu năm 2026, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật xã tham mưu ban hành kế hoạch và phối hợp với các đoàn thể, ngành chuyên môn, thôn để tuyên truyền chính sách, pháp luật. Cách làm đúng hướng: đưa thông tin đến nơi người dân sống, thay vì mặc định ai cũng có thể tự tìm đến thông tin.
Xuống thôn để giải đáp điều người dân đang vướng
Một buổi tuyên truyền tại nhà văn hóa thôn Đồng Bằng, xã Lương Thịnh, cho thấy giá trị của việc gặp mặt trực tiếp: người dân có thể hỏi ngay về hôn nhân, gia đình, chính sách dân tộc, xử phạt vi phạm và cách nhận diện lừa đảo trên mạng. Cán bộ đưa ra tình huống cụ thể, giải thích bằng ngôn ngữ gần gũi và dành thời gian tháo gỡ điều bà con chưa rõ. Với thôn cách trung tâm xã khoảng 11 km, việc cán bộ về tận nơi cũng giảm trở ngại đi lại. Người dự buổi nói chuyện cho biết nghe trực tiếp và được hỏi giúp bà con nắm rõ hơn quy định, phòng tránh lừa đảo và bảo vệ bản thân. Đây là điểm cốt yếu của tuyên truyền pháp luật: không phải đọc thật nhiều điều khoản, mà giúp người dân nhận ra quy định liên quan gì đến mình và nên làm gì khi gặp tình huống cụ thể. Nội dung cần thiết thực, đồng thời được điều chỉnh theo câu hỏi phát sinh tại từng địa bàn.
Kết hợp gặp trực tiếp với nền tảng số
Tuyên truyền trực tiếp và công nghệ số không nên bị xem là hai lựa chọn loại trừ nhau. Ở Tà Xi Láng, xã kết hợp hội nghị, họp thôn, sinh hoạt đoàn thể, tuyên truyền lưu động và hòa giải ở cơ sở với các nhóm Zalo, Facebook; đội ngũ 19 tuyên truyền viên cập nhật tài liệu để phục vụ công việc. Trong sáu tháng đầu năm 2026, xã tổ chức 33 cuộc tuyên truyền trực tiếp với 2.439 lượt người dự, đồng thời đăng 133 tin, bài trên các nhóm mạng xã hội, trong đó có 8 tin bằng tiếng Mông. Những con số này cho thấy nhiều kênh có thể mở rộng độ phủ, nhưng không thể thay thế việc giải thích và đối thoại, nhất là với người hạn chế kỹ năng số. Ở cấp tỉnh, hơn 2.800 cuộc tuyên truyền thu hút trên 470.000 lượt người tham gia trong cùng kỳ; khoảng 60% là các nhóm đối tượng đặc thù. Thước đo cuối cùng vẫn là người dân có hiểu quyền, nghĩa vụ và biết phòng ngừa rủi ro hay không.
Từ hiểu luật đến sức mạnh pháp luật cộng đồng
Khi nội dung pháp luật được lồng vào sinh hoạt thôn, đoàn thể và hòa giải cơ sở, người dân không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn có cơ hội cùng trao đổi cách xử lý vấn đề theo quy định và phong tục tốt đẹp. Đây là nền tảng để hiểu biết cá nhân trở thành pháp luật cộng đồng: người có uy tín, cán bộ thôn, đoàn viên và hội viên có thể cùng vận động, hỗ trợ nhau xây dựng gia đình văn hóa, giữ gìn an ninh và phát triển sinh kế. Vì vậy, số cuộc họp hay lượng tài liệu phát hành không đủ để kết luận công tác giáo dục pháp luật thành công; điều quan trọng hơn là người dân có thể vận dụng điều đã nghe. Thời gian tới, Tà Xi Láng dự kiến tiếp tục phổ biến quy định mới, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chú ý tài liệu bằng tiếng dân tộc thiểu số. Đó là hướng đi đáng duy trì: đến đúng nơi, nói điều thiết thực, để cộng đồng cùng hiểu và thực hành pháp luật.
