Tấm Cám: Khi cổ tích Việt bước lên sàn diễn thời trang quốc tế
Nhà thiết kế Phan Đăng Hoàng tiếp tục khẳng định mình tại Milan Fashion Week Xuân Hè 2027 với bộ sưu tập “Tấm Cám”, lần thứ ba đưa thương hiệu cá nhân lên sân khấu thời trang quốc tế, trong đó cổ tích Việt Nam và di sản văn hóa Việt được chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình đương đại, sử dụng chất liệu gấm, bảng màu giàu năng lượng và cấu trúc trang phục để kể câu chuyện nữ tính, tái sinh và bản ngã trên một trong những kinh đô thời trang lớn nhất thế giới.
Điểm đáng nói không phải là việc một đại diện Việt góp mặt tại Milan Fashion Week 2027, mà là cách anh dùng văn hóa bản địa như trục sáng tạo chính thay vì chi tiết trang trí bên lề. “Tấm Cám” được trình diễn lúc 11g30 ngày 24/09 (giờ Việt Nam), đánh dấu bước chuyển rõ rệt trong tư duy của nhà thiết kế trẻ: thời trang quốc tế là không gian đối thoại bình đẳng giữa các nền văn hóa, nơi câu chuyện Việt Nam có thể đứng ở trung tâm, không cần vay mượn biểu tượng ngoại lai để tạo sức hút.
Từ cốt truyện Tấm Cám đến triết lý thiết kế: văn hóa là hành trình biến hóa
Thay vì kể lại nguyên xi câu chuyện Tấm Cám, Phan Đăng Hoàng chọn tập trung vào hành trình “phá kén”, biến đổi và tự tìm lại mình của nhân vật Tấm. Anh đọc cổ tích như một ẩn dụ về khả năng thích nghi và tái tạo bản ngã, từ đó xây dựng thông điệp: “Nothing truly disappears. It transforms”. Đó không chỉ là khẩu hiệu thời trang, mà là quan điểm về di sản văn hóa Việt – những giá trị gốc không mất đi khi hình thức biến đổi, chúng chuyển sang một đời sống mới trong ngôn ngữ thiết kế, chất liệu và phom dáng.
Các lần hóa thân của Tấm – từ thân phận chịu bất công đến người phụ nữ tự quyết – được phản chiếu vào cấu trúc trang phục: lớp áo được dựng, tháo mở rồi tái tổ chức; đường nét mềm mại đặt cạnh khối cấu trúc mạnh; độ rủ tự nhiên song hành cùng hình khối tính toán. Thay cho hình ảnh nhân vật minh họa, NTK đưa lên sàn diễn một thế giới nội tâm nữ tính: mong manh nhưng không yếu đuối, tổn thương nhưng vẫn chủ động tái sinh. Đây là cách tiếp cận cổ tích Việt Nam tinh tế hơn: tôn trọng tinh thần, giải phóng khỏi khuôn mẫu kể chuyện cũ.
Gấm, Kinh Bắc và 40 looks: di sản văn hóa Việt như chất liệu chính
Nếu ở các bộ sưu tập trước anh khai thác tranh lụa Nguyễn Phan Chánh, gốm Việt và sơn mài Nguyễn Gia Trí, thì với “Tấm Cám”, Phan Đăng Hoàng đi sâu vào chất liệu gấm và ký ức về người phụ nữ Kinh Bắc. Hợp tác cùng Hangsilk, anh phát triển một dòng gấm mới trên nền tinh thần thủ công truyền thống, dùng chính chất liệu này để tạo phom, xử lý bề mặt và hiệu ứng ánh sáng. Đây là lựa chọn mang tính tuyên bố: di sản văn hóa Việt không đứng ngoài thiết kế dưới dạng mô-típ trang trí, mà tham gia trực tiếp vào cấu trúc và ngôn ngữ thời trang.
Bộ sưu tập dự kiến gồm khoảng 40 looks, mỗi thiết kế đại diện cho một trạng thái trong hành trình biến hóa của Tấm. Bảng màu xoay quanh vàng, tím, cam cùng các sắc ánh kim – những gam màu gợi nhớ các hình hài Tấm hóa thân, đồng thời tạo nhịp điệu thị giác mạnh trên sàn diễn. Khi kết hợp với gấm và kỹ thuật may thêu thủ công kéo dài hàng trăm giờ của nghệ nhân, mỗi bề mặt trang phục trở thành một mảnh truyện nhỏ, nơi hình ảnh nữ tính Kinh Bắc được bóc tách khỏi bối cảnh xưa, tái cấu trúc thành phom dáng đương đại. Văn hóa Việt ở đây không hoài cổ, mà sống cùng hiện tại.
Làn sóng nhà thiết kế Việt đưa di sản vào thời trang quốc tế
“Tấm Cám” xuất hiện trong bối cảnh ngày càng nhiều nhà thiết kế trẻ Việt xem di sản như nguồn lực sáng tạo chủ đạo, chứ không phải hình thức “trang trí cho có”. Trước thềm Milan Fashion Week, La Trịnh atelier cùng Giám đốc sáng tạo Namie Trịnh giới thiệu bộ sưu tập “Gods Within Her” với 28 thiết kế độc bản, khai thác sự giao thoa giữa văn hóa phương Đông và phương Tây. Họ kết hợp kỹ thuật thủ công Việt Nam với ngôn ngữ tạo hình đương đại, dùng hình tượng nữ thần đi qua từ thần thoại Hy Lạp đến Việt Nam và châu Á – Thái Bình Dương để kể một câu chuyện đa tầng về nữ tính và di sản.
Dấu ấn Việt Nam trong “Gods Within Her” hiện diện qua cảm hứng từ Nam Phương Hoàng hậu, bảng màu gợi nhớ vùng đất cố đô và nghệ thuật Pháp Lam, tất cả được diễn giải lại trong bối cảnh thời trang quốc tế. Việc bộ sưu tập được giới thiệu tại Milan được êkíp xác định là bước tiếp theo trong hành trình đưa chất liệu văn hóa và kỹ thuật thủ công Việt Nam vào thiết kế đương đại, đồng thời mở rộng hiện diện tại thị trường châu Âu. Khi đặt cạnh “Tấm Cám”, có thể thấy một thế hệ NTK Việt đang cùng nhau định nghĩa thời trang quốc tế không còn là “sân chơi của người khác”, mà là không gian nơi bản sắc Việt có tiếng nói riêng.
Vị thế mới của nhà thiết kế Việt trên sàn diễn toàn cầu
Việc Phan Đăng Hoàng lần thứ ba trình diễn tại Milan Fashion Week, lần này với một bộ sưu tập đặt cổ tích Việt Nam và người phụ nữ Kinh Bắc ở trung tâm, là bước đi khẳng định vị thế nhà thiết kế Việt trên bản đồ thời trang quốc tế. Anh không bước ra thế giới bằng cách hòa tan vào xu hướng phương Tây, mà mang theo di sản văn hóa Việt như căn tính sáng tạo rõ rệt. Đây là chiến lược thông minh: trong một thị trường bão hòa, câu chuyện văn hóa độc đáo là thứ tạo ra khác biệt bền vững, hơn cả hiệu ứng thị giác tức thời.
Song song, các dự án như “Gods Within Her” cho thấy Milan không chỉ là nơi trình diễn, mà là điểm khởi động cho kế hoạch dài hơi mở rộng hiện diện của thương hiệu Việt tại châu Âu, dựa trên cuộc đối thoại liên văn hóa và chất lượng thủ công. Nếu con đường này tiếp tục được nuôi dưỡng, nhà thiết kế Việt có cơ hội bước ra khỏi vai “khách mời thú vị”, để trở thành những giọng nói được chờ đợi mỗi mùa thời trang. Và khi đó, di sản văn hóa Việt không chỉ “được mang đi giới thiệu”, mà trở thành một phần tự nhiên trong dòng chảy thời trang toàn cầu.
