Chăm sóc trẻ em đơn lẻ: khi một người phải gánh cả “đội hình nhí”
Chăm sóc trẻ em đơn lẻ, đặc biệt là khi một người phải quản lý nhiều trẻ cùng lúc, là tình huống một người trưởng thành đảm nhận toàn bộ việc ăn uống, an toàn, cảm xúc và sinh hoạt cho các em trong một khoảng thời gian mà không có sự hỗ trợ trực tiếp từ bạn đời hoặc người lớn khác, đòi hỏi khả năng quản lý nhiều trẻ, sắp xếp thời gian và giữ bình tĩnh trước hỗn loạn. Trong tập 4 chương trình “Bố ơi mình đi đâu thế?” mùa 6 phát sóng tối 20.9, nhạc sĩ – ca sĩ Bùi Công Nam bất ngờ được giao vai trò “bố tập sự”, một mình chăm sóc 5 con của MC Thành Trung, Lê Dương Bảo Lâm, Huy R và diễn viên Phương Nam. Từ khoảnh khắc bị các bé đồng loạt gọi là “bác” đến cảnh đứng giữa một nhóm trẻ “mạnh đứa nào đứa nấy nói”, hình ảnh anh cho thấy rõ: sự lúng túng là bình thường, nhưng việc dám nhận nhiệm vụ mới là bước đầu của kỹ năng làm cha mẹ.
Một buổi sáng 200.000 đồng: quản lý nhiều trẻ là quản lý thời gian, tiền và… cái đầu
Tình huống điển hình cho áp lực quản lý nhiều trẻ là nhiệm vụ dẫn cả 5 bé đi ăn sáng với chi phí 200.000 đồng. Trước khi kịp đến chợ, “bố tập sự” đã chiều lòng các con, chi hết 115.000 đồng để mua nước và bánh, chỉ còn 85.000 đồng cho bữa ăn chính. Khi tới quán, anh nhận ra một phần cơm đùi gà có giá 100.000 đồng, vượt quá toàn bộ số tiền còn lại. Khoảnh khắc đó không chỉ hài hước mà còn rất thật: cha mẹ một mình quản lý chi tiêu cho con thường phải học cách điều chỉnh kỳ vọng và thỏa hiệp với thực tế. Bùi Công Nam buộc phải thương lượng khẩu phần, đề nghị các bé chia sẻ món ăn và nhờ người bán làm phần nhỏ hơn để giảm chi phí. Câu chuyện này cho thấy kỹ năng làm cha mẹ không nằm ở việc lúc nào cũng đáp ứng đủ, mà ở khả năng giải thích, sắp xếp lại để mọi người vẫn vui dù điều kiện hạn chế.
Quản lý cảm xúc: từ lúng túng ban đầu đến quan sát tinh tế từng đứa trẻ
Điều đáng chú ý là dù lần đầu cùng lúc chăm nhiều trẻ nhỏ, Bùi Công Nam không lao ngay vào “ra lệnh” mà dành thời gian làm quen, hỏi tên, tuổi, tên ở nhà từng bé. Anh nhanh chóng nhận ra bé Ốc – cô gái duy nhất trong nhóm – khá buồn và rụt rè, nên chủ động hỏi: “Sao nãy giờ con buồn vậy con?” rồi kiểm tra xem con đã ăn sáng chưa. Đây chính là năng lực quản lý cảm xúc: không để mình cuốn theo hỗn loạn, mà dừng lại để nhìn xem ai đang tụt lại, ai cần được kéo vào vòng an toàn. Dù có những lúc lúng túng, nam ca sĩ vẫn quan sát đến từng nhu cầu nhỏ, từ việc phát hiện các bé đều chưa ăn sáng, có bé chỉ ăn vài chiếc kẹo, đến việc giải thích cho Đậu rằng “hai cái kẹo thôi là chưa gọi là ăn sáng, cái đó gọi là ăn vặt nha”. Những chi tiết nhỏ ấy cho thấy kỹ năng làm cha mẹ có thể học nhanh qua trải nghiệm, nếu người lớn chịu khó lắng nghe và đặt câu hỏi.
Ba ưu tiên cốt lõi: bữa ăn, chào hỏi và tạo ký ức đẹp
Nếu phải rút gọn một ngày của Bùi Công Nam bên 5 đứa trẻ thành vài ưu tiên, thì đó là: chuẩn bị bữa ăn, dạy phép chào hỏi và cùng nhau tạo kỷ niệm. Sau khi phát hiện các bé chưa ăn sáng, anh đưa cả nhóm đi ăn, vừa lo khẩu phần vừa để ý từng kỹ năng nhỏ như đổi nĩa cho Ku Phin khi bé dùng đũa khó khăn. Trên đường đi, anh liên tục nhắc các bé chủ động chào hỏi người lớn, biến việc giao tiếp lịch sự thành thói quen thay vì bài giảng khô khan. Cao hơn một bữa ăn, trải nghiệm đi chợ Hội An mua trái cây, hỏi “Các con thích ăn quả gì?” rồi cùng các bố khác tổ chức Tết Trung thu truyền thống đã biến nhiệm vụ của hành trình thành một đêm hội thực sự cho các con và người dân địa phương. Câu nói đáng trích lại ở đây là: “Một ngày từ làm quen, chăm sóc, lo ăn uống đến chuẩn bị Trung thu cho các bé khiến Bùi Công Nam có trải nghiệm hoàn toàn mới” – đó là minh chứng rõ ràng cho sức nặng lẫn vẻ đẹp của chăm sóc trẻ em đơn lẻ.
Kết luận: chăm nhiều trẻ không dành cho người hoàn hảo, mà cho người chịu học
Hình ảnh Bùi Công Nam nhức đầu vì “một tập thể mạnh đứa nào đứa nấy nói”, phải dùng tới quả chuông để lập lại trật tự, thực ra là tấm gương rất trung thực cho bất kỳ ai từng một mình chăm trẻ. Không có kịch bản hoàn hảo, chỉ có những người lớn dám thử, dám sai và dám sửa. Anh lúng túng khi bị gọi là “bác”, bối rối trước bài toán tiền, nhưng vẫn ân cần dạy các con chào hỏi, để mắt đến từng bé, nhắc hát tặng và cảm ơn cô bán hàng trước khi rời đi. Người xem thấy bản thân mình trong sự “vất vả và bất lực kinh khủng khiếp” của anh, nhưng cũng nhận ra: kỹ năng làm cha mẹ không phải đặc quyền của người đã sinh con, mà là bộ kỹ năng có thể rèn qua từng ngày sống cùng trẻ. Một người chịu khó quan sát, hỏi han, giữ sự hài hước ngay cả khi mệt mỏi sẽ có nhiều cơ hội không chỉ quản lý nhiều trẻ mà còn tạo ra ký ức đẹp, chữa lành cho chính mình lẫn các em nhỏ.
