Khi gia đình Úc định cư Việt Nam để mua thêm thời gian và tương lai
Hiện tượng gia đình Úc định cư Việt Nam là xu hướng các cặp vợ chồng trung lưu chủ động rời bỏ guồng quay công việc văn phòng ở quê nhà, chuyển sang sống tại một quốc gia Đông Nam Á để giảm chi phí, nâng chất lượng cuộc sống và dùng phần tiền tiết kiệm cho những mục tiêu dài hạn như mua nhà hoặc giáo dục con cái. Đây không chỉ là chuyện di cư, mà là một quyết định tái thiết kế toàn bộ đời sống: từ cách kiếm tiền, cách nuôi dạy con đến quan niệm về “ổn định”. Câu chuyện của gia đình Megan MacPherson ở Brisbane là ví dụ điển hình: họ bàn bạc rồi quyết định chuyển sang Đà Nẵng để tiết kiệm chi phí sinh hoạt. Cả nhà lên máy bay sang Việt Nam với tâm thế “thử xem sao, không được thì về lại”, nhưng trải nghiệm thực tế lại đảo ngược hoàn toàn kỳ vọng ban đầu. Vấn đề không còn là liệu họ có chịu đựng nổi cuộc sống xa nhà, mà là tại sao họ không làm điều này sớm hơn.
Tiền nhà rẻ, bữa ăn thoải mái: bài toán kinh tế nghiêng về Việt Nam
Lý do trực diện nhất khiến gia đình Úc định cư Việt Nam là bài toán chi phí sống ở Đông Nam Á nghiêng hẳn về phía người đi. Tại Đà Nẵng, gia đình Megan nhanh chóng tìm được một căn nhà ba tầng, năm phòng ngủ, năm phòng tắm đáp ứng mọi tiêu chí về tiện nghi và an toàn, với tiền thuê thấp hơn rõ rệt so với ngôi nhà từng thuê ở Úc. Theo chia sẻ, nhiều khoản chi tiêu hằng ngày tại Đà Nẵng cũng thấp hơn đáng kể so với quê nhà, từ ăn uống đến dịch vụ. Một trường hợp khác, gia đình Brad và Nicky Mumford đang sống trong một ngôi nhà ba tầng ở một thành phố biển miền Trung, với tổng chi phí thuê nhà, điện nước, dịch vụ tiện ích và người dọn dẹp chỉ hơn 25 triệu đồng mỗi tháng. Trong thực tế, mức này cho phép một gia đình bốn con nhỏ có không gian rộng rãi, sạch sẽ, không phải hy sinh sự thoải mái. Câu nói của Brad và Nicky có thể trích dẫn: "Tại Việt Nam, gia đình có thể sống thoải mái trong một ngôi nhà 3 tầng với chi phí chỉ bằng một phần so với quê nhà."
Bỏ văn phòng, chọn worldschooling: chất lượng cuộc sống cao hơn không chỉ là tiền
Tiền là chất xúc tác, nhưng động cơ sâu xa của làn sóng di chuyển quốc tế tiết kiệm này nằm ở khát khao chất lượng cuộc sống cao hơn. Brad kiệt sức sau thời gian dài làm việc trong vị trí điều hành đầy áp lực, vợ anh vừa chăm bốn con nhỏ vừa nhận thêm học sinh quốc tế về homestay để tăng thu nhập, cuộc sống của họ dần trở thành thói quen đơn điệu. Cách phá vỡ vòng lặp không phải là tăng ca, mà là nghỉ việc, lái caravan đi vòng quanh nước mình 18 tháng, rồi bước tiếp ra thế giới. Tại miền Trung Việt Nam, họ áp dụng mô hình worldschooling: đưa việc học của con ra khỏi sách vở, cho trẻ tự khám phá lịch sử Việt Nam ngay tại những địa danh liên quan, tự tổ chức nhóm cho các bà mẹ và em bé trong làng mình sống. Đồng thời, Brad và Nicky xây một doanh nghiệp du lịch riêng, tổ chức tour cho các gia đình cùng lựa chọn hình thức này. Sự dịch chuyển này không được họ xem là “kỳ nghỉ kéo dài”, mà là một đời sống mới, nơi thời gian bên con và trải nghiệm văn hóa quan trọng không kém thu nhập đều đặn.
Tiết kiệm để trở về mua nhà: Việt Nam như một trạm trung chuyển tài chính
Điểm thú vị là nhiều gia đình Úc định cư Việt Nam không coi đây là hành trình đi và ở mãi mãi, mà là một chiến lược trung hạn để củng cố tương lai ở quê nhà. Trường hợp nhà Megan cho thấy điều đó rõ ràng: chồng chị vẫn làm việc từ xa, cả gia đình thường gọi đồ ăn từ quán địa phương, dù thêm chi phí đi lại và thuê người giúp việc nhưng tiền tiết kiệm tăng lên nhanh chóng. Sau 11 tháng sống ở Đà Nẵng, họ tích lũy được khoảng 50.000 AUD và dùng chính khoản này để mua nhà tại Ipswich khi quay về Queensland. Ban đầu, vợ chồng Megan muốn ở Việt Nam lâu hơn, nhưng khi hai người con lớn kết hôn ở Úc, gia đình quyết định về sớm. Dù vậy, nhìn lại quyết định tưởng như mạo hiểm, Megan gọi đó là “một trong những lựa chọn tốt nhất” mà gia đình từng thực hiện. Brad và Nicky thì dự tính Việt Nam chỉ là điểm dừng chân đầu tiên, trước khi tiếp tục đến Hàn Quốc, Nhật Bản. Điểm chung của họ: dùng chi phí sống Đông Nam Á như một đòn bẩy để mua thêm lựa chọn trong tương lai, thay vì chấp nhận bị mắc kẹt trong chi phí sinh hoạt đắt đỏ ở quê nhà.
Xu hướng sẽ còn mạnh lên: cơ hội và câu hỏi cho Việt Nam
Truyền thông Úc ghi nhận ngày càng nhiều gia đình bỏ công việc văn phòng, đưa con đến các nước khác sinh sống và học tập, trong đó Việt Nam nổi lên như một điểm đến nhờ chi phí thấp và cơ hội trải nghiệm văn hóa tại chỗ. Những bức ảnh gia đình Mumford học nấu ăn, check-in ở làng quê Hội An chỉ là bề nổi; bên dưới là cả một mô hình sống mới, nơi ranh giới giữa “du lịch”, “làm việc” và “giáo dục” trở nên linh hoạt. Nếu Việt Nam duy trì được môi trường an toàn, thân thiện với cộng đồng nước ngoài và giữ sức hấp dẫn về chi phí thuê nhà chỉ từ khoảng 20–25 triệu đồng mỗi tháng cho một gia đình đông người, thì làn sóng di chuyển quốc tế tiết kiệm chắc chắn sẽ tiếp tục. Câu hỏi ngược lại là: chúng ta sẽ nhìn họ như khách vãng lai hay như một phần của bức tranh phát triển đô thị, giáo dục và du lịch dài hạn? Câu trả lời sẽ quyết định Việt Nam trở thành điểm dừng tạm thời, hay một lựa chọn ổn định cho những gia đình đang tìm kiếm cuộc sống chất lượng cao.
