Từ trải nghiệm công nghệ đến năng lực ứng dụng AI
Không gian STEM là môi trường để học sinh thực hành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học thông qua hoạt động trải nghiệm, đồng thời kết nối việc học với các công cụ và ứng dụng công nghệ mới. Hợp tác giữa Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) và KDI Education đáng chú ý vì đặt trải nghiệm STEM bên cạnh nghiên cứu và ứng dụng AI, thay vì xem đây là hai hướng phát triển tách biệt. Hai bên công bố hợp tác chiến lược tại Hà Nội trong khuôn khổ Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AI4VN 2026); Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cùng đại diện các bộ, ngành chứng kiến lễ trao văn kiện thỏa thuận. Kế hoạch hướng tới một hệ sinh thái giáo dục công nghệ kết nối hoạt động ở trường phổ thông với đào tạo, nghiên cứu tại đại học và ứng dụng AI vào thực tiễn. Đây là hướng đi có lý do rõ ràng: chuyển đổi số cần cả công cụ lẫn người biết sử dụng chúng.
Hai hạng mục, một hệ sinh thái học tập
Trọng tâm hợp tác gồm hai hạng mục: Tổ hợp trải nghiệm STEM TOWN và Trung tâm Nghiên cứu, ứng dụng giải pháp AI và công nghệ giáo dục. STEM TOWN được định hướng thành nơi học sinh phổ thông thực hành công nghệ, phát triển khả năng sáng tạo qua STEM, Robotics, AI và các công nghệ tiên tiến. Điểm đáng kỳ vọng không chỉ là thêm một địa điểm tham quan, mà là tạo điều kiện để học sinh thử nghiệm, làm sản phẩm và tiếp xúc với công nghệ trong môi trường học tập có định hướng. Trong khi đó, trung tâm AI dự kiến phát triển giải pháp trí tuệ nhân tạo, học liệu số và công cụ phục vụ dạy học, đánh giá, quản lý giáo dục. Nếu hai hạng mục được thiết kế bổ trợ như kế hoạch, trải nghiệm của học sinh có thể gắn với nghiên cứu và công cụ giáo dục có khả năng đưa vào thực tiễn, thay vì dừng ở trình diễn.
AI trong giáo dục cần đi cùng năng lực của giáo viên
Ứng dụng AI trong giáo dục sẽ khó tạo chuyển biến nếu chỉ bổ sung phần mềm mà không giúp giáo viên hiểu cách dùng, đánh giá kết quả và điều chỉnh phương pháp dạy. Vì thế, dự án xây dựng không gian đào tạo và thực hành STEM dành cho giáo viên là phần thiết yếu của thỏa thuận. KDI Education sẽ hợp tác chuyên sâu với Trường Đại học Giáo dục thuộc ĐHQGHN để hỗ trợ giáo viên nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ, đổi mới cách giảng dạy và phát triển giáo dục STEM trong trường phổ thông. Đây cũng là cầu nối giữa trung tâm nghiên cứu và lớp học: học liệu, công cụ đánh giá hay giải pháp AI chỉ có giá trị khi phù hợp với nhu cầu dạy và học. Học sinh có thể có thêm cơ hội trải nghiệm công nghệ; sinh viên, giảng viên được tăng điều kiện nghiên cứu, thực hành; còn các cơ sở giáo dục có thể tiếp cận công cụ và học liệu phù hợp hơn.
Thước đo thành công là khả năng áp dụng
Mô hình liên kết đại học – doanh nghiệp có ưu thế khi kết hợp năng lực nghiên cứu, đào tạo với kinh nghiệm triển khai giải pháp STEM. Nhưng kết quả không nên chỉ được nhìn qua việc hình thành Tổ hợp STEM TOWN hay một trung tâm mới. Thước đo thực tế sẽ là liệu giáo viên có thể áp dụng phương pháp mới trong lớp, học sinh có cơ hội thực hành thường xuyên và các giải pháp AI có giúp cải thiện dạy học, đánh giá hay quản lý hay không. Thỏa thuận hiện nêu định hướng phát triển đồng bộ các hạng mục, nhưng các nguồn công bố chưa đưa ra mốc hoàn thành cụ thể. Vì vậy, bước tiếp theo đáng theo dõi là việc triển khai không gian STEM cho giáo viên và cách các giải pháp được chuyển từ nghiên cứu thành công cụ dùng được. Hợp tác này đặt ra một hướng đi có triển vọng; hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào chất lượng triển khai và khả năng mở rộng.
